یرادﺮﺑﻪﮑﺗ یﺎﻫﻪﻧﻮﻤﻧ ﻦﯿﻟﺎﻣﺮﻓ رد هﺪﺷ ﺲﻠﻔﺘﻣ یﺎﻫلﻮﻠﺳ یژﻮﻟﻮﺘﯿﺳ شور 2 ﯽﺳرﺮﺑ نﺎﻃﺮﺳ ﺺﯿﺨﺸﺗ رد یژﻮﻟﻮﺗﺎﭘﻮﺘﺴﯿﻫ و هﺪﺷ
I ﺮﻓﯽﺋﻮﮑﺳا ﻢﯾﺮﻣ ﺮﺘﮐد*
II رﻮﯾﺪﮐ ﻢﯾﺮﻣ ﺮﺘﮐد
ﻪﻣﺪﻘﻣ و ﺖــﺷاﺪﻬﺑ ﺮﯿـﮔﻢـﺸﭼ و نوﺰـﻓازور ﺖـﻓرﺶﯿﭘ دﻮـﺟو ﺎﺑ ﺮﯿــﻈﻧ ﯽـــﻔﻠﺘﺨﻣ ﻞـﯾﻻد ﻪـﺑ (2 و1)ﻪـﻌﻣﺎﺟ ﺢﻄـﺳ رد ﺖﻣﻼـﺳ ﯽـﺘﻌﻨﺻ ،ﺎـﻫنآ ﯽــﮔﺪﻧز شور ﺮﯿﯿﻐﺗ ،داﺮﻓا ﺮﻤﻋ لﻮﻃ ﺶﯾاﺰﻓا ضﺮـــﻌﻣ رد ﻦـﺘﻓﺮﮔ راﺮـﻗ ﻪـﺠﯿﺘﻧ رد و ﯽــﮔﺪﻧز شور نﺪﺷ ﺺـــﯿﺨﺸﺗ یﺎــﻫشور ﺪـــﺷر ،ازنﺎﻃﺮﺳ ﻒــﻠﺘﺨﻣ داﻮـــﻣ ﯽـــﻧاواﺮﻓ ﺶـــــﯾاﺰﻓا ﺪـــــــﻫﺎﺷ … و (5 و4 ،3)ﺎﻫنﺎﻃﺮــﺳ
زﻮـﻨﻫ ﺮـﮕﯾد یﻮـــﺳ زا .(7 و6)ﻢﯿﺘــﺴﻫ عﺎﻤﺘﺟا رد ﺎﻫنﺎﻃﺮﺳ رد ﺎﻫنﺎﻃﺮــﺳ نﺎــﻣرد یاﺮـــﺑ ﯽـﻌﻄﻗ یﺎـﻫشور ﺎـﯾ شور ﻪـــﻠﺑﺎﻘﻣ هار ﺎـــﻬﻨﺗ ﺪــﯾﺎﺷ و ﻦـــﯾﺮﺘﻬﺑ و هدﻮـــﺒﻧ سرﺖﺳد حﻮﻄﺳ مﺎﻤﺗ رد یﺮــﯿﮔﺶﯿﭘ ﺮــﺿﺎﺣ نﺮــﻗ ﻞــﮑﺸﻣ ﻦــﯾا ﺎﺑ
هﺪﯿﮑﭼ
شور 2 ﯽﺳرﺮﺑ فﺪﻫ ﺎﺑ حﺮﻃ ﻦﯾا ،ﺎﻫنآ سردوز ﺺﯿﺨﺸﺗ ﺖﯿﻤﻫا و ﺎﻫنﺎﻃﺮﺳ نوﺰﻓازور عﻮﯿﺷ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﺺﯿﺨــﺸﺗ رد یژﻮﻟﻮﺗﺎﭘﻮﺘﺴﯿﻫ و هﺪﺷ یرادﺮﺑﻪﮑﺗ یﺎﻫﻪﻧﻮﻤﻧ ﻦﯿﻟﺎﻣﺮﻓ رد هﺪﺷ ﺲﻠﻔﺘﻣ یﺎﻫلﻮﻠﺳ ﯽﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ ترﻮـﺻ (Process evaluation)هﻮﯿـﺷ ﯽـﺳرﺮﺑ ﯽـﻠﯿﻠﺤﺗ شور ﻪـﺑ ﻪــﮐ ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﯾا رد .ﺪﺷ مﺎﺠﻧا ﺎﻫنﺎﻃﺮﺳ بﺎــﺨﺘﻧا (Sequential)هدﺎﺳ ﯽﻓدﺎﺼﺗ ﺮﯿﻏ شور ﻪﺑ ﯽﺳﺎﻨﺷﺐﯿﺳآ هﺎﮕﺸﯾﺎﻣزآ ﻪﺑ هﺪﺷ لﺎﺳرا ﻪﻧﻮﻤﻧ 92 ،ﺖﻓﺮﮔ رد هﺪـﺷ ﺲـﻠﻔﺘﻣ یﺎﻫلﻮﻠـﺳ ﯽـﺳرﺮﺑ یاﺮـﺑ ﺎﻫﻪـﻧﻮﻤﻧ ﻦﯿﻟﺎــﻣﺮﻓ زا ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﯾا رد .ﺪﻨﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ ﯽﺳرﺮﺑ درﻮﻣ و هﺪـﺷ هدﺎـﻣآ ﺶــﯿﭘ زا ﯽﺗﺎﻋﻼﻃا یﺎﻫمﺮﻓ رد شور ود ﺮﻫ ﻂﺳﻮﺗ هﺪﺷ هداد یﺎﻫﺺﯿﺨﺸﺗ .ﺪﺷ هدﺎﻔﺘﺳا ﻦﯿﻟﺎﻣﺮﻓ ﯽـﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ ﺖـﺴﺗ یاﺮــﺑ ﯽﺼﯿﺨﺸﺗ ﺖﺤﺻ و ﯽﻔﻨﻣ و ﺖﺒﺜﻣ یرﺎﺒﺧا شزرا ،ﯽﮔﮋﯾو ،ﺖﯿﺳﺎﺴﺣ و ﺪﯾدﺮﮔ ﺖﺒﺛ
.ﺪـﻣآ ﺖــﺳد ﻪﺑ (GOLD STANDARD)یژﻮﻟﻮﺗﺎﭘﻮﺘﺴﯿﻫ ﯽﺼﯿﺨﺸﺗ شور ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ هﺪﺷ ﺲﻠﻔﺘﻣ یﺎﻫلﻮﻠﺳ
ﺮـﻔﺻ بذﺎـﮐ ﺖـﺒﺜﻣ ،ﻪـﻧﻮﻤﻧ 9 رد بذﺎــﮐ ﯽﻔﻨﻣ و ﻪﻧﻮﻤﻧ ﺮﻔﺻ ،ﯽﻘﯿﻘﺣ ﯽﻔﻨﻣ دراﻮﻣ هﺪﻣآ ﺖﺳد ﻪﺑ ﺞﯾﺎﺘﻧ سﺎﺳاﺮﺑ نآ ﯽـﮔﮋــﯾو ،%90 یژﻮﻟﻮﺘﯿﺳ شور ﺖﯿﺳﺎﺴﺣ ﺐﯿﺗﺮﺗ ﻦﯾﺪﺑ .ﺪﺷ هﺪﯾد ﻪﻧﻮﻤﻧ 83 رد ﯽﻘﯿﻘﺣ ﺖﺒﺜﻣ دراﻮﻣ و ﻪﻧﻮﻤﻧ هدﻮـﺑ %90 ﯽﺼﯿﺨـﺸﺗ ﺖـﺤﺻ و ﺪــﺻرد ﺮﻔﺻ ﯽﻔﻨﻣ یرﺎﺒﺧا شزرا ،%100 ﺖﺒﺜﻣ یرﺎﺒﺧا شزرا ،ﺪﺻرد ﺮﻔﺻ ﺲـﻠﻔﺘﻣ یﺎﻫلﻮﻠــﺳ ﯽﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ شور ﻪﮐ ﺪﻫدﯽﻣ نﺎﺸﻧ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﺮﯾﺎﺳ ﺎﺑ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﯾا یﺎﻫﻪﺘﻓﺎﯾ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ .