Nguyen Thi Lan Vinh. Khai thde the mgnh ve su tuang ddng...
Khai thae the manh ve sir tuong d6ng lich sir - van hoa trong quan he giira Viet Nam va Philippines
Nguyin Thi Lan Vinh*
Bdo tdng H6 Chi Mmh - Chi nhdnh Thdnh pho H6 Chi Minh Ngdy nhdn bdi: 25/01/2019. ngdy giri phdn bien: 20/03/2019, ngdy duyet ddng: 9/05/2019
n~rong nhimg ndm gdn ddy, quan hi Viet Nam - Philippines eo nhiiu budc phdt trien mdi vdi viec J. hai nude d-d thdnh ddi tae chiin luac Su tuang ddng lich sir vd vdn hda chinh la mpt trong nhimg yiu td khiin mdi quan hi giiia hai qudc gia khu vuc Ddng Nam A ngdy cdng trd nin khang kbit trong nhieng ndm ddu thi ky XXI. Viet Nam vd Philippines ed thi tdn dung thi mgnh ndy de tim ra hudng di phii hap nhdm phdt triin hgp tdc song phuang lin tam cao mdi vd giie vieng su hoa binh vd dn dinh tren bien Ddng.
Tu khda: Viet Nam, Philippines, hrang ddng, Ijch sii, van hda Dat van de
Giira nhimg moi quan he lang gieng frong khu vyc Ddng Nam A, cd the xem quan he giira Viet Nam va Philippines la mpt trong nhiing quan he cd sy tac dpng ldn vd ciing la thanh cdng ciia Viet Nam trong sy nghiep ddi mdi dat nude. Trong bdi cdnh the giai dang tien hanh hpi nhap manh me, nhu cdu hgp tac ve cac ITnh vyc kinh te, chinh tri, an ninh quoc phdng diln ra sdi dgng tren nhieu dien dan song phuang, da phuang. Quan he Viet Nam - Philippines dugc thiet lap fren ca sd quan he ngoai giao tir ngdy 12/7/1976 vd ndng cdp thanh doi tac chien luge vdo nam 2015. Bai viet se tim hieu ve viec khai thdc the manh ve su tuong ddng lich sir - van hda frong quan he giiia Viet Nam vd Philippines.
1. Sy tirong dong ve van hda lich sir giira Viet Nam va Philippines
Ve mat dia ly - tie nhiin, gan nhu cd mdt sy ddng nhdt chung giua cdc nude Ddng Nam A-noi tiep giap giiia Thdi Binh Duong vd An Dp Duong
- ndm tren cac ddi khi hau can xich dao, VietNam va Philippines - hai nude co he thong dao chung frong qudn dao Tmdng Sa - nen su tuong ddng ve qua frinh hinh thdnh nin van hda, lich sir ciing co su gidng nhau nhdt djnh gdp phan vao sy phdt trien mdi quan he hai nude hien nay.
Ve td chiec xa hdi, theo nghien ciiu ciia cdc nha nhan chung hpc, con ngudi xuat hien rdt sdm d viing Dong Nam A, cu ddn bdn dja d Viet Nam va Philippines da cd mpt cdu tnic Idng xa va mdt nen dan chii Idng xa lay tinh than cpng ddng ldm chu the, bdi le khai thdc rimg ldm nucmg rdy, lam mpng Ilia nude, dap de ngan lut... bupc con ngudi phai ciing nhau hgp siic dl lam cho nen t l bdo cua xa hpi da mac nhien dugc to chiic tren co sd gia dinh, tpc hg va lang xa'.
O Philippines tmdc khi cd sy xudt hien ciia ngudi Tdy Ban Nha vdo thi ky XV, ngudi Filipinos (ngudi Philippines) da phat friln cac to chiic chinh tri xa hgi lang xa nham lien ket nhiing viing lanh thd bi ddng kin. Tmdc ihl ky X. tai Philippines da xudt hien nhieu cpng dong bien d 'Phan Lac Tuyen (1993).
