Downloaded from journal.iehfs.ir at 12:41 IRST on Wednesday March 2nd 2016

(1)

هرود 2 هرامش ، 1 ، راهب 1131

تلالاتخا نیب هطبار یسررب یتلکسا

- یگتسخ و یلغش سرتسا ،ینلاضع نانکراک رد

ییاذغ داوم دیلوت تعنص کی

یدابآ نقلب هیمس ناقهد هلا بیبح ،1

2

روپ یدهم ،* 3

تفایرد خیرات :

22 / 11 / 1132 شریذپ خیرات

: 22 / 1 / 1131

هدیکچ همدقم : رامیب زورب شیازفا هب رجنم تعنص نوزفازور هعسوت ی

یتلکسا یاه -

تسا هدش ینلاضع .

نیا تلالاتخا رثا رب یلماوع و تددش ،راک رارکت ،راک عون نوچمه

راک ماجنا نامز تدم یم دیدشت

دبای . یرارکت تاکرح هدنرادرب رد نآ رد هدش ماجنا راک عون هک دنتسه یعیانص هلمج زا ییاذغ عیانص تسا

. دده اب شهوژپ نیا

اوع ریاس و سرتسا شقن یسررب تلالاتخا رب یناور لم

یتلکسا - دش ماجنا ینلاضع .

شور و داوم اه

: نیا رد یفیصوت هعلاطم هنومن ساسا رب یلیلحت د

هداس یفداصت یریگ 212

نارگراک زا رفن ینس نیگنایم اب

13 ادس دنددش ادختنا .

رودونم هدب

یتلکسا تلالاتخا مئلاع عویش نییعت کیدرون همانشسرپ زا ینلاضع د

سا یارب و همانشسرپ زا یلغش سرت OSIPOW

دیدرگ هدافتسا .

هداد سپس تدسد هدب یاده

مرن طسوت هدمآ رازفا

SPSS 16 هرامآ دربراک اب

دش لیلحت نوسریپ یگتسبمه بیرض و یفیصوت یاه .

هتفاي اه : یط مئلاع عویش نیرتشیب هعلاطم دروم دارفا رد هک داد ناشن هدمآ تسد هب جیاتن 12

هب طوبرم هتشذگ هام ادب تدشپ یناتحت هیحان

8 / 23 % تدسا هدودب .

یتحاران و سرتسا نیب یاه

یتلکسا - مادنا رتشیب تشپ یناقوف شخب ،تسد چم ،هناش ،ندرگ رد ینلاضع دیدرگ تفای یرادانعم هطبار ندب یاه

(P<0.05) .

جیادتن

دردرمک و راگیس امعتسا نیب هک داد ناشن (P<0.05)

هناش درد ، (P=0.023)

اپ درد و (P=0.008) دراد دوجو یرادانعم طابترا

. تعادس طسوتم نیب نینچمه

و یگتسخ ،یراک هقباس ،زور رد راک مئلاع ابBMI

یتلکسا - نعم هطبار ینلاضع ی

دش هدید یراد .

هجیتن یریگ : و یراک تاعاس دادعت ، ندب هدوت صخاش ،راک هقباس ،یلغش سرتسا هک داد ناشن هعلاطم نیا زا هدمآ تسد هب جیاتن زادسرطخ لدماوع زا یگتدسخ

رد مهم تلالاتخا یتلکسا - مادنا ینلاضع تسا یناقوف یاه

.

هژاودیلک اه : یتلکسا تلالاتخا -

،کیدرون همانشسرپ ،ینلاضع یگتسخ ،سرتسا

نﺎﻬﻔﺻا ﯽﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ،ﺖﺷاﺪﻬﺑ هﺪﮑﺸﻧاد ،ياﻪﻓﺮﺣ ﺖﺷاﺪﻬﺑ ﯽﺳﺪﻨﻬﻣ هوﺮﮔ ﺪﺷرا ﯽﺳﺎﻨﺷرﺎﮐ يﻮﺠﺸﻧاد -1 ha_dehghan@hlth.mui.ac.ir :ﻰﮑﯿﻧوﺮﺘﮑﻟا ﺖﺴﭘ .ناﺮﯾا ،نﺎﻬﻔﺻا ﯽﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ،ﺖﺷاﺪﻬﺑ هﺪﮑﺸﻧاد ،ياﻪﻓﺮﺣ ﺖﺷاﺪﻬﺑ ﯽﺳﺪﻨﻬﻣ هوﺮﮔ ،رﺎﯾدﺎﺘﺳا ،(لﻮﺌﺴﻣ هﺪﻨﺴﯾﻮﻧ)-^*2 .ناﺮﯾا ،ﺪﻬﺸﻣ ﯽﻣﻼﺳا دازآ هﺎﮕﺸﻧاد ،رﺎﻣآ هوﺮﮔ ،ﯽﺑﺮﻣ -1

54

Downloaded from journal.iehfs.ir at 12:41 IRST on Wednesday March 2nd 2016

(2)

همدقم

هعسوت نوزفازور عیانص

ثعاب شیازفا یرامیب یاده یدشان را رادک نیدب

نارگراک رد نآ عیانص هدش تسا . زا هلمج نیا یرامیب اه یدم ناودت هدب

تلالاتخا یتلکسا

- ینلاضع هراشا دومن . تلالاتخا یتلکدسا

- ینلادضع

یکی زا لماوع عیاش بیسآ یاه یلغش و یناوتان رد یاهروشک رد

ادح

هعسوت یم دشاب ( 1 , 2 ) هک ثعاب رص هنیزه یاه میقتدسم یدادیز

هدب

روونم صیخشت و

نامرد اهنآ و هنیزه یاه ریغ میقتسم رتشیب ی یشان

زا تبیغ زا راک و یاهورین صصختم رد

راک یم دوش ( 1 ).