ﺖﺳا ﺖﻬﺟ ﯽﻠﯿﻤﮑﺗ و ﺐﺳﺎﻨﻣ ﯽﺷور ،ﺪﻧاﻮﺗﯽﻣ شور ﻦﯾا .ﺪﺷﺎﺑﯽﻣ ﯽﮔﮋﯾو ﺎﺑ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ رد ﯽﯾﻻﺎﺑ ﺖﯿﺳﺎﺴﺣ یاراد هﺪﺷ .ﺪﺷﺎﺑ ،ﺖﺴﯿﻧ توﺎﻀﻗ ﻞﺑﺎﻗ ﯽﻠﯾﻻد ﻪﺑ ﻊﺟﺮﻣ شور ﻪﮐ یدراﻮﻣ رد ﺎﻫنﺎﻃﺮﺳ ﺺﯿﺨﺸﺗ ﯽﺼﯿﺨﺸﺗ ﺖﺤﺻ – 3 هﺪﺷ ﺲﻠﻔﺘﻣ یﺎﻫلﻮﻠﺳ ﯽﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ – 2 نﺎﻃﺮﺳ – 1 :ﺎﻫهژاوﺪﯿﻠﮐ
.1382 لﺎﺳ رﻮﯾﺪﮐ ﻢﯾﺮﻣ ﺮﺘﮐد ﯽﯾﺎﻤﻨﻫار ﻪﺑ ﯽﺳﺎﻨﺷﺐﯿﺳآ ﯽﺼﺼﺨﺗ یاﺮﺘﮐد ﻪﺟرد ﺖﻓﺎﯾرد ﺖﻬﺟ ﺮﻓﯽﺋﻮﮑﺳا ﻢﯾﺮﻣ ﺮﺘﮐد ﻪﻣﺎﻧ نﺎﯾﺎﭘ زا ﺖﺳا یاﻪﺻﻼﺧ ﻪﻟﺎﻘﻣ ﻦﯾا
.(لﻮﺌﺴﻣ ﻒﻟﻮﻣ*)ناﺮﯾا ﯽﻧﺎﻣرد ـ ﯽﺘﺷاﺪﻬﺑ تﺎﻣﺪﺧ و ﯽﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ،ﯽﮑﺷﺰﭘ هﺪﮑﺸﻧاد ،ﯽﺳﺎﻨﺷﺐﯿﺳآ رﺎﯿﺘﺳد (I
.ناﺮﻬﺗ ،ناﺮﯾا ﯽﻧﺎﻣرد ﯽﺘﺷاﺪﻬﺑ تﺎﻣﺪﺧ و ﯽﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ،ﯽﮑﺷﺰﭘ هﺪﮑﺸﻧاد ،ﯽﺳﺎﻨﺷﺐﯿﺳآ رﺎﯾدﺎﺘﺳا (II
مﺪــﻗ ﻦﯾﺮﺗﻢﻬﻣ مﻮﺳ و مود عﻮﻧ یﺮﯿﮔﺶﯿﭘ رد .(9 و8)ﺪﺷﺎﺑﯽﻣ ﺮــﻫ ندﺮﮐ ﺮﺗنازرا و ﺮﺗﺖﺣار و ﯽﺼﯿﺨﺸﺗ تﺎﻧﺎﮑﻣا دﺮﺑﺶﯿﭘ .(10)ﺖﺳا ﺎﻫشور ﻦﯾا ﺮﺗﺶﯿﺑ ﻪﭼ ﺺــــﯿﺨﺸﺗ ﻪــﻨﯿﻣز رد ﻖــﯿﻗد یﺮــﮔلﺎـــﺑﺮﻏ یﺎﻫﺖـﺴﺗ ﻦـﯾا و (11)ﺪــﺷﺎﺑﯽﻣ سرﺖﺳد رد ﯽﻤﮐ داﺪﻌﺗ ﻪـﺑ ﺎـﻫنﺎﻃﺮﺳ ار ﺎﻫنﺎﻃﺮــﺳ سردوز و ﯽـــــﻌﻄﻗ ﺺـــﯿﺨﺸﺗ ﺐـﻠﻏا ﻪـﺘﮑﻧ ﻪــﮐ ﺪـــــﻨﮐﯽﻣ ﺎـﻫنآ ﯽﻨﯿﻟﺎـﺑ ﻢـﺋﻼﻋ و ﺎﻫﻪﻧﺎـﺸﻧ ﻪـﺑ دوﺪـﺤﻣ رادرﻮـﺧﺮﺑ ﯽﯾﻻﺎــﺑ ﯽﮔﮋﯾو و ﺖﯿﺳﺎﺴﺣ زا ﮏﯾ ﭻﯿﻫ ﻪﻧﺎﻔﺳﺄﺘﻣ .(12)ﺪﻨﺘﺴﯿﻧ ﺎﺑ ﻪﮐ ﺪﻧاهداد نﺎﺸﻧ ﺮﯿﺧا یﺎﻫلﺎﺳ رد هﺪﺷ مﺎﺠﻧا تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ لﺎـــﺜﻣ رﻮـﻃ ﻪـﺑ)لﻮﻠـﺳ ﯽـﮐﺪﻧا داﺪـﻌﺗ ﻦﺘـﺷاد سرﺖـﺳد رد ﺎﻫنﺎﻃﺮﺳ زا ﯽﻀﻌﺑ ناﻮﺗﯽﻣ (ﮓﻨﯿﺷاﺮﺑ زا ﻞﺻﺎﺣ یﺎﻫلﻮﻠﺳ .داد ﺺﯿﺨﺸﺗ ار رﻮﻃ ﻪﺑ ﻪﻨﯿﻣز ﻦﯾا رد تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﻪﮐ ﺖﺳا ﺮﮐذ ﻞﺑﺎﻗ ﻪﺘﮑﻧ ﻦﯾا هﺪـﺷ مﺎـﺠﻧا شراﻮــﮔ هﺎﮕﺘﺳد یﺎﻫنﺎﻃﺮﺳ ﺎﺑ ﻪﻄﺑار رد هﺪﻤﻋ .(13-19)ﺖﺳا ﺲـﻠﻔﺘﻣ یﺎﻫلﻮﻠــﺳ ﯽﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ شور زا ﻖﯿﻘﺤﺗ ﻦﯾا رد رد ﺎﻫنﺎﻃﺮـــﺳ سردوز ﺺﯿﺨـﺸﺗ ﺖﻬـﺟ ﻦﯿﻟﺎـﻣﺮﻓ رد هﺪـﺷ .ﺪـﺷ هدﺎﻔﺘـﺳا یژﻮﻟﻮﺗﺎــﭘﻮﺘﺴﯿﻫ ﯽﺼﯿﺨﺸﺗ شور ﺎﺑ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ لﻮﻠـﺳ ﯽـﮐﺪﻧا داﺪـﻌﺗ ﻪــﺑ نﺎﻃﺮﺳ ﺺــﯿﺨﺸﺗ یاﺮﺑ شور ﻦﯾا ﻪـﺑ ﺎﻫﻪﻧﻮﻤﻧ ﻦﯿﻟﺎﻣﺮﻓ ژﻮﻔﯾﺮﺘﻧﺎﺳ ﻞﻣﺎﺷ نآ ﻞﺣاﺮﻣ و دراد زﺎﯿﻧ یﺰﯿــﻣآﮓﻧر و ﻪﻘﯿﻗد رد رود 1200 ﺖﻋﺮﺳ ﺎﺑ ﻪﻘﯿﻗد 10 تﺪﻣ ﻦـﯾا .ﺪـــﺷﺎﺑﯽﻣ سﻮـﺋﻻﻮﮑﯿﻧ ﺎـﭘﺎـﭘ شور ﺎــﺑ ﻞﺻﺎﺣ بﻮﺳر شور ﯽﺼﯿﺨـــﺸﺗ ﺖــــﺤﺻ ﺶﺠﻨــﺳ فﺪــﻫ ﺎــﺑ ﻖــﯿﻘﺤﺗ ﻪـﺑ ﺖﺒــﺴﻧ ﻦﯿﻟﺎﻣﺮﻓ رد هﺪﺷ ﺲﻠﻔﺘﻣ یﺎﻫلﻮﻠﺳ ﯽﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ ترﻮــﺻ(ﯽﯾﻼﻃ دراﺪﻧﺎﺘﺳا)یژﻮﻟﻮﺗﺎﭘﻮﺘﺴﯿﻫ ﯽﺼﯿﺨﺸﺗ شور .ﺖﻓﺮﮔ