Nghien cuu An Dp va Chau A. S6 5 - 2019, tr.30-36
Nguyin Thi Lan Vinh. Khai thde the manh vi su tuang dong . cac dao, hp sinh song theo timg nhom thdn tdc vdi
nhau dugc gpi la cdc harangay - don vi cpng ddng ca ban, ngudi diing ddu ggi la dalu hay la thu linlp- Diem tucmg dong frong Ijch sir phdt trien xa hpi d Philippines va Viet Nam thai xa xua Id su hinh thdnh cdc cpng ddng tgc ngudi thong qua mdi quan he hg hang than tpc trong lang xd.
Ve vdn hda, tin ngudng, xuat phat tir cdc fruyen tiiuyet, nguon goe dan tpc da tdi hien lai giai doan Ijch sii xa xua: Giong nhu Viet Nam va cac nude Dong Nam A khde, thdn thoai ciia ngudi Philippines cdn den nay khong nhieu do qud trinh Ijch sir da lam mdt di phdn ldn he thing thdn thoai, tmyen thuyet ly gidi ve cdi nguon dan tpc. Cau chuyen Lac Long Quan va Au Ca sinh ra bpc fram tning nham gidi thich nguon gdc ddn tpc Viet hay thdn thoai cua ngudi Visaya (Philippines) ke ve hai nhan vat Sicalac vd Sicauay Id ngudi dan ong vd dan bd ddu tien chui ra tir mam mang cay fre sau do sinh con de cdi vd trd thdnh nhiing cu ddn dau tien cua Philippines^ Than thoai ve nhan vat van hda phan anh giai doan cu ddn Dong Nam A tir cupc song san bdt, hdi lugm ty nhien chuyen sang frong frpt, che tdc ra cong cu lao dpng. Trong kho tang tmyen cd ciia Philippines va VietNam, sy tich than thoai mang nhieu mau sac trong mdi lien he giiia con ngudi vd ty nhien gdn vdi tin ngumig van vat hiru linh deu xuat phat tir ca tdng van hoa Ddng Nam A.
N I U d Viet Nam co 54 dan tpc ciing nhau ton tai frong mgt viing lanh tho thi Philippines la mgt frong nhung qudc gia gdm nhieu chung tgc nhat d chdu A bdi vi c6 sd lugng ldn cac nhdm ngon ngii dan tpc bdn dja. Chinh vi vay ma nen van hpc ddn gian d hai qudc gia nay rat phong phii, mang dam net rieng. Cu dan hai nude biet frong liia nude frong moi frirdng nhiet ddi gid miia, cd nghe rimg
va nghe bien phu trg cho viec dn djnh cupc song, dong thdi thich nghi vdi moi trudng sinh thai ciia khu vuc qua viec xay dyng nha san de d chong lii lut, tranh thii du, phdng ngira khi dgc ciia nui rung.. .'*. Trudc khi cd su tiep bien tir cdc nen van hoa Idn tir Trung Quoc va An Do, ngudi Philippines va ngudi Viet Nam co dieu miia sap vdi nhirng thanh buong, tre, niia.. .^.
Bao triim len todn bd ddi song tinh thdn ciia cu dan hai nude la tin ngudng da than giao, van vdt huu linh va tuc thd ciing td tien. Trong do, noi bat len la sy ra ddi nghi le nong nghiep ban ddu gdn lien vdi tin ngudng, tdn gido, mang y nghTa ton giao la chinh, sau do dan ddn frd thdnh cac sinh hoat vdn nghe dan gian. Van hgc dan gian trong budi ddu xudt hien mang mau sac nguyen sa cua cpng ddng ldm ndng nghiep, frong frpt, san bat, ddnh cd. Thdn thoai, tmyen thuyet phan anh cdc sinh boat, nghi le cua cdc ddn tpc ngudi Philippines tmdc siic manh ciia thien nhien vd nhiing quan niem c6 xua v l nhdn thiic the gidi xung quanh^. Su bdt nguon tir ylu to thien nhien trong kho tdng van hgc ddn gian Viet Nam da cho thdy dugc ngudn gdc ciia nen van hda Ddng Nam A ndi chung, giua Viet Nam va Philippines ndi rieng ve mpt khu vyc vdn hda dam net ban dja, tmyen thdng Id nhdn td tich cyc vd co ban frong con dudng tim kiem tieng ndi chung d Cong ddng ASEAN ngay nay.
Su phat trien cua van hpc ddn gian dd ldm cho van hpc thdnh van cua Philippines va Viet Nam ra ddi mupn, nhilu the ky dau sau Cdng nguyen, hau nhu cac quoc gia Ddng Nam A chua c6 chii viet.