هنیزه یاه طبترم اب تلالاتخا یتلکسا

- ینلاضع رد ادس 1332 لادب

رب 123 درایلیم رلاد دودح 2 / 2 دصرد زا دیلوت صلاخان یلم ار لمادش

یم دوش ( 2 )،

رد ادادناک ندیا هدنیزه اده 2 / 22 درادیلیم رلاد دوددح 2 / 1

دصرد دیلوت صلاخان یلم ار لماش یم دوش ( 2 ) و رودشک دئودس زا ردون

- ینلاضع هب ناونع هنیزه رب نیردت رودشک رد ادس

1331 هقبط یدنب دش ( 2 . (

- ینلادضع هدب

هدنوگره بیدسآ یتفادب هدب متدسیس

یتلکسا و ینلاضع و اصعا هک ثعاب لتخم ندش درکلمع رده کدی زا

اهنآ یم ددرگ قلاطا یم دوش ( 7 . (

یاهروتکاف رطخ

یلامتحا ینوگانوگ رد

عوقو نیا بیسآ اه شقن ددنراد

هک یم ناوت اهنآ ار هب یاهروتکاف یکیزیف

ریون رچسوپ ،بدسانمان ددنلب

ندرک و لمح یاهراب نیگنس و یاهراک ماوت اب تاکرح یرارکت ، یناور

و یدرف هراشا دومن ( 8 - 11 .) لاخرب یرایسب زا یرامیب یاده یدشان زا

راک هک اشنم اهنآ سامت اب کی هدادم ادنرطخ صخدشم

تدسا بدلغا

تلالاتخا تلکسا

ی - ینلاضع دنچ یلماع و یاراد نیدنچ تلع یم دشاب .

قبط تاقیقحت ماجنا

هدش داجیا تلالاتخا یتلکسا

- ینلاضع هولاع ردب

تاهجاوم کیمونوگرا

هدب لدماوع یردگید ددننام ،ندس ،سندج

، BMI

تاعاس رادک رد هنابدش

،زور تدسا سر یاده یدناور و بدسانت ینامدسج

یگتسب دراد ( 11 - 12 .) زا یاهروتکاف یمهم

هک رد تلالاتخا یتلکدسا

-

ینلاضع رثا دراد شنت یاه یلغش یم ددشاب هدک یاراد ددمایپ ،یمدسج

،یناور یراتفر و ینامزادس تدسا

هدک ثدعاب شهادک تیادضر یلغدش و

شهاک دهعت ینامزاس یم ددرگ ( 12 .) اب هدجوت هدب شرتدسگ تلالاتدخا

یتلکسا ینلاضع–

، شهاک و یریگشیپ زا

نآ هب تروص کدی تدیولوا

مهم رد حطس یناهج حرطم هدش تسا . عیانص

ییاذغ یدکی زا یعیاندص یدم

ددشاب هدک رد نآ زوردب تلالاتدخا

یتلکسا - ینلاضع هب لیلد تاکرح یرارکت رد نآ عیادش یدم ددشاب . رد

نیا تعنص نارگراک هب روط میقتسم رد ددنیارف ددیلوت شدقن ددنراد و

تیلاعف یاه یکیزیف نیگنس ددننام ددنلب ندردک رادب ،نیگندس ،لدمح

ندیشک و له نداد ار ماجنا یم دنهد هک ثعاب شیازفا نازیم یگتسخ

دارفا یم دوش هک رد نیا طیارش تلالاتدخا یتلکدسا

- ینلادضع رود

زا

راوتنا تسین .

هعلاطم رضاح اب ده یسررب 1 - عویش تلالاتدخا یتلکدسا

- ینلادضع

رد نیب نارگراک نیا تعنص مهم 2 - یسررب طابترا تلالاتخا یتلکسا

-

ینلاضع اب تاصخشم کیفارگومد

دارفا 1 - یسررب رثا روتکاف سرتسا و

نازیم یگتسخ رب یور تلالاتخا یتلکسا

- ینلاضع و تملادس یلغدش

نارگراک اب هجوت هب یناوارف تلالاتخا یتلکسا

- ینلادضع و

سرتدسا رد

نیا تعنص ماجنا دش .