ﯽﺳرﺮﺑ شور ﯽــﺴﭘﻮﯿﺑ یﺎﻫﻪﻧﻮﻤﻧ حﺮﻃ ﻦﯾا رد ﯽﺳرﺮﺑ درﻮﻣ یﺎﻫﻪﻧﻮﻤﻧ و لﻮــﺳر تﺮــﻀﺣ نﺎﺘــﺳرﺎﻤﯿﺑ رد درﻮـــﻣ 92 زا ﻞﺻﺎـﺣ .ﺖﺳا هدﻮﺑ دارآ نﺎﺘﺳرﺎﻤﯿﺑ ﯽـــﺳرﺮﺑ ﯽـــﻠﯿﻠﺤﺗ شور ﻪـــﺑ ﻪــــﮐ ﺶــﻫوﮋﭘ ﻦــﯾا رد یﺎﻫﻪـﻧﻮﻤﻧ مﺎـﻤﺗ ،ﺪـﺷ مﺎــﺠﻧا (Process evaluation)هﻮﯿﺷ داﺪـﻌﺗ ﻞـﯿﻤﮑﺗ ﺎـﺗ ﯽـﺳﺎﻨﺷﺐﯿﺳآ هﺎﮕــﺸﯾﺎﻣزآ ﻪﺑ هﺪﺷ لﺎﺳرا
(Sequential)هدﺎـــﺳ ﯽﻓدﺎــﺼﺗﺮﯿﻏ شور ﻪــﺑ مزﻻ ﻪــﻧﻮﻤﻧ ﯽــﺳرﺮﺑ یاﺮــﺑ ﺎﻫﻪــﻧﻮﻤﻧ ﻦــــــﯿﻟﺎﻣﺮﻓ و ﺪــــﻧﺪﺷ بﺎـﺨﺘﻧا راﺮــﻗ هدﺎﻔﺘـﺳا درﻮـﻣ ﻦﯿﻟﺎـﻣﺮﻓ رد هﺪـﺷ ﺲـﻠﻔﺘﻣ یﺎﻫلﻮﻠـﺳ .ﺖﻓﺮﮔ ترﺎــﺒﻋ ﻪﮐ ﺪﻧﺪﺷ ﻢﯿﺴﻘﺗ هوﺮﮔ 3 ﻪﺑ هزاﺪﻧا ﺮﻈﻧ زا ﺎﻫﻪﻧﻮﻤﻧ 1-2 هزاﺪــﻧا -2 ،ﺮﺘﻣﯽﺘﻧﺎـﺳ 1 زا ﺮـﺗﻢﮐ هزاﺪـﻧا -1 :زا ﺪـﻧدﻮﺑ مزﻻ ﻪـﺘﮑﻧ ﻦـﯾا ﺮـﮐذ .ﺮﺘﻣﯽﺘﻧﺎـﺳ 2-5 هزاﺪــﻧا -3 ،ﺮﺘﻣﯽﺘﻧﺎﺳ ﺲـﻠﻔﺘﻣ یﺎﻫلﻮﻠــﺳ ﯽﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ یﺎﻫﯽﺳرﺮﺑ مﺎﻤﺗ ﻪﮐ ﺖﺳا ﻂـﺳﻮﺗ ،ﻖــﯿﻘﺤﺗ ﯽﻠﺧاد رﺎﺒﺘﻋا ﺶﯾاﺰﻓا یاﺮﺑ ﻦﯿﻟﺎﻣﺮﻓ رد هﺪﺷ .ﺖﻓﺮﮔ ترﻮﺻ سﺎﻨﺷﺐﯿﺳآ ﺮﻔﻧ ﮏﯾ
،هﺪﺷ هدﺎﻣآ ﺶﯿﭘ زا یﺎﻫمﺮﻓ رد ﺎﻫﻪﻧﻮﻤﻧ ﯽﺼﯿﺨﺸﺗ ﺦﺳﺎﭘ یﺮﯿــﮔﻮﻠﺟ ﺖﻬﺟ و ﺪﺷ ﺖﺒﺛ ﯽﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ ﯽﺳرﺮﺑ ﺖﻤﺴﻗ رد هدﺎـﻣآ زا ﺪـﻌﺑ یژﻮﻟﻮﺗﺎـﭘﻮﺘــﺴﯿﻫ ﺦﺳﺎﭘ ،ﺮﮔﺶﺳﺮﭘ شرﻮﺗ زا سﺎﻨـﺷﺐﯿﺳآ ﻂـﺳﻮﺗ ﯽـﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ یﺎــﻫ ﺦﺳﺎﭘ مﺎﻤﺗ نﺪﺷ .ﺪﺷ هﺪﻫﺎﺸﻣ ﺎﻫمﻻ ﯽﺳرﺮﺑ لﻮﺌﺴﻣ رد هﺪـﺷ ﺲــﻠﻔﺘﻣ یﺎﻫلﻮﻠﺳ ﯽﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ ﯽﺳرﺮﺑ شور ﯽﻟﺎــﺳرا یﺎﻫﻪﻧﻮﻤﻧ ﻦﯿﻟﺎﻣﺮﻓ اﺪﺘﺑا ﻪﮐ دﻮﺑ ﺐﯿﺗﺮﺗ ﻦﯾﺪﺑ ﻦﯿﻟﺎﻣﺮﻓ ژﻮﻔﯾﺮﺘﻧﺎــﺳ ﻪﻘﯿﻗد رد رود 1200 ﺖﻋﺮﺳ ﺎﺑ ﻪﻘﯿﻗد 10 تﺪﻣ ﻪﺑ هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ هﺪﻣآ ﺖﺳد ﻪﺑ بﻮﺳر زا مﻻ ﻪﯿﻬﺗ زا ﺲﭘ و ﺪﺷﯽﻣ یﺰﯿـــﻣآﮓﻧر (Papanicolaou's)سﻮﺋﻻﻮﮑﯿﻧﺎــﭘﺎــﭘ شور زا .ﺪﯾدﺮﮔﯽﻣ دﻮــــﺑ ترﺎــــﺒﻋ سﻮـــــﺋﻻﻮﮑﯿﻧﺎﭘﺎﭘ یﺰـــﯿﻣآﮓﻧر شور :زا 30 تﺪـﻣ ﻪـﺑ %95 ﻞـﮑﻟا زا هدﺎﻔﺘـﺳا ﺎـﺑ)ندﺮــﮐ ﺖــﺑﺎﺛ -1 .(ﻪﻘﯿﻗد
،(ﻪﻘﯿﻗد 4 ﺎﺗ 2 تﺪﻣ ﻪﺑ ﻦﯿﻠﯿﺴﮐﻮﺗﺎﻤﻫ)ﻪﺘﺴﻫ یﺰﯿﻣآﮓﻧر -2 1 تﺪـﻣ ﻪـﺑ ﮓـﻧر ﯽــــﺑآ لﻮــﻠﺤﻣ و بآ ﺎﺑ ﻮـــﺸﺘﺴﺷ رﺎﺑ 3 .ﻪﻘﯿﻗد لﻮـــﻧﺎﺗا ﺎـﺑ ﻪـــﻘﯿﻗد 3)ﻢــــﺳﻼﭘﻮﺘﯿــﺳ یﺰـــﯿﻣآﮓﻧر -3 ﻪـﺑ OG ،یزﺎـﺳ روﻪـــﻃﻮﻏ رﺎــﺑ 10 ﺎﺗ 6 ترﻮـــﺻ ﻪﺑ %95 EA-50 ،ﻮــــﺸﺘﺴﺷ %95 لﻮــــﻧﺎﺗا ،ﻪـــﻘﯿﻗد 2 ﺎﺗ 1 تﺪـــﻣ لﻮﻧﺎــﺗا ﺎـﺑ مارآ ﻮـﺸﺘﺴﺷ رﺎـﺑ 3 و ﻪــــﻘﯿﻗد 10 تﺪــــﻣ ﻪـﺑ .(%95