6 Viet Nam he thong chii Han dugc vay mugn, sii dung pho bien trong mpt thdi gian dai do ngudi Viet gdn 1000 nam bj Bac thupc, va chir Ndm xuat hien tir the ky XI (thdi nha Tran) va phdt frien cao d the ky XVIII-XK cho den khi cd su ra ddi cua
^ Vien nghien ciiu Dong Nam A (2001).
^DamianaEugenio(1993).
"• Phan Huy Xu, Mai Phu Thanh (1996).
Nghien cuu An Do va Chau A. Sd 5 - 2019, tr.30-36
Nhu chii thich so 05.
Nhu chii thich so 03.
Nguyen Thi Lan Vinh. Khai thde the mgnh ve su tuang ddng ..
chir quoc ngtr. Doi vdi Philippines, tmdc khi cd chir viet chinh thiic ra ddi thi ngdn ngu" ban dja dugc sir dung d cac dan tpc it ngudi va sii dung song song vdi viec vay mugn cac he chCr Sanskrit, Malay, Java... Chii Tagalog (mpt loai chir chinh thirc dugc biet den Id Filippino) Id ngdn ngii ddu tien cua Philippines dugc sir dung chinh thiic trong tac pham Doctrina Christiana (Hpc thuyet Thien chua gido) dugc in nam 1593^. Tir xu hudng ban dia hda cac tac pham van hgc cd An Dp, Tmng Quoc... Viet Nam, Philippines da cho ra ddi nen van hpc bdc hgc da dang va phong phu mang ban sac rieng. Ngay nay, do nhieu tac ddng tir ben ngoai nen van hda ban dia da dan bi viii lap bdi thdi gian nhung su an sdu ben re cua ngudn gdc cd xua van cdn in dam frong van hda ciia Viet Nam va Philippines.
Theo cac tai lieu khdo cd, khu vyc Dong Nam A la noi da thudn hda va tao dugc cdy liia trdng ddu tien tir viing ddng bang sdng Me Nam (Thai Lan) va sdng Hdng (Viet Nam) sau dd lan toa khap viing. Vdi dieu kien khi hau nhiet ddi gid miia ndng dm, mua nhieu, ddng bang phi nhieu nen dien tich trdng liia d Ddng Nam A vao khoang 30%
dien ti'ch ddng bang. Philippines cd khodng 9,7 trieu heeta dat canh tac, d Viet Nam dien tich ddt frong lua khodng 7,8 trieu heeta, chiem 52,5% tdng dien tich ddt trong trpt^. Ddng gdp ciia van minh ndng nghiep liia nude ddi vdi Viet Nam vd Philippines tao dau dn dam net trong van hda hai nude, khong chi Id nguon gdc ciia mdt nen vdn minh ma cdn Id sy khdi ddu cho buae tien mdi cha cac hinh thai xa hgi.
Do vi tri dja ly ddc biet nen Viet Nam va Philippines Id noi tiep nhdn gdn nhu todn bp cdc ton giao Idn tir Tmng Qudc, An Dp xdm nhap va di sdu vdo ddi sdng ngudi ddn. Ngudi Philippines ban dau theo rat nhieu ton gido, pha frgn giua tin
nguong dan thdn vd da thdn chu yeu xudt phat tir khu vyc Dong Nam A. Tuy nhien do qua trinh giao luu thuang mai tir Tmng Quoc nen mdt bp phdn nhd ngudi Philippines goe Hoa theo Phdt gido, Dao giao va tin ngudng ddn gian Tmng Hoa;
Hindu gido vd dao Sikh cung dugc so it ngudi Philippines thuc hanh song song vdi cdc hoat ddng tin ngudng khac^. Tin ngudng nay bat dau diay doi tirtheky Xlll khi Islam giao du nhap vao qudn dao Mindanao va Sulu thdng qua con dudng Bmnei fren ddo Borneo. Theo sy thay ddi nay, niem tin ton giao da ddn den sy ra ddi cua cac the che chinh tri, xa hgi mdi d qudc gia hdi ddo nay. Doi vdi Viet Nam, sy xuat hien ciia Hindu gido, Phdt gido tir An Dp va Khong giao tir Tmng Qudc da hinh thanh nen mgt mdu sdc rieng biet so voi cac nude khac frong Cling khu vyc.