داوم و شور اه

هعلاطم یفیصوت د یلیلحت رضاح هدب رودونم یدسررب عویدش تلالاتدخا

یتلکسا د ینلادضع رد

ماددنا یاده دلتخم و لدماوع رثودم ردب ادهنآ رد

نارگراک هناخراک دنق ماجنا دش . رد ندیا ،هدعلاطم شور هدنومن ،یردیگ

یرامشرس هدوب

هک یمامت ینارگراک هک

یاهرایعم دورو

هدب هدعلاطم ار

،دنتشاد دراو هعلاطم دندش . دادعت دارفا دراو هدش هب

،قیقحت 111 ردفن

هک یگمه درم دندوب هک زا نیا دادعت 212 رفن همانشسرپ یاده

عدیزوت

هدش ار هب تروص حیحص و لماک لدیمکت ددندومن . تدهج عدمج یروآ

تاعلاطا زا همانشسرپ هدافتسا

دیدرگ . هک دوخ لمادش نیددنچ شدخب

دوب . رد تمسق وا ا تاعلاط کیفارگومد هک

دوخ لمادش ،ندس هقبادس

،یراک رصم

،راگیس دق و نزو دارفا

،دوب هدیسرپ ددش و هدب لدیلد نآ

هک دارفا خساپ هدنهد اب دامتعا و نانیمطا هب همانشسرپ خساپ

دنهد زا

همانشسرپ یب

مان هدافتسا دیدرگ و نارگراک هب ترودص هدنابلطواد و

ادب

تیاضر دوخ رد قیقحت تکرش دومن دن . شخب مود نییعت عویش مدئلاع

د ینلاضع هک زا همانشسرپ کیدرون

( 17 ) یاردب تدبث

مئلاع تلالاتخا تلکسا

ی - ینلاضع رد یحاون هن هدناگ نددب هدک لمادش

،ندرگ هناش

،اه تمسق یناقوف تشپ و یناتحت ،تدشپ جدنرآ ،اده تدسد

پچ و

،تسار نار

،اه

،اهوناز چم اهاپ و اهاپ دوب فتسا هدا

،دیدرگ رادبتعا

نآ رد هعلاطم یا رد ناریا دروم یبادیزرا راردق تدفرگ هدک ادب بیردض

(3)

یگتسبمه 31

دصرد همانشسرپ وسحم

دش ( 18 ) و نیدنچمه رادیعم

دورو دارفا هب نیا

،هعلاطم نتشادن لغش مود هدک ردجنم هدب تلالاتدخا

یتلکسا - ینلاضع دوش و نینچمه یدارفا

هک رد رثا هحناس ای ره تلع

گید یر هب زج لغش دروم رون راچد تلالاتخا یتلکسا

- ینلاضع هددش

،دندوب زا دورو هب هعلاطم ذح دندش . تهج صخدشم ندودمن

یحاودن

نوگانوگ

،ندب رد رانک نآ زا همانشسرپ body map

هدافتدسا ددیدرگ و

نیددنچمه یارددب

یددسررب سرتددسا یلغددش

زا همانددشسرپ OSIPOW

هدافتسا دیدرگ هک ییاور و ییایاپ نآ رد تادعلاطم دلتخم

هدب تادبثا

هدیسر تسا ( 13 )،

خساپ ره اوس جنپ هنیزگ یا و هب تروص

،زگره هدب

،تردن

،بلغا هشیمه یم دشاب هک خساپ هدنهد یکی ار اختنا یم ددنک

و تهج نییعت سرتسا طسوت

،همانشسرپ هب

هنیزگ تلااوس زا کدی ادت

جنپ هرمن یهد دش و نیگنایم نآ هب ناونع سرتسا رد رون رگ هتف دش .

نازیم سرتسا یلک رد راهچ هقبط مک ( 21 ات 33 زایتما )،

مک ات طسوتم

( 111 اددت 123 زاددیتما )،

طددسوتم اددت دیدددش ( 121 اددت 133 زاددیتما ) و

دیدش ( 211 ات 221 زایتما ) رارق یم دریگ ( 21 )،

هک نازیم ییاور و ییادیاپ

نیا

،همانشسرپ رد

هعلاطم یا رد ناریا دروم یبادیزرا راردق تدفرگ هدک

لباق وبق دوب و بیرض یافلآ خابنورک نآ 81 / 1 رکذ دش ( 21 .) نازدیم

یگتسخ دارفا زین طسوت هماندشسرپ یدرادناتدسا

هدک یاردب یگتدسخ

یحارط هدش دوب طسوت ترازو

،تشادهب راک

و هافر نپاژ یدحارط ( 22 )

و طسوت مساق یناخ و شاراکمه همجرت

و ییاور و ییایاپ نآ اب بیرض

یافلآ خابنورک 32 / 1 ایاپ و ذپ رارکت ری یم

،دشاب ماجنا دیدرگ هک نازدیم

یگتسخ درف رد 2 حطس نازیم یگتسخ مدک ( 1 - 1 )،

نازدیم یگتدسخ

ابیرقت دایز ( 2 - 1 )،

یگتسخ دایز ( 2 - 2 ) و رایسب دایز ( 7 - 2 ) دروم یسررب

رارق تفرگ ( 21 .) لبق زا عیزوت همانشسرپ اده

رد درودم هماندشسرپ اده

و

هوحن ماجنا راک حیضوت هداد دش و دارفا ی هدک لقاددح ادسکی هقبادس

یراک دنتشاد دراو هعلاطم دندش . همانشسرپ اه

طسوت ققحم هدب مادمت

دارفا تحت هعلاطم هدب ترودص یرودضح هداد

دنددش و سدپ زا تدلهم

نییعت هدش عمج یروآ دندش . سپس هداد یاه هب تدسد هددمآ طدسوت

مرن رازفا SPSS هخسن 12 هیزجت و لدیلحت ددش . رد زیلادنآ ،یفیدصوت

یارب یغتم یاهر

،یمک

،نیگنایم ارحنا

رایعم و هدوددحم نیدیعت

ددش . یارب یسررب طابترا غتم ادهری شزادردپ هداد

اده ادب دربرادک هرادمآ یاده

بیرض یگتسبمه نوسریپ

و ANOVA ماجنا

تفرگ .