ﺎـﺗ 6 ﻦـﻠﯾﺰﮔ رد یزﺎــﺳ روﻪﻃﻮﻏ رﺎﺑ 2) ،یزﺎﺳفﺎﻔﺷ -4 یاﺮـﺑ یزﺎـﺳهدﺎﻣآ نﺎـﻣز ﺎـﺗ ﻦـﻠﯾﺰﮔ رد نداد راﺮــﻗ ،رﺎﺑ 10 .(5 ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻂــﺳﻮﺗ نﺪﻧﺎـﺷﻮﭘ و ندز ﺐـﺴﭼﺮـﺑ و یراﺬـﮔﺖـﻣﻼﻋ -5 .ﻞﻣﻻ یﺎﻫلﻮﻠـﺳ ﯽـﺳرﺮﺑ ،فﺪـﻫ ﻪـﮐ ﺎـﺟنآ زا ﻪــﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﯾا رد هدﺎـﻣ ﮏـﯾ دﻮـﺧ ﻦﯿﻟﺎــﻣﺮﻓ و دﻮــﺑ ﻦـــﯿﻟﺎﻣﺮﻓ رد هﺪﺷ ﻪﺘﺨﯾر فﺬـﺣ قﻮــﻓ ﻪﻧﺎﮔ ﭻﻨﭘ ﻞﺣاﺮﻣ زا لوا ﻪﻠﺣﺮﻣ ،ﺖﺳا هﺪﻨﻨﮐ ﺖﺑﺎﺛ .ﺪﺷ و ﯽـــﺳﺎﻨﺷﺐﯿﺳآ یﺎﻫﻪـــﮔﺮـــﺑ زا ﻞﺻﺎــــﺣ تﺎــﻋﻼﻃا هﺪــﺷ هدﺎــﻣآ ﺶــﯿﭘ زا ﯽﺗﺎــﻋﻼﻃا مﺮـــﻓ رد ﯽـﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ SPSS Ver.10/01 یرﺎﻣآ راﺰﻓامﺮﻧ ﻂﺳﻮﺗ و ﺪﺷ یروآﻊﻤﺟ .ﺪﯾدﺮﮔ ﻞﯿﻠﺤﺗ و ﻪﯾﺰﺠﺗ ﺮـﻫ رد هﺪﺷ ﻪﺘﺷاﺬﮔ یﺎﻫﺺﯿﺨﺸﺗ زا ﮏﯾ ﺮﻫ ﯽﻧاواﺮﻓ اﺪﺘﺑا
ﺎــﺑ Chi-Square ﺖﺴﺗ ﻂﺳﻮﺗ ﺲﭙﺳ ﺪﻣآ ﺖﺳد ﻪﺑ شور ود
.ﺪﺷ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ ﺮﮕﯾﺪﮑﯾ شور بذﺎــــﮐ و ﯽــــﻘﯿﻘﺣ ﯽـــــﻔﻨﻣ و ﺖــــــﺒﺜﻣ دراﻮﻣ نداد راﺮـﻗ ﺎـﻨﺒﻣ ﺎـﺑ هﺪـﺷ ﺲـﻠﻔﺘﻣ یﺎﻫلﻮﻠــﺳ ﯽﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ ﻪﺒــﺳﺎﺤﻣ 1 هرﺎﻤـﺷ لوﺪـﺟ ﻖـﺒﻃ یژﻮـــﻟﻮﺗﺎﭘﻮﺘـﺴﯿﻫ شور .ﺪﯾدﺮﮔ
شور بذﺎﮐ و ﯽﻘﯿﻘﺣ ﯽﻔﻨﻣ و ﺖﺒﺜﻣ دراﻮﻣ -1 هرﺎﻤﺷ لوﺪﺟ
ﺎﺑ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ رد ﻦﯿﻟﺎﻣﺮﻓ رد هﺪﺷ ﺲﻠﻔﺘﻣ یﺎﻫلﻮﻠﺳ ﯽﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ یژﻮﻟﻮﺗﺎﭘﻮﺘﺴﯿﻫ
یژﻮﻟﻮﺗﺎﭘﻮﺘﺴﯿﻫ شور یﺎﻫﯽﻔﻨﻣ و ﺎﻫﺖﺒﺜﻣ ﻦﯿﯿﻌﺗ لوﺪﺟ ﯽﻘﯿﻘﺣ و بذﺎﮐ +
-
+ شور
ﯽﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ -
ﯽﻨﯿﺑﺶﯿﭘ ترﺪـــﻗ ،ﯽـــﮔﮋﯾو ،ﺖـــﯿﺳﺎﺴﺣ ﺪﻌﺑ ﻪﻠﺣﺮﻣ رد شور ﺖـــﻗد و ﯽـــﻔﻨﻣ ﯽـــــﻨﯿﺑﺶﯿﭘ ترﺪـــــــﻗ ،ﺖـــــﺒﺜﻣ ﻪﺒـﺳﺎﺤﻣ ﻦﯿﻟﺎـﻣﺮﻓ رد هﺪــﺷ ﺲﻠﻔﺘﻣ یﺎﻫلﻮﻠﺳ ﯽﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ .ﺪﺷ نارﺎـﻤﯿﺑ یاﻪـﻨﯿﻣز تﺎـﻋﻼﻃا ﺮﯾﺎــﺳ و ﯽﺼﯿﺨﺸﺗ تﺎﻋﻼﻃا
ﻊـﺟﺮﻣ ﭻـﯿﻫ رﺎـﯿﺘﺧا رد و ﺪــﺷ ﻪﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ رد ﻪﻧﺎﻣﺮﺤﻣ ًﻼﻣﺎﮐ .ﺖﻓﺮﮕﻧ راﺮﻗ ﯽﻗﻮﻘﺣ ﺎﯾ ﯽﻘﯿﻘﺣ
ﺞﯾﺎﺘﻧ 60 رد رﻮــــﻣﻮﺗ ﻞــﺤﻣ ﯽــﺳرﺮﺑ درﻮــﻣ یﺎﻫﻪــﻧﻮﻤﻧ رد (%14/3)ﻪـﻧﻮﻤﻧ 13 ،یﺰـﮐﺮﻣ ﯽـﺒﺼﻋ ﻢﺘــﺴﯿﺳ (%65/2)ﻪﻧﻮﻤﻧ (%4/4)ﻪــﻧﻮﻤﻧ 4 ،شراﻮــﮔ هﺎﮕﺘـــﺳد (%6/6)ﻪـﻧﻮﻤﻧ 6 ،ﻪـﻧﺎﺜﻣ (%6/6)ﻪـﻧﻮﻤﻧ 6 و تﺎﺘـﺳوﺮﭘ (%3/3)ﻪــﻧﻮﻤﻧ 3 ،ﺲﻔﻨﺗ هﺎﮕﺘﺳد .(1 هرﺎﻤﺷ رادﻮﻤﻧ)دﻮﺑ ﺮﮕﯾد یﺎﻫﻞﺤﻣ رد
ﻞﺤﻣ ﮏﯿﮑﻔﺗ ﻪﺑ ﯽﺳرﺮﺑ درﻮﻣ یﺎﻫﻪﻧﻮﻤﻧ ﯽﻧاواﺮﻓ -1 هرﺎﻤﺷ رادﻮﻤﻧ
رﻮﻣﻮﺗ