Vi lich sie, trong qud frinh cac cudng quoc chdu Au thdng qua con dudng mdu dich vd tmyen ba tdn giao da timg budc bien cac nude DdngNam A trd thanh thuoc dia. Che dp thupc dja cua Phap d Viet Nam da xdy dyng nen mpt md hinh kinh le mdi, va su liing doan kinh tl cua My d Philippines thdi ky nay cd mpt budc chuyen biln quan frong md hien nay frd thanh di sdn. Tir su tuong ddng va gdn gui ve nhiing giai doan bj cai frj bdi thuc ddn chdu Au, Viet Nam vd Philippines timg budc xay dung mdi quan he gdn bd hon dua fren su thdu hieu vdn hda - Ijch sii vd lgi ich dan tdc.
Tir ngan xua, Philippines va Viet Nam deu la viing ddt trii phii de bj tdn thuong do tac dgng tir ben ngodi, Viet Nam qua ngdn nam lich sir da chiing td dugc siic manh doan ket ciia dan tdc minh frong cac cupc khdng chien bao ve Td quoc.
Philippines da doan ket eac viing miln chung tieng ndi, chung nguon goe dan tgc, chung nai sinh song frong cdng cudc chdng lai tiiuc ddn Tdy Ban Nha
' National Historical Institute (2008).
^ Tong cue thong ke 2017. 'Facts and Details, 2018.
NghiSn ciiu An Dp vd Chau A. So 5 - 2019, fr.30-36
Nguyen Thj Lan Vinh. Khai thdc thi mgnh ve su tifang ddng ..
do hd suot gdn 400 nam bdng cupc cdch mang 1896-1898.
Trai qua nhieu bien cd thdng trdm, tinh thdn ddn tgc ciia ngudi ddn Viet Nam va Philippines van dugc thi hien qua cac tac phdm van chuang nham chung minh dugc siic sdng manh liet cua cai noi van minh nong nghiep, do luon la budc khdi ddu, la nguon coi ciia nhung gia trj nhan van md hien nay dugc hai qudc gia phat huy de tao nen net dac sac frong nen van hoa dan tpc va gdn kit cpng ddng. Dieu minh chiing cho nhung hrang ddng nay la sy dgc lap va ngay cang thjnh vugng ciia hai quoc gia, la mgt trong nhiing nhan td co ban cho quan he hgp tac giiia Viet Nam va Philippines dat dugc nhieu tiianh cong vd thanh tuu frong thi gidi tuong lai.
Trong qud trinh phdt trien ciia Ijch sii, bien da thdm nhap dan va tao nen mpt bdn sdc rdt rieng cho cu dan Viet Nam va Philippines. Lich sir tmyen thdng van hda bien cua ngudi Viet, ngudi Philippines dupe ghi dau, luu giii trong cdc tu lieu sinh hoat va le hpi dgc dao the hien tin ngudng fren khdp ddt nude: thd cdc vj thdn bien, cau mong su yen on, lam an an lanh, thuan lgi, the hien d tuc thd cung, cau long vuang, thiiy than: Tuc thd ca Voi hay con gpi cd Ong phd bien a Viet Nam; le hpi cdu ngu, le hgi nghenh ong ciia dan ven biln Trung Bp, Nam Bg... Tai Philippines, nhieu le hpl cau ngu nhdm thda man nhu cdu giri gdm nilm tin, mong song yen bien lang, danh cd bpi miia, gdp phdn gidi tda, dieu tiet ddi sdng tdm ly, tinh thdn cua ca nhdn va cgng dong ngu ddn, tang cudng siic manh cgng ddng.