هتفاي اه

تیعمج دروم هعلاطم 111 رفن زا نانکراک لغادش رد هدناخراک عیاندص

ییاذغ دندوب هک 212 رفن مانشسرپ ه اه ار لیمکت دندومن . رد وددج 1

تادددصخشم یدردددف

نارگرادددک ردددب

بدددسح

،ندددس هقبادددس

،یرادددک

،تلایصحت هئاراBMI

هدش تسا . نیگنایم ینس تیعمج دروم هدعلاطم

11 / 13 ( 27 / 2 ) اس و نیگنایم صخاش هدودت ینددب BMI داردفا درودم

هددعلاطم 12 / 28 ( 72 / 2 ) دوددب . نیددنچمه نیگناددیم

هقباددس راددک دارددفا

21 / 11 ( 22 / 2 ) اس دوب و 11 % دارفا مادختسا یمسر

دندوب . تلایصحت

دارفا دروم هعلاطم هدب ترودص 7 % سنادسیل و

،رتلاادب 2 / 22 % ملپدید و

8 / 28 % ریز ملپید دندوب . 2 / 78 % داردفا درودم هدعلاطم لدهاتم و 2 / 28 %

امعتسا تایناخد دنتشاد . نازیم عویش تلالاتخا یتلکدسا

- ینلادضع

رد مادنا یاه نوگانوگ ندب دارفا م درو هعلاطم رد وددج 2 هدئارا هددش

تسا . هنوگنامه هک

رد ودج 2 هدهاشم یم

،دوش نیرتدشیب تلالاتدخا

رد هیحان یناتحت تشپ اب 8 / 23 % شرازگ هدش تسا و نیردتمک نازدیم

زین رد نار و نساب یم دشاب .

نیگناددیم سرتددسا

یلغددش رد نیددب دارددفا دروددم هددعلاطم هددک طددسوت

همانشسرپ سرتسا

یلغش یبایزرا ش

،د 122 دوب هک رد هرتسگ طسوتم

ات دیدش یم دشاب ( 21 .) نینچمه اب هجوت هب جیاتن هدب تدسد هددمآ ادب

شیازفا نازیم سرتدسا رد نارگرادک نازدیم

یتحارادن یاده یتلکدسا -

ینلاضع رد رتشیب دراوم شیازفا هتفای تسا .

نینچمه اب

هجوت هب نومزآ یرامآ نیب سرتسا یلغش و یگتسخ یشان

زا راک هطبار ینعم راد تفای دیدرگ ( p<0.001 )

، هک اب شیازدفا نازدیم

سرتسا رد دارفا نازیم یگتدسخ زدین

شیازدفا یدم ددبای . قدبط جیادتن

22 دصرد یدارفا هک راچد سرتدسا طدسوتم ادت دیددش ددندوب نازدیم

یگتسخ اهنآ دایز و رایسب دایز دوب . نیب یگتسخ و ندردگ

،درد تدشپ

،درد

،دردرمک اپ درد هطبار ینعم راد تفای دیدرگ ( p<0.05 .)

(4)

لودج 1 - نارگراک یدرف تاصخشم

لقتسم رییغتم رییغتم حوطس

یناوارف دصرد

نس ( لاس )

>53 53 - 53

<53 35

113 35 5

/ 35

3 / 35

5 / 35

یراک هقباس (

لاس )

>15 13 - 15

<13 55

115 53 5

/ 11

3 / 31

3 / 55

تلایصحت ملپید زا رتمک

ملپید رتلااب و ملپید قوف 153

53 11 5

/ 51

1 / 55

5 / 1

ندب هدوت هیامن kg/m²( ) 5

/ 35 - 3 / 11

5 / 35 - 3 / 35

<55 13

115 35 3

/ 55

3 / 31

5 / 5

لودج 2 - تلالاتخا نازیم یتلکسا

- صخاش اب طابترا و هتشذگ لاس کی رد ینلاضع یلغش سرتسا و کیفارگومد یاه

مادنا یناوارف

( دصرد ) یگتسبمه بیرض

دراد یلغش سرتسا

BMI نس لامعتسا

گیس راک هقباس را

رد راک تعاس طسوتم زور

ندرگ 113

( 3 / 35 ) 535

/ 5

**

111 / 5

**

155 / 5

**

1 / 5 511

/ 5 555

/ 5

هناش 13

( 5 / 55 ) 531

/ 5

**

513 / 5 535 / 5

* 155 / 5

* 355 / 5

**

5 / 5

جنرآ 53

( 3 / 55 ) 531

/ 5 515 / 5

* 551 / 5

* 535 / 5 155 / 5

* 331

/ 5

**

تسد / تسد چم 115

( 3 / 31 ) 115

/ 5

**

313 / 5

* 555 / 5 555 / 5 111 / 5

**

355 / 5

**

تشپ یناقوف تمسق 115

( 3 / 31 ) 551

/ 5

**

115 / 5 551 / 5 533 / 5

**

135 / 5

* 151

/ 5

*

تشپ یناتحت تمسق 135

( 1 / 55 ) 553

/ 5 553

/ 5 555 / 5

* 155 / 5

* 311 / 5

**

513 / 5

نار / نساب 53

( 5 / 35 ) 355

/ 5 555

/ 5 355 / 5

**

511 / 5 115 / 5

* 513

/ 5

وناز 155

( 1 / 53 ) 551

/ 5 - 533 / 5 15 / 5

* 555 / 5 51 / 5 513

/ 5

اپ / اپ چم 33

( 5 / 33 ) 513

/ 5 - 153 / 5

* 515

*/

5 515 / 5

* 535 / 5 313

/ 5

**

ینعم راد حطس رد 51 / 5 *

ینعم راد حطس رد 53 / 5

(5)

لکش 1 - یتحاران و یلغش سرتسا نیب طابترا رادومن یاه

یتلکسا - ینلاضع

لکش 2 - و یلغش سرتسا یگدنکارپ رادومن نانکراک رد یلغش یگتسخ نازیم

(6)

ثحب

نیا هعلاطم هب یسررب نازیم عویدش تلالاتدخا یتلکدسا

- ینلادضع و

طابترا نآ اب سرتسا یلغش و یگتدسخ رد

نارگرادک دتخادرپ

تدسا ه .