ﺺﯿﺨــــــﺸﺗ ﯽــــــﺳرﺮﺑ درﻮـــــــﻣ یﺎﻫﻪــــﻧﻮﻤﻧ رد 19 ،ﺎـــﻣﻮﯾﮋﻨﻨﻣ (%20/7)ﻪــــﻧﻮﻤﻧ 19 رد یژﻮﻟﻮﺗﺎــﭘﻮﺘــﺴﯿﻫ ،TCC (%14/1)ﻪــﻧﻮﻤﻧ 13 ،ﺎﻣﻮﺘﯿـﺳوﺮﺘﺳا (%20/7)ﻪــــﻧﻮﻤﻧ (%10/9)ﻪـــﻧﻮﻤﻧ 10 ،ﺎﻣﻮﻨﯿــﺳرﺎﮐﻮﻧدآ (%13/0)ﻪـــــﻧﻮﻤﻧ 12 ﺎﻣﻮﺘـــﺳﻼﺑﻮﯿﻠﮔ (%10/9)ﻪـــﻧﻮﻤﻧ 10 ،ﺰـــــــﯿﻓﻮﭙﯿﻫ مﻮــﻧدآ RCC (%3/3)ﻪـــﻧﻮﻤﻧ 3 ،SCC (%3/3)ﻪــﻧﻮﻤﻧ 3 ،مﺮــﻓﯽﺘﻟﻮﻣ 1 و ﺎﻣﻮﻧاﻮـــﺷ ﮏﯿﺘـــﺳﻮﮐا (%2/2)ﻪــــﻧﻮﻤﻧ 2 ،ﮏﯿﺗﺎﺘــﺳﺎﺘﻣ
رادﻮـﻤﻧ)ﺪـﺷ شراﺰـﮔ ﮏـﯿﻧژﻮـﮑﻧوﺮﺑ مﻮﻨﯿــﺳرﺎﮐ (%1/1)ﻪﻧﻮﻤﻧ .(2 هرﺎﻤﺷ
7% 65%
3%
4%
14%
7%
یﺰﮐﺮﻣ ﯽﺒﺼﻋ ﻢﺘﺴﯿﺳ شراﻮﮔ هﺎﮕﺘﺳد تﺎﺘﺳوﺮﭘ ﺲﻔﻨﺗ هﺎﮕﺘﺳد ﻪﻧﺎﺜﻣ ﺮﮕﯾد یﺎﻫﻞﺤﻣ
رد یژﻮﻟﻮﺗﺎﭘﻮﺘﺴﯿﻫ ﺺﯿﺨﺸﺗ عاﻮﻧا ﯽﻧاواﺮﻓ -2 هرﺎﻤﺷ رادﻮﻤﻧ
ﯽﺳرﺮﺑ درﻮﻣ یﺎﻫﻪﻧﻮﻤﻧ
83 رد ﯽـﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ ﻪــﺠﯿﺘﻧ ﯽﺳرﺮﺑ درﻮﻣ یﺎﻫﻪﻧﻮﻤﻧ رد شراﺰـﮔ ﯽـﻔﻨﻣ (%9/8) ﻪـﻧﻮﻤﻧ 9 رد و ﺖــﺒﺜﻣ (%90/2)ﻪــﻧﻮﻤﻧ .ﺪﺷ و ﻪـﻧﻮﻤﻧ ﺮـﻔﺻ ﯽـﻘﯿﻘﺣ ﯽــﻔﻨﻣ دراﻮﻣ داﺪﻌﺗ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﯾا رد ﺖـﺒﺜﻣ دراﻮــﻣ و ﻪﻧﻮﻤﻧ ﺮﻔﺻ بذﺎﮐ ﺖﺒﺜﻣ ،ﻪﻧﻮﻤﻧ 9 بذﺎﮐ ﯽﻔﻨﻣ شور ﺖﯿـﺳﺎﺴﺣ ﺐــﯿﺗﺮﺗ ﻦﯾﺪﺑ .ﺪﺷ هﺪﯾد ﻪﻧﻮﻤﻧ 83 رد ﯽﻘﯿﻘﺣ ،ﺪـﺻرد ﺮـﻔﺻ نآ ﯽــﮔﮋﯾو ،%90 ،(یژﻮﻟﻮﺘﯿﺳ)ﯽﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ ﺮــﻔﺻ ﯽـــﻔﻨﻣ یرﺎـﺒﺧا شزرا ،%100 ﺖـﺒﺜﻣ یرﺎـﺒﺧا شزرا .دﻮﺑ %90 ﯽﺼﯿﺨﺸﺗ ﺖﺤﺻ و ﺪﺻرد ﯽـﺳرﺮﺑ درﻮـﻣ یﺎﻫﻪــﻧﻮﻤﻧ رد ﻪﮐ ﺖﺳا مزﻻ ﻪﺘﮑﻧ ﻦﯾا ﺮﮐذ ﺎﻫلﻮﻠـﺳ ﺲــﻠﻔﺗ ناﺰﯿﻣ رد یاﻪﻈﺣﻼﻣ ﻞﺑﺎﻗ ﺮﯿﺛﺎﺗ ﻪﻧﻮﻤﻧ هزاﺪﻧا .ﺖﺳا ﻪﺘﺷاﺪﻧ ﺚﺤﺑ ﻢـــﮐ داﺪـﻌﺗ زا هدﺎﻔﺘـﺳا ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦـﯾا رد ﯽـﻠﮐ رﻮــــﻃ ﻪﺑ یاﺮــــﺑ ﻮﯿﺗﺎﯿﻟﻮﻔــﺴﮐا ﯽــــﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ شور رد ﺎﻫلﻮﻠــﺳ ﯽــﮔﮋـﯾو ،%90 ﺖــــﯿﺳﺎﺴﺣ یاراد ﺎﻫنﺎﻃﺮـﺳ ﺺــــﯿﺨﺸﺗ یرﺎـﺒﺧا شزرا ،%100 ﺖـﺒﺜﻣ یرﺎـﺒﺧا شزرا ،ﺪــﺻرد ﺮﻔﺻ هدﻮـﺑ %90 ﯽﺼﯿﺨـﺸﺗ ﺖــــﺤﺻ و ﺪــــﺻرد ﺮــــﻔﺻ ﯽﻔﻨﻣ .ﺖﺳا و یﺮـــــــﻣ ﯽـــــﺴﭘﻮـــﯿﺑ یﺮــــــﮕﯾد ﻪــــــﻌﻟﺎﻄﻣ رد
ﺖـــــﻗد دﻮـــﺒﻬﺑ ﺐــــﺟﻮﻣ نآ ﺎـــﺑ هاﺮـــﻤﻫ ﯽـﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ ﻞﻣﺎﮐ شور ﮏــﯾ ناﻮــﻨﻋ ﻪﺑ ﯽـــﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ ﺶﻘﻧ ﺺﯿﺨﺸﺗ هﺪـﺷ یﺮـــﻣ نﺎﻃﺮـﺳ ﺺـــﯿﺨﺸﺗ رد ﯽــﺴﭘﻮﯿﺑ یاﺮﺑ هﺪﻨﻨﮐ .(20)دﻮﺑ یرﺎـــﺠﻣ زا یرادﺮﺑﻪــﻧﻮﻤﻧ ،ﺮــــﮕﯾد ﻪــــﻌﻟﺎﻄﻣ ﮏــﯾ رد 409 زا ﮏــﯾژﻮﻟﻮــــﺘﺴﯿﻫﻮـﺘﯿﺳ ﯽـــﺳرﺮﺑ یاﺮـﺑ یواﺮـﻔﺻ زا یواﺮـﻔﺻ ﺖـــﺧرد یداﺪـــﺴﻧا ﻪـــﻌﯾﺎﺿ ﻪــﺑ ﻼﺘﺒﻣ رﺎﻤﯿﺑ