2. Khai quat quan he Viet Nam - Philippines 2.1. Giai doan tnt&c nam 1976
Bang giao Viet Nam - Philippines la mgt frong nhung moi quan he mang tinh Ijch su tii xa xua trong khu vuc Dong Nam A, su gian doan moi
Giao hao nay bdt nguon tir cac yeu to phuong Tay dien ra tir the ky XDC den nhirng nam giua the ky XX. Qud frinh thye dan hda d khdp cdc chdu luc fren the gidi dd tdc dpng manh din sy gdn gui giiia cac nude trong khu vyc nhat la nhiing quoc gia bien nhu Viet Nam vd Philippines, do vj tri dia ly gidp bien vd cd dudng bien gidi bien nen su Hen ket giiia hai qudc gia nay co nhieu nhan td chi phoi va su canh tranh ciia cac quoc gia phuang Tdy da tao nen mpt cue dien chia cat tir vj tri dja ly cho den nhiing gid tri tmyen thong. Chinh vi vay md quan he VietNam - Philippines thdi ky nay chua dat nhilu thdnh tuu so vdi nhiing quan he giija Viet Nam va cac nude khde frong khu vuc.
Sau Chien tranh The gidi thii Hai, Viet Nam vd Philippines lan lugt gianh dpc lap. Nhung dudi
"bong den" ciia Chien tranh Lanh, quan he hai nude thai ky nay bi gidn doan; ddi ddu vd phi hgp tdc.
Dudi sy can tiiiep ciia My vdo miln Nam Viet Nam vd su phu thupc kinh te ciia Philippines vao My, khien ngoai giao thdi ky nay ciia Viet Nam va Philippines cd thi dugc xem la ngoai giao giiia Viet Nam Cgng boa - Philippmes vd My.
Nhung ndm 1973-1975, tinh hinh thi gidi biln dgng manh me, chien tranh ciia Viet Nam di vdo giai doan ket thuc, quan he giiJB Viet Nam vd Philippines bdt dau chuyin sang thdi ky mdi dua fren nhung van dl chinh trj, sy kit noi lai cua he thong the gidi vd qud trinh hgi nhap kinh te qudc tl.
2.2. Giai Oogn tie 1976-1995
Nhin lai qud trinh ngoai giao vd hgp tac giiia Viet Nam va Philippines ke tir khi chinh thiic thiet lap mdi quan he ngoai giao ndm 1976 cho din khi Viet Nam trd thanh thanh vien ASEAN cho thdy dugc tinh chat ciia quan he ngoai giao thdi ky nay van chii yeu la hinh thiic giao dich thuong meu, chua cd nhiing budc dot pha Idn khoi day tilm nang tir hai nude.
Nghien cim An Dp vd Chdu A. Sd 5 - 2019, fr.30-36
Nguyen Thi Lan Vinh. Khai thdc thi manh vi su tucmg ddng ..
Theo so lieu tinh hinh tiiuong mai hai nude Viet Nam va Philippines hi nam 1976 den 1995, tdng gia trj thuong mai dat miic 329 frieu USD, tmng binh kim ngach thuang mai hai chieu dat xap xi 30 frieu USD/ndm, chua the hien dugc gia trj thuc ciia nin kinh te hai quoc gia'°.
Nhiing nam 1970-1990, Viet Nam va Philippines chuyen tir xu huang doi dau sang ddi thoai nen tinh hinh hgp tdc bai ben da bdt ddu dya fr8n tinh thdn hpp tac. Tuy nhien, vdn de Campuchia, mot ldn nira cdn frd cac hoat dpng ngoai giao song phuang. Vdi moi quan he ngoai giao hdi hgt, lai bj tac dpng bdi Lien X6 - My - Tmng Qudc nen quan he Viet Nam va Philippines cang thang nhiing vdn de chii quyen fren bien, chua thye sy trd thdnh ddi tdc cua nhau, chua xuat phat hi lgi ich ciia ddn tdc va nhimg gia tri tiTjyIn thong ve tuong dong lich sir van hod de phdt trien kinh te, chinh frj-ngoai giao di vao chilu sdu, thieu nhiing budc di gan ket hai qudc gia bien thdnh mpt lidn minh kinh te vung chdc.