قبط جیاتن نیرتشیب نازیم تیاکش و لاتدخا رد هدیحان تدشپ ردمک

8 / 23 % هدید دش و نیرتمک تیاکش طوبرم هب ندساب و نار اده 3 / 21 %

دوب . جیاتن هب تسد هدمآ هباشم رثکا تاعلاطم یرگید یم دشاب هدک رد

نیا هنیمز ماجنا هدش تسا .

رد نیا هعلاطم یدارفا هدک زا تلالاتدخا یتلکدسا

- ینلادضع تیاکدش

دنتشاد تبدسن هدب یداردفا هدک لکدشم دنتدشادن ناودج

ردت ددندوب .

- ینلاضع رد یضعب زا یحاون ندب لثم وناز و هنادش

رد نینس رتلااب هب روط ینعم یراد رتشیب زا نیندس نییادپ یدم ددشاب .

قبط تاقیقحت ماجنا

هددش داردفا ناودج تبدسن هدب داردفا ، ادسنایم

رتعیرس و تحار رت اب کینکت یاه ینمیا راگزاس یم دنوش ( 22 ) .

دیابن زا رون رود تشاد هک شیازفا نس هب روط یعیبط ثعاب شهادک

درکلمع یتکرح و فرظ تی یکیزیف درف یم دوش هدک ثدعاب عدض رد

کینکت یاه یراک هددش و هدب تدلع ادطعنا ردتمک و تیعدضو یاده

بسانمان ردت ثدعاب عویدش رتدشیب درد یدشان زا تلالاتدخا یتلکدسا

-

ینلاضع یم ددرگ ( 22 , 22 ) .

تاقیقحت هداد ناشن

دنا هک اب شیازفا

،نس داعبا

،یندب تردق

،ینلاضع

دودح یسرتسد مادنا

یاه ف یناقو شهاک هتفای و خرن زوردب تلالاتدخا

یتلکسا - ینلاضع شیازدفا یدم ددبای ( 27 .) رد هدعلاطم ردضاح عویدش

- ینلاضع اب شیازفا هقباس راک شیازفا هتفای

،دوب هک

یم ناوت نآ ار هب ناونع ریثات نیرتراذگ لماع

رب عویش مئلاع تدسناد .

اب هجوت هب یتاعلاطم هک

رد نیا هنیمز ماجنا هدش هقباس راک هب ناودنع

کی لماع رثوم رب عویش مئلاع یتلکسا - ینلاضع یدفرعم هددش تدسا

هک اب شیازفا هقباس راک نازیم تلالاتخا زین

شیازفا یم دبای ( 28 - 12 .)

اما رد هعلاطم Akrouf و

شناراکمه هطبار

یدنعم یراد نیدب هقبادس

راک و تلالاتدخا یتلکدسا

- ینلادضع هدهادشم

ددیدرگن ( 11 .) رد ندیا

هعلاطم نیب دق و یتحاران یتلکسا - ینلاضع هطبار یدنعم یراد تدفای

دشن . اما رد تاعلاطم لتخم جیاتن یفلتخم شرازگ هدش تسا یروط

هک رد یخرب دارفا هاتوک دق ( 12 , 12 ) و رد یخرب دارفا ددنلب ددق ( 22 )

رتشیب راچد تلالاتدخا یتلکدسا

- ینلادضع هددش

ددندوب . و رد یدخرب طابترا

دنعم ی یراد نیدب ددق و عویدش تلالاتدخا یتلکدسا

- ینلادضع

شرازگ هدشن تسا ( 12 .)

صخاش هدوت یندب لااب یم دناوت هب روط صخشم ببس رمک درد و درد

هناددش دوددش ( 12 .) رد هددعلاطم رددضاح ناددیم عویددش مددئلاع تلالاتددخا

یتلکسا - ینلاضع رد مادنا اه و صخاش BMI طابترا یدنعم راد تدفای

دیدرگ . رد نیا دروم زین تاعلاطم جیاتن یفلتخم ار شرازگ هدومن ددنا .

یخرب طادبترا یدنعم یراد نادیم عویدش مدئلاع تلالاتدخا یتلکدسا

-

ینلاضع و BMI رکذ هدومن دنا ( 11 , 17 - 13 )،

وسرول نایب درک صخاش

هدوت ینددب یدم ددناوت دردف ار دعتدسم تلالاتدخا یتلکدسا

- ینلادضع

دزاس ( 21 ) .

و رد یخرب تاعلاطم طادبترا یدنعم د یرا نیدب تلالاتدخا یتلکدسا

-

ینلاضع و صخاش BMI شرازگ هدشن تسا ( 12 , 21 .)

رد نیا هعلاطم نایم دایتعا هب راگیس و عویش مئلاع ،تدشپ،هناش ردمک

طابترا ینعم یراد لدصاح ددش هدک رد تادعلاطم ردگید

زدین طادبترا

یرادانعم نیب

یحاون

،ندرگ هناش و رمک ادب ردصم راگیدس شرازدگ

هدش تسا ( 21 , 22 ).