اﺮـﻔﺻ ﯽـﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ ﺖﯿــﺳﺎﺴﺣ و ﺪﺷ مﺎﺠﻧا PTBD ﻖﯾﺮﻃ
یرادﺮﺑﻪـﻧﻮﻤﻧ ﻪـﮐ ﯽﻟﺎـﺣ رد ﺪــﻣآ ﺖـــﺳد ﻪــﺑ %43/8 دوﺪﺣ 2 ﺐــﯿﮐﺮﺗ و دﻮـﺑ %60/4 ﺖـــﯿﺳﺎﺴﺣ یاراد ﯽـﯾاﺮﺠﻣ ﻞـﺧاد ﺶـــﯾاﺰﻓا %65/1 ﻪـــﺑ ار ﺖـــﯿﺳﺎﺴﺣ یرادﺮﺑﻪـــﻧﻮﻤﻧ شور ﻪــﺑ %100 دوﺪﺣ شور ود ﺮــﻫ ندﻮــﺑ ﯽﺻﺎﺼﺘﺧا دﻮﺑ هداد .ﺪﻣآ ﺖﺳد یﺎﻫﻪــــﻧﻮﻤﻧ ﻪــــﮐ ﺪـــــﺷ نﺎـــﯿﺑ ﻪـــﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦـــــﯾا رد ﻂـﺳﻮﺗ نارﺎــﻤﯿﺑ رد یواﺮﻔﺻ یرﺎﺠﻣ زا ﮏﯾژﻮﻟﻮﺘﺴﯿﻫﻮﺘﯿﺳ ﺎــﺑ و ﺮﻄﺧﯽﺑ ،نﺎﺳآ شور ﮏﯾ ،ﺖﺳﻮﭘ ﻖﯾﺮﻃ زا اﺮﻔﺻ ژﺎﻧرد ﯽﻧﺎــﻣز ﯽﯾاﺮﺠﻣ ﻞﺧاد ﯽﺴﭘﻮﯿﺑ و هدﻮﺑ ﺺﯿﺨﺸﺗ یاﺮﺑ شزرا ﺖـﺒﺜﻣ ﯽـﻤﯿﺧﺪﺑ یاﺮـﺑ هﺪـــﺷ ﺲـــﻠﻔﺘﻣ ﯽــــﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ ﻪﮐ ﯽــــﻧﺎﻣرد ﻪـــــﻣﺎﻧﺮﺑ بﺎـﺨﺘﻧا ﺮـــﮔا .ﺖـــﺴﯿﻧ مزﻻ ﺪـــﺷﺎﺑ باﻮــﺟ و ﮏـﯾژﻮﻟﻮﺘـﺴﯿﻫﻮﺘﯿﺳ ﺺﯿﺨـﺸﺗ ﻪـﺠﯿﺘﻧ ﻪـﺑ ﻪﺘـﺴﺑاو ترﻮــﺻ ﺪﯾﺎﺑ اﺮﺠﻣ ﻞﺧاد ﯽﺴﭘﻮﯿﺑ ،ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻔﻨﻣ ﯽﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ .(21)دﺮﯿﮔ نﺎﻃﺮـﺳ ﻪــﺑ کﻮﮑﺸﻣ نارﺎﻤﯿﺑ یور ﻪﮐ یﺮﮕﯾد ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ رد یﺎﻫﺺﺧﺎـﺷ ﺎـﺑ ﯽـﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ ﺞﯾﺎـﺘﻧ ،ﺪــﺷ مﺎﺠﻧا تﺎﺘﺳوﺮﭘ نﺎـﯿﺑ هﺪـﻣآ ﺖـﺳد ﻪــﺑ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﻪﮐ ﺪﯾدﺮﮔ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ ﮏﯾژﻮﻟﻮﺘﺴﯿﻫ رد ،%100 ﺖﯿـﺳﺎﺴﺣ ﻦــﯿﻨﭼﻢﻫ و %100 ﯽﮔﮋﯾو دﻮﺟو هﺪﻨﻨﮐ .(22)دﻮﺑ بﻮﻠﻄﻣ ﻂﯾاﺮﺷ دﻮﺟو ترﻮﺻ رد ﻮﺘﯾﺎﯿﻟﻮﻔـﺴﮐا یژﻮﻟﻮﺘﯿــﺳ ﺶﻘﻧ ﻪﮐ یﺮﮕﯾد ﺶﻫوﮋﭘ رد ﺪــﯾدﺮﮔ شراﺰﮔ ،دﻮﺑ هﺪﺷ ﯽﺳرﺮﺑ هﺮﺠﻨﺣ تﺎﻌﯾﺎﺿ ﺺﯿﺨﺸﺗ یاﺮـﺑ ﻦـﯾﺰﮔیﺎـﺟ شور ﮏـﯾ ناﻮــﻨﻋ ﻪﺑ ﯽﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ زا ﻪﮐ ﻪــﺑ ﻼــﺘﺒﻣ ﺪﻨﻤﻟﺎــﺳ نارﺎــﻤﯿﺑ رد صﻮـــﺼﺧ ﻪـﺑ ﺺﯿﺨـﺸﺗ ﻪـﯿﺻﻮﺗ ﺎـﻫنآ رد ﯽـﺴﭘﻮـﯿﺑ ﻪـﮐ یﻮـﯾر ـ ﯽــﺒﻠﻗ یﺎﻫیرﺎﻤﯿﺑ .(23)دﺮﮐ هدﺎﻔﺘﺳا ناﻮﺗﯽﻣ دراﺪﻧ نﻮﯿﺳﺎﮑﯾﺪﻧا ﺎﯾ دﻮﺷﯽﻤﻧ
3%
3%
21%
2%
21%
1%
13%
11%
11%
14%
ﺎﻣﻮﻨﻴﺳرﺎﮐ ﻞﺳ لﺎﻨﺸﻳﺰﻧاﺮﺗ ﺎﻣﻮﻧاﻮش ﮏﻴﺘﺳﻮﮐآ ﻰشﺮﻔﮕﻨﺳ لﻮﻠﺳ مﻮﻨﻴﺳرﺎﮐ ﺎﻣﻮﻳﮋﻨﻨﻣ
ﮏﻴﺗﺎﺘﺳﺎﺘﻣ ﺎﻣﻮﻨﻴﺳرﺎﮐ ﻞﺳ لﺎﻧر مﺮﻓ ﻰﺘلﻮﻣ مﻮﺘﺳﻼﺑﻮﻴﻠﮔ
ﺎﻣﻮﻨﻴﺳوﺮﺘﺳآ ﺎﻣﻮﻨﻴﺳرﺎﮐ ﮏﻴﻧژﻮﮑﻧوﺮﺑ
ﺎﻣﻮﻨﻴﺳرﺎﮐﻮﻧدآ ﺰﻴﻓﻮﭙﻴه مﻮﻧدآ