Vugt qua nhtrng rao cdn chinh tri, vugt qua nhiing thach thirc vl quan he kinh te qudc tl phiic tap, vugt len nhirng khiing hodng ndi tai, Viet Nam gia nhap ASEAN vao nam 1995, md ra mpt giai doan mdi frong quan he ddi ngoai giira Viet Nam va cac nude Dong Nam A frong do ngoai giao vdi Philippines da cd nhirng hudng di mdi, cd sy hgp tac gan giii hon, trao doi thuang mai dau tu dat nhiing gia frj cao hon, Tren ca sd nhirng dac diem chung tir tmyen thong xa xua ve lich sii vd vdn hoa, hai nude khoi day nhung tiem nang to ldn, dl gdn ket nhau ban Idy gia trj van hda con ngudi lam dpng lye phat frien xa hgi, tao thdi ca cho con dudng hgp tac ciia hai nude nhihig nam cuoi thi kyXXvddauthekyXXL
2.3. Giai dogn tu 1996 den nay Anh hudng tir qua trinh todn cdu hda vd khu vuc hda, hpp tac Viet Nam vd Philippines da dya
vao nhiing gid tri van hoa Ijch sii tuong dong dl gia tang moi quan he hgp tac, tii cho chua cd mdi quan he sdu sac toan dien dan den mpt sy hpp tac linh hoat han, chien luge han va vi Igi ich nhdn dan nhieu hon. Trong nhiing nam qua, quan he hpp tdc gitra hai nude phdt frien tdt dep trong Khudn khi hgp tac song phuang frong 25 nam dau the ky XXI vd didi ky tilp theo da dugc lanh dao hai nude ky ket nam 2002. Tir do kim ngach mau djeh hai chilu da gia tang dang ke, nam 2009 Philipines trd thdnh ddi tdc thuang mai ldn thii 5 ciia Viet Nam (dat ty frong 8,6%) trong tong kim ngach mau djeh vdi cdc thj tmdng ASEAN. Den het nam 2006, Philippines cd 25 du an dau tu vdi sd vdn 250 trieu USD, diing thii m frong cdc nude ASEAN ddu tu vao VietNam. Nam 2015, lanh dao hai nude Viet Nam vd Philippines da ky hiep djnh nang cap quan he song phucmg len cap "Doi tac chiln luge", qua dd md ra nhieu co hgi hgp tac fren nhieu ITnh vuc ve chinh tri, kinh te, hgp tdc tren bien, qudc phdng an ninh, vdn hda xa hgi va khoa hpc ky thuat. Tinh den nay, VietNam vd Philippines da thuc hien hieu qud 28 hiep djnh, thda thudn hgp tac tren nhilu ITnh vyc, tiep tuc dang md rpng hgp tac toan dien tren nhieu ITnh vuc mdi ma hai ben cd tiem ndng vd nhu cdu, dap ling lgi icb ciia cd hai phia.
3. Giai phap khai thae the manh ve tuong dong lich su - van hda giua hai n u ^ trong giai doan hien nay
Chinh phu Viet Nam va Philippines cd the tan dung the manh ve su tuang ddng Ijch sii - van hoa nhu mgt each de thuc day quan he Ddi tdc chiln luge, thong qua hai ITnh vyc du Ijch va ngoai giao nhan dan.
Vi du lich, Viet Nam vd Philippines da co nhieu hoat dgng hgp tac thilt thye gia tang hieu qua frao doi cac hoat dpng djeh vu nay, hai quoc gia da ky Hiep dinh hgp tac phdt triln vl du Ijch '"The Observatory of Economic Complexity.
Nghien ciiu An Dp vd Chau A. S6 5 - 2019, tr.30-36
Nguyin Thi Lan Vinh. Khai thde the mgnh vi su tuang ddng ..
vdo nam 1994. Sau do, nam 2011, Ke hoach Hpp tac ve du Ijch giai doan 2012-2015 va gia ban 5 ndm mgt ldn dugc ky ket, Ke hoach hpp tdc ve phat trien du Ijch tau bien giai doan 2014-2016 cung dugc thdng qua nham thiic day thuong mai djeh vu tiem ndng ciia Viet Nam va Philippines. Hm quoc gia de ra nhieu dy an tap trung vao nghien ciiu, phat trien; to chiic nhieu chuong trinh xiic tien, quang bd, keu gpi dau tu vdo ITnh vuc du Ijch tau bien ciia moi nuoc; ho frg lan nhau tao dieu kien thuan lgi cho cdc dy dn ddu tu vdo cang bien, diem den vd cdc djeh vu du Ijch phu trg khac. Dong thdi chinh quyen cac cap ciia hai nude thudng xuyen no luc kien tao cac chuong trinh thiic day khach du Ijch bdng phuong tien tdu bien, ket hgp vdi cdc td chiic