رد هعلاطم Eriksen رد

اس 1338 رب یور دارفا هک راک صخدشم و

نیگنس ماجنا یم

،دنداد هب نیا هجیتن دیدسر هدک عویدش دردردمک رد

دارفا یراگیس رتشیب زا دارفا ریغ یراگیس یم دشاب هک تلع نآ ار هدب

نیا تروص حرش داد هک راگیس ندیدشک ثدعاب شهادک ینادسرنوخ و

ءوس هیذغت تفاب ارطا تس نو تارقف یم دوش هک ثعاب یدمآراکان رد

لباقم سرتسا یاه یکیناکم هدش و ثعاب شیازدفا درد رد ندیا ماددنا

یم ددرگ ( 21 .)

قبط جیادتن سرتدسا یلغدش هدب ناودنع کدی کدسیر روتکادف یاردب

- ینلاضع یناقوف وسحم یم ددرگ هک ندیا هدطبار

رد مادنا یاه یناتحت هدید دشن . تاقیقحت م

یفلتخ زین طابترا سرتسا

و تلالاتخا یتلکسا

- ینلاضع ار یسررب هدومن دنا هک جیاتن ام ار جیاتن

ام اب اهنآ یناوخمه دراد

( 22 - 27 .) رد هعلاطم Leino و شناراکمه هک

هب یسررب طابترا تلالاتخا یتلکدسا

- ینلادضع و

سرتدسا ددنتخادرپ

هطبار ینعم یراد نیب نیا اهروتکاف تفای دیدرگ ( 28 .) پیی نادشن داد

نیب ساسحا تذل زا

،راک

،دردرس یگتسخ و قدلخ نییادپ رد طیدحم

(7)

راک اب دردرمک طابترا یرادادنعم دودجو

دراد ( 23 .) رودمیرف نادشن داد

نارامیب لاتبم هدب ،سرتدسا یگدردسفا

و تلالاتدخا کیتامودسوکیاس

شیب رت لاتبم هب دردرمک یم دنوش ( 21 .)

تیدودحم هدمع

نیا شهوژپ هدافتسا زا شجنس یاه دودخ دشرازگ ی

تسا . خساپ اه نکمم تسا هب هلیسو اوج یاه تسردان تدحت ریثادت

رارق دریگ . یارب هلباقم اب نیا

،دیدهت هب تکرش ناگدننک نانیمطا

هداد

دش هک همانشسرپ اه

یب مان و هداد اه هنامرحم دنتسه و ییامنهار یاده

مزلا نیح لیمکت همانشسرپ اده

هدب تکردش ناگددننک هداد

دم ی ددش .

تیدودحم رگید

نیا شهوژپ ناکم یارجا نآ دوب هک داهندشیپ - یدم

ددرگ هک نیا شهوژپ رد نامزاس یاه رگید و اب هورگ یاه عونتم ردت زا

رون تیسنج ماجنا دوش و جیاتن نآ اب شهوژپ رضاح هسیاقم ددرگ .

هجیتن یریگ

جیاتن هب تسد هدمآ رد نیا هدعلاطم نادشن داد هدک سرتدسا ،یلغدش

هقباس ک

،را هیامن هدوت ندب

،دارفا دادعت تاعاس یراک دارفا و یگتدسخ

کی کسیر روتکاف یارب تلالاتخا یتلکدسا

- ینلادضع ماددنا

ینادقوف

تسا و اب هجوت هب نازیم سرتدسا یلغدش یلاادب دودجوم رد نامزادس

دروم یسررب و رادانعم ندوب طابترا نیب سرتسا و

،یگتسخ نینچمه

رادانعم ندوب طابترا نیب سا سرت و تلاکدشم یتلکدسا

- ینلادضع رد

نیا

،هعلاطم لیدعت ای ذح لدماوع ییادسانش هددش

رثودم رد دادجیا

- ینلاضع ددنمزاین هیامردس یراذدگ و یاردجا کدی

همانرب تیریدم رتنک رد نامزاس تسا . نیاربانب یارب لح نیا لکشم

و هب لقادح ندناسر نآ رد هعماج درودم هدعلاطم یتدسیاب لادع هو ردب

عفترم ندرک تلاکشم یاهرچسوپ بسانمان

یراک و دودبهب تیعدضو

یمونوگرا لحم

،راک هدب تلاکدشم یدحور

و یدناور داردفا زدین هدجوت

یرتشیب ددرگ و رد تهج رطرب ندومن اهنآ شلات دوش .

عبانم

1. Marras W. Occupational low back disorder causation and control. Ergonomics. 2000;43(7):880-902.

2. Smith DR, Leggat PA. Musculoskeletal disorders among rural Australian nursing students. Australian Journal of Rural Health. 2004;12(6):241-245.

3. Goncalves M, Fischer FM, Lombardi JM, Ferreira RM.

Work activities of practical nurses and risk factors for the ergology. 2001;30(1-2):369-374.

4. Yelin E, Herrndorf A, Trupin L, Sonneborn D. A national study of medical care expenditures for musculoskeletal conditions: the impact of health insurance and managed care.

Arthritis & Rheumatism. 2001;44(5):1160-1169.

5. Hilgier W, Olson J, Albrecht J. The economic cost of musculoskeletal disorders in Canada. Arthritis &

Rheumatism. 1998;11(5), 315-325.

6. Lee P. The economic impact of musculoskeletal disorders.

Quality of Life Research. 1994;3(1):85-91.