و ﯽــﻓاﺮﮔﻮﺘﮐﻻﺎــﮔ ﯽــــﺳرﺮﺑ ﻪــﺑ ﻪـــﮐ یﺮـﮕﯾد ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ ﺢــــــﺷﺮﺗ دراﻮـــــــﻣ رد ﻮـــــﯿﺗﺎﯿﻟﻮﻔﺴﮐا یژﻮـــــﻟﻮﺘﯿﺳ یژﻮــــﻟﻮﺘﯿﺳ ،دﻮـﺑ ﻪـﺘﺧادﺮﭘ نﺎﺘـﺴﭘ کﻮـﻧ زا ﯽــــﻌﯿﺒﻃﺮﯿﻏ ﺖــــﺒﺜﻣ درﻮـﻣ 4 ،بذﺎـﮐ ﯽـــﻔﻨﻣ درﻮـــﻣ 11 ﻮـــﯿﺗﺎﯿﻟﻮﻔﺴﮐا و ﯽــﻘﯿﻘﺣ ﯽﻔﻨﻣ درﻮﻣ 153 و ﯽــﻘﯿﻘﺣ ﺖــﺒﺜﻣ درﻮﻣ 5 ،بذﺎﮐ نﺎــﺸﻧ ار %97/4 ﯽﮔﮋﯾو و %31/2 ﺖﯿﺳﺎﺴﺣ ﺮﮕﯾد ترﺎﺒﻋ ﻪﺑ .داد ﯽـﻤﯿﺧﺪﺑ ﻒـــﺸﮐ یاﺮـــﺑ ﯽـــــﻓاﺮﮔﻮﺘﮐﻻﺎﮔ ﺖـــﯿﺳﺎﺴﺣ .(24)دﻮﺑ %41 نآ ﯽﮔﮋﯾو و %83 ﺮــﻈﻧ ﻪــﺑ ﻪـــﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦــﯾا یﺎــــﻫﻪﺘﻓﺎﯾ ﻪــــﺑ ﻪــــﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﯽﯾﻻﺎـﺑ ﺖﯿــﺳﺎﺴﺣ ﻪــﮐ نآ ﻞﯿﻟد ﻪﺑ شور ﻦﯾا ﻪــﮐ ﺪــﺳرﯽﻣ ﺖــــﻬﺟ ﯽـــــﺒﺳﺎﻨﻣ شور ،دراد ﯽــﮔﮋـــﯾو ﺎـﺑ ﻪـﺴﯾﺎﻘﻣ رد ﻊــﺟﺮﻣ شور ﻪــﮐ ﺖــﺳا یدراﻮﻣ رد ﺎﻫنﺎﻃﺮﺳ ﺺـــﯿﺨﺸﺗ ﻦـﺘﻓﺮﮔ ﺮـﻈﻧ رد ﺎـﺑ .ﺖــــﺴﯿﻧ توﺎـﻀﻗ ﻞــــﺑﺎﻗ ،دراﺪﻧﺎﺘﺳا ﺎﯾ داﺪـــﻋا ﻪـــﮐ دﻮـﺷﯽﻣ هﺪﻫﺎـﺸﻣ ﺮــــﮕﯾد تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ یﺎﻫﻪﺘﻓﺎﯾ ﺖـﺳا هﺪـﺷ ﺮـــﮐذ ﯽـــﮔﮋـﯾو و ﺖـــﯿﺳﺎﺴﺣ یاﺮــﺑ ﯽﻔﻠﺘﺨﻣ ﯽـــﮔﮋـﯾو و ﺖـــﯿﺳﺎﺴﺣ ﻪـﮐ ﺪـــــﺳرﯽﻣ ﺮــﻈﻧ ﻪﺑ ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ نآ یﺮـــــﯿﮔرﺎﮐ ﻪـــﺑ و مﺎﺠﻧا ﻞﺤﻣ ﻪـﺑ ﯽــﮕﺘﺴﺑ شور ﻦــﯾا ﻦـــﯾا هﺪـــﻨﯾآ تﺎـﻌﻟﺎﻄﻣ رد ﻪــــﮐ دﻮــﺷﯽﻣ دﺎﻬﻨﺸﯿﭘ و دراد راﺮـــــﻗ ﯽـــﺳرﺮﺑ درﻮـــﻣ ﻒـــﻠﺘﺨﻣ یﺎـﻫﺖﻓﺎﺑ رد ﻞـﻣاﻮﻋ .دﺮـــﯿﮔ ﻪـﺑ ﻪـﺟﻮﺗ ﺎـﺑ ﺖـﻔﮔ ناﻮـﺗﯽﻣ ﯽـﻠﮐ یﺮﯿـﮔﻪــﺠﯿﺘﻧ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ رد هﺪـﺷ ﺲـﻠﻔﺘﻣ یﺎﻫلﻮﻠـﺳ ﯽــﺳﺎﻨﺷلﻮﻠﺳ یﻻﺎﺑ ﺖﯿﺳﺎﺴﺣ ﺮـــﻈﻧ ﻪـﺑ ﮏﯿﺘـﺳﻼﭘﻮـﺌﻧ تﺎـﻌﯾﺎﺿ ﺺﯿﺨـﺸﺗ یاﺮـﺑ ﻦﯿﻟﺎـﻣﺮﻓ ﻪـﺑ ﻪــﻓﺮﺻ ﻪﺑ نوﺮﻘﻣ و هدﺎﺳ شور ﻦﯾا زا ناﻮﺘﺑ ﻪﮐ ﺪﺳرﯽﻣ رد ﺖـﻗد و ﺖﯿـﺳﺎﺴﺣ ﺶـــﯾاﺰﻓا یاﺮـﺑ ﻞــﻤﮑﻣ ﯽﺷور ناﻮﻨﻋ ندﻮــﺑ ﯽﻓﺎـﮐﺎﻧ ﺐـﺟﻮﻣ یﺮﯿـﮔﻪـﻧﻮﻤﻧ یﺎـﻫﺎﻄﺧ ﻪـﮐ یدراﻮـﻣ ﺎـﯾ هدﻮــﺑ ﮏــﭼﻮﮐ ﯽــﺴﭘﻮﯿﺑ یﺎﻫﻪﻧﻮﻤﻧ ،دﻮﺷﯽﻣ یﺮﯿﮔﻪﻧﻮﻤﻧ تاﺮﯿـﯿﻐﺗ و یﺰــﯾرنﻮﺧ ،زوﺮﮑﻧ ﺪﻨﻧﺎﻣ ﻮﯿﺗاﺮﻧژد تاﺮﯿﯿﻐﺗ رﺎﭼد ﯽــــﻃ ﺎـــﯾ ﺪـــﻨﺘﺴﻫ ﮏﯿﺘـﺳﻼﭘﻮﻤـﺳد زوﺮﺒـﯿﻓ و ﮏﯿﺘـﺴﯿﺳ هدﺎﻔﺘـﺳا ،ﺪﻧﻮـﺷﯽﻣ ﻪﺘـﺳاﻮﺧﺎﻧ یﺎــﻫﺖﮑﻔﯿﺗرآ رﺎﭼد یروآﺮﻓ .دﺮﮐ ناﻮــﺗﯽﻣ ﯽﻟﻮﻠـﺳ تﺎـﯿﺻﻮﺼﺧ ﻞﻣﺎـﮐ ﻆـﻔﺣ ﻪـﺑ ﻪـﺟﻮﺗ ﺎﺑ و ﯽﯾﺎﯿﻤﯿـــــﺷﻮﺘﺴﯿﻫ ﺪﻨﻧﺎــــﻣ ﯽﺻﺎــــﺼﺘﺧا یﺎــــﻫشور مﺎــﺠﻧا هﺪﺷ ﺲﻠﻔﺘﻣ یﺎﻫلﻮﻠﺳ یور ار ﯽﯾﺎﯿﻤﯿﺷﻮﺘﺴﯿﻫﻮﻧﻮﻤﯾا
.داد
ﻊﺑﺎﻨﻣ .ﺪﻤﺤﻣﯽﻠﻋﺪﯿـــﺳ ـ یﻮــــﺳﻮﻣ ،ﯽــﺳﻮﻣﺪﯿﺳ ـ ﯽﻓﺎــﮐ -1 -2) ،1374 ،رﺎـﺘﻓر و ﻪــﺸﯾﺪﻧا ﻪﻣﺎﻨﻠﺼﻓ .ﺖﺷاﺪﻬﺑ ﯽﺳﺎﻨﺸﻧاور .30-35 :(1
و ﯽـﻧاور ﺖـﺷاﺪﻬﺑ یرﻮـﺸﮐ ﻪــﻣﺎﻧﺮﺑ .ﺮﻔﻌﺟ ـ یﺮﻬﻟاﻮﺑ -2 ،رﺎـﺘﻓر و ﻪـﺸﯾﺪﻧا ﻪـﻣﺎﻨﻠﺼﻓ .ﯽـﮕﻨﺟ ﯽﮑــﺷﺰﭙﻧاور ﻦﯿﺣوﺮﺠﻣ .42-46 :(1) ،1373 3- Rotkin ID. Etiology and Epidemiology of cervical cancer. Curr Top Pathol, 1981, 70: 81- 110.