7. Keyserling WM. Workplace risk factors and occupational musculoskeletal disorders, Part 2: A review of biomechanical and psychophysical research on risk factors associated with upper extremity disorders. AIHAJ-American Industrial Hygiene Association. 2000;61(2):231-243.

8. Putz-Anderson V, Bernard BP, Burt SE, Cole LL, Fairfield-Estill C, Fine LJ, et al. Musculoskeletal disorders and workplace factors. A critical review of epidemiological evidence for work-related musculoskeletal disorders of the neck, upper extremity, and low back Cincinnati: National Institute for Occupational Safety and Health. 1997.

9. Krause N, Dasinger LK, Deegan LJ, Rudolph L, Brand RJ. Psychosocial job factors and return‐to‐work after compensated low back injury: A disability phase‐specific analysis. American journal of industrial medicine.

2001;40(4):374-392.

10. da Costa BR, Vieira ER. Risk factors for work‐related musculoskeletal disorders: a systematic review of recent longitudinal studies. American journal of industrial medicine. 2010;53(3):285-323.

11. Cabeças JM. Occupational musculoskeletal disorders in Europe: impact, risk factors and preventive regulations.

Enterprise and Work Innovation Studies. 2006;No. 2.

12. Peele PB, Xu Y, Colombi A, editors. Medical care and lost work day costs in musculoskeletal disorders: older versus younger workers. In International Congress Series, vol. 1280, pp. 214-218. Elsevier, 2005.

13. Koo H, Shin Y, Lee K, Chae H. The Research of Job Stress and MSDs Symptoms of Small Plants with Agricultural Products. Journal of Agricultural Extension and Community Development. 2011;18.

14. Choobineh A, Nouri E, Arjmandzadeh A, Mohamadbaigi A. Musculoskeletal disorders among bank computer operators. Iran Occupational Health. 2006;3(2):3-10.

15. Hootman JM, Sniezek JE, Helmick CG. Observations from the CDC: Women and Arthritis: Burden, Impact, and Prevention Programs. Journal of women's health & gender- based medicine. 2002;11(5):407-416.

(8)

16. Rom WN, Markowitz SB. Environmental and occupational medicine: Lippincott Williams & Wilkins;

2007.

17. Kuorinka I, Jonsson B, Kilbom A, Vinterberg H, Biering-Sørensen F, Andersson G, et al. Standardised Nordic questionnaires for the analysis of musculoskeletal symptoms.

Applied Ergonomics. 1987;18(3):233-237.

18. Ozgoli G, Bathaei A, Mirmohamadali M, Alavi MM.

Musculoskeletal Symptoms Assessment Among Midwives, Hamedan, 2002. Iran Occupational Health Journal. 2006;

3(1):37-42.

19. Descatha A, Roquelaure Y, Chastang J-F, Evanoff B, Melchior M, Mariot C, et al. Validity of Nordic-style questionnaires in the surveillance of upper-limb work-related musculoskeletal disorders. Scandinavian Journal of Work, Environment & Health. 2007;33(1):58-85.

20. Osipow SH, Spokane AR. Occupational stress inventory- revised. Odessa, FL: Psychological. 1998:1-15.

21. Sharifian S, Aminian O, Kiyani M, Barouni S. The Evaluation Of The Degree Of Occupational Stress And Factors Influencing It In Forensic Physicians Working In Legal Medicine Organization In Tehran-Autumn Of 2005.

Scientific Journal of Forensic Medicine. 2006;43(3):144- 157.

22. Sasaki T, Iwasaki K, Mori I, Hisanaga N, Shibata E.

Overtime, job stressors, sleep/rest, and fatigue of Japanese workers in a company. Industrial health. 2007;45(2):237-46.

23. Ghasemkhani M, Ziaeeyon M. Assessment of fatigue in manufacture of various types of disconnector switches workers. Iran Occupational Health. 2005;2(1):2-6.

24. Kjellberg K, Lagerstrom M, Hagberg M. Work technique of nurses in patient transfer tasks and associations with personal factors. Scandinavian journal of work, environment

& health. 2003;29(6):468-477.

25. Haghdoost AA, Hajihosseini F, Hojjati H. Relationship between the musculoskeletal disorders with the ergonomic factors in nurses. Koomesh. 2011;12.(4):372-378.

26. Heiden B, Weigl M, Angerer P, Müller A. Association of age and physical job demands with musculoskeletal disorders in nurses. Applied Ergonomics. 2013;44(4):652-8.

27. Trinkoff AM, Lipscomb JA, Geiger‐Brown J, Brady B.

Musculoskeletal problems of the neck, shoulder, and back and functional consequences in nurses. American journal of industrial medicine. 2002;41(3):170-178.

28. Côté P, van der Velde G, Cassidy JD, Carroll LJ, Hogg- Johnson S, Holm LW, et al. The burden and determinants of neck pain in workers. European Spine Journal.

2008;17(1):60-74.

29. Burdorf A, Sorock G. Positive and negative evidence of risk factors for back disorders. Scandinavian journal of work, environment & health. 1997;23(4):243-256.

30. Hoogendoorn WE, van Poppel MN, Bongers PM, Koes BW, Bouter LM. Systematic review of psychosocial factors at work and private life as risk factors for back pain. Spine.

2000;25(16):2114-2125.

31. Waddell G, Burton AK. Occupational health guidelines for the management of low back pain at work: evidence review. Occupational Medicine. 2001;51(2):124-135.

32. Ferreira Jr M, Saldiva PH. Computer–telephone interactive tasks: predictors of musculoskeletal disorders according to work analysis and workers’ perception. Applied Ergonomics. 2002;33(2):147-153.

33. Akrouf Q, Crawford J, Al-Shatti A, Kamel M.

Musculoskeletal disorders among bank office workers in Kuwait. Eastern Mediterranean Health Journal. 2010;16(1).

34. Habibi E, Fereidan M, Pourabdian S. Prevalence of musculoskeletal disorders and associated lost work days in steel making industry. Iranian Journal of Public Health.

2008;37(1):83-91.

35. Rahnama N, Bambaeichi E, Ryasati F. The Effect of Eight Weeks Corrective Exercise with Ergonomic Intervention on Musculoskeletal Disorders among Loabiran Industry Workers. Journal of Isfahan Medical School.

2010;28(108):316-326.

36. Choobineh A, Movahed M, Tabatabaie SH, Kumashiro M. Perceived demands and musculoskeletal disorders in operating room nurses of Shiraz city hospitals. Ind Health.

2010;48(1):74-84.

37. Alexopoulos EC, Stathi I-C, Charizani F. Prevalence of musculoskeletal disorders in dentists. BMC musculoskeletal disorders. 2004;5(1):16.

38. Wearing SC, Hennig EM, Byrne NM, Steele JR, Hills AP. Musculoskeletal disorders associated with obesity: a biomechanical perspective. Obesity reviews. 2006;7(3):239- 350.

39. Treaster D, Burr D. Gender differences in prevalence of upper extremity musculoskeletal disorders. Ergonomics.

2004;47(5):495-526.

40. Lorusso A, Bruno S, L Abbate N. A review of low back pain and musculoskeletal disorders among Italian nursing personnel. Industrial Health. 2007;45(5):637-644.

41. Brage S, Bjerkedal T. Musculoskeletal pain and smoking in Norway. Journal of epidemiology and community health.

1996;50(2):166-169.

42. Natvig B, Rutle O, Bruusgaard D, Eriksen W. The association between functional status and the number of areas in the body with musculoskeletal symptoms.

(9)

2000;23(8):49-53.

43. Eriksen W, Natvig B, Bruusgaard D. Smoking, heavy physical work and low back pain: a four-year prospective study. Occupational Medicine. 1999;49(3):155-160.

44. Warren N. Work stress and musculoskeletal disorder etiology: The relative roles of psychosocial and physical risk factors. Work: A Journal of Prevention, Assessment and Rehabilitation. 2001;17(3):221-234.

45. Wahlström J. Ergonomics, musculoskeletal disorders and computer work. Occupational Medicine. 2005;55(3):168-76.

46. Song HS, Lee CG. The differences the relationship according to body part between occupational stress and self- reported musculoskeletal disorder symptoms as seen in of Occupational and Environmental Medicine.

2012;24(1):20-32.

47. Dunn K, Croft P. Epidemiology and natural history of low back pain. Europa Medicophysica. 2004;40(1):9-13.

48. Leino P. Symptoms of stress predict musculoskeletal disorders. Journal of epidemiology and community health.

1989;43(3):293-300.

49. Bing Yip Y. A study of work stress, patient handling activities and the risk of low back pain among nurses in Hong Kong. Journal of advanced nursing. 2001;36(6):794- 804.

50. Frymoyer J, Pope M, Clements J, Wilder DG, MacPherson B, Ashikaga T. Risk factors in low-back pain.

An epidemiological survey. The Journal of bone and joint surgery American volume. 1983;65(2):213-218.

(10)

The relationship between musculoskeletal disorders, stress and fatigue in workers of a food industry

Somayeh Bolghanabadi¹, Habibollah Dehghan^*2, Mehdi Pour³

Received: 16/01/2014 Accepted: 14/06/2014

Abstract

Introduction: The increasing development of industries has led to an increased incidence of musculoskeletal disorders. These disorders are intensified by factors such as type of job, repetition of task, intensity, and duration of the work. Food industries are from those industries with tasks involving repetitive movements. This study aimed to examine the role of stress and other psychological factors on musculoskeletal disorder.

Materials and Methods: In this cross-sectional study, 215 workers with an average age of 39 years were selected based on simple randomized sampling technique. Nordic and OSIPOW questionnaires were used to determine the prevalence of symptoms of musculoskeletal disorders and job stress, respectively. Then, the obtained data was analyzed using SPSS-16 software and applying descriptive statistics and Pearson correlation test.

Results: The results showed that the highest prevalence of musculoskeletal symptoms was in the lower back region with 69.8% during the past 12 months. Significant correlations were found between stress and musculoskeletal discomfort in the neck, shoulder, wrist, upper back, and most organs (P <0.05). The results revealed statistical significant correlation between smoking and low back pain (P <0.05), shoulder pain (P = 0.023) and leg pain (P = 0.008). Similarly, the average hours worked per day, work experience, fatigue, and BMI have been significantly associated with musculoskeletal symptoms.

Conclusions: The results of this study showed that job stress, job experience, body mass index, number of working hours and fatigue were of important risk factors of upper extremity musculoskeletal disorders.

Keywords: Musculoskeletal disorders, Nordic questionnaire, Stress, Fatigue

1. MS Student, Department of Occupational Health Engineering, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan ,Iran

2*. (Corresponding author) Assistant Professor, Department of Occupational Health Engineering, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan , Iran. Email: [email protected]

3. Lecturer, Department of Statistics, Mashhad Azad University, Mashhad, Iran.

Journal of Ergonomics, Vol. 2, No. 1, Spring 2014