4- Santmyire BR., Feldman SR., Fleischer AB Jr. Lifestyle high-risk behaviors and demographics may predict the level of participation in sun-protection behaviors and skin cancer primary prevention in the United States: results of the 1998 National Health Interview Survey, Cancer, 2001, 92(5):
1315-24.
5- Cohen I., Azaria R., Bernheim J., Shapira J., Beyth Y. Risk factors of endometrial polyps resected from postmenopausal patients with brease carcinoma treated with tamoxifen, Cancer, 2001, 92(5):
1151-5.
یژﻮـــﻟﻮﯿﻣﺪﯿﭘا ﺮــﺑ یﺎﻬــﻣﺪﻘﻣ ،ﯽــﻠﻋﺪﻤﺤﻣ ـ ﯽــﻘﻘﺤﻣ -6 ،ﻦﯿـﺴﺣ ـ ﯽﻤﺗﺎـﺣ ،نوﺪـﯾﺮﻓ ـ یﺰـﯾﺰﻋ :بﺎــﺘﮐ رد .ﺎﻫنﺎﻃﺮﺳ ﻊﯾﺎــﺷ یﺎﻬﯾرﺎﻤﯿﺑ لﺮﺘﻨﮐ و یژﻮﻟﻮﯿﻣﺪﯿﭘا .ﻦﺴﺤﻣ ـ ﯽﻧﺎﺑﺮﻘﻧﺎﺟ :ص ،1379 لﺎـﺳ ،قﺎﯿﺘـﺷا ﺮــﺸﻧ ،ناﺮﻬﺗ ،لوا پﺎﭼ ،ناﺮﯾا رد .187-158 ﻂـﺒﺗﺮﻣ یﺎﻬﻧﺎﻃﺮــﺳ .یﺪﻬﻣ ـ ﯽﯾارﻮﻧ ،ﻦﺴﺤﻟاﻮﺑا ـ ﻢﯾﺪﻧ -7 ـ ﯽﻤﺗﺎـﺣ ،نوﺪـﯾﺮﻓ ـ یﺰـﯾﺰﻋ :بﺎــﺘﮐ رد .ﮏﯾژﻮﻟﻮﯿﺑ ﻞﻣاﻮﻋ ﺎﺑ
لﺮﺘــــﻨﮐ و یژﻮــﻟﻮﯿﻣﺪﯿﭘا .ﻦــﺴﺤﻣ ـ ﯽﻧﺎــﺑﺮﻘﻧﺎﺟ ،ﻦﯿــﺴﺣ ،قﺎﯿﺘـﺷا ﺮـﺸﻧ ،ناﺮﻬــﺗ ،لوا پﺎﭼ ،ناﺮﯾا رد ﻊﯾﺎﺷ یﺎﻬﯾرﺎﻤﯿﺑ .194-188 :ص ،1379 لﺎﺳ 8- Okada S. Cancer chemoprevention as adjuvant therapy for hepatocellular carcinoma, Jpn J Clin Oncol, 2001, 31(8):
357-8.
9- Bence SA. Stop cervical cancer in its tracks, Nursing, 2000, 30(4): suppl 16-7.
10- Menck HR., Mills PK. The influence of urbanization, age, ethnicity, and income on the early diagnosis of breast carcinoma: opportunity of screening improvement, Cancer, 2001, 92(5):
1299-304.
11- Kierski J. On the method of cervical cancer diagnosis, Pieleg Polozna, 1968 Jun, 6: 7- 8.
12- Fernandez Garrote L., Lence Anta JJ., Cabezas Cruz E., Romero T.,
Camacho R. Evaluation of the cervical cancer control program in Cuba, Bull pan Am Health Organ, 1996, 30(4):
387-91.
13- Dawsey SM., Yu Y., Taylor PR., Li JY., Shen Q., Shu YJ., et al.
Esophageal cytology and subsequent risk of esophageal cancer, Acta Cytol, 1994, 38:
183-92.
14- Qin D., Zhou B. Elastic plastic tube for detecting exfoliative cancer cells in the esophagus, Acta Cytol, 1992, 36:
82-6.
15- Rout N., Singh SP., Satpathy BK.,
Nanda BK. Rapid cytodiagnosis of endoscopic biopsy specimens in GI
malignancies, Trop Gastrointrol, 1993, 14: 99- 103.
16- Thompson H. Histological and cytological diagnosis of carcinoa of the esophagus, Eur J Cancer Prev, 1992, 1:
317-22.
17- Wang HH., Ductaman BS., Thibault S. Cytologic features of premalignant glandular lesions in the upper gastrointestinal tract, Acta Cytol, 1991, 35: 199- 203.
18- Weirsema MJ., Weirsema LM.
Combined endosonography and FNA cytology in the evaluation of the GI lesions, Gastrointes Endosc, 1994, 40:
199-206.
19- Yi Jing Shu. Cytopatology of
esophagus, Acta Cytol, 1983, 27:
7-16.
20- Torabi Nezhad S., Geramizadeh B., Saberi Firoozi M. Exfoliative cytology in the esophageal carcinoma, Iran J Med Sci, 1997, 22(3&4): 102.
21- Cozzi G., A lasio L., Civelli E., Colnago M. Percutaneous intraductal sampling for cyto-histologic diagnosis of biliary duct stritures, Acta Cytol, 1988, 25:
33-34.
22- Varo Solis C., Hens Perez A., Bachiller Burgos J., Figueroa Murillo E.
Prostatic exfoliative cytology obtained from urine samples after massage, Actas Utol Esp, 2002 Jun, 26(6):
398-406.
23- Malamou Mitsi VD., Assimakopoulos DA., Goussia A., Pappa L., Skevas AT., Agnantis NJ. Contribution of exfoliative cytology to the diagnosis of laryngeal lesions, Acta Cytol, 2000 Nov-Dec, 44(6):
993-9.
24- Dinkel HP., Gassel AM., Muller T., Lourens S., Rominger M., Tschammler A. Galactography and exfoliative
cytology in women with abnormal nipple discharge, Obstet Gynecol, 2001 Apr, 97(4):
625-9.
Comparison of the Exfoliative Cytology and Histopathology in Cancer Diagnosis
I II
*M. Oskooei Far, MD M. Kadivar, MD
Abstract
Considering the progressive frequency of malignancies and the importance of rapid and non- invasive diagnosis of neoplasms, this study was conducted to compare the exfoliative cytology and histopathology in neoplasms diagnosis. In this process-evaluation study, all of the 92 samples that were sent to pathology laboratory were selected sequentially. Diagnosis was determined using two methods of exfoliative cytology and histopathology. Sensitivity, specificity, positive and negative predictive values and accuracy were calculated. 9 samples showed false negative, 0 showed false positive, 0 true negative and 83 samples showed true positive. Therefore sensitivity, specificity, positive and negative predictive values and accuracy of exfoliative cytology method were 90%, 0%, 100%, 0% and 90%, respectively. Considering the results of this study and comparing them with that of other studies, it seems that exfoliative cytology method has high sensitivity proportional to its specificity, and it can be a suitable method when we encounter with undesired artifactual or degenerative changes in biopsy specimen.
Key Words: 1) Cancer 2) Exfoliative cytology diagnosis 3) Accuracy
This article is a summary of the thesis by M. Oskooei Far, MD for the degree of speciality in Pathology under supervision of M. Kadivar, MD 2003.
I) Resident of Pathology. School of Medicine, Iran University of Medical Sciences and Health Services, Tehran, Iran(*Corresponding Author).
II) Assistant Professor of Pathology. School of Medicine, Iran University of Medical Sciences and Health Services, Tehran, Iran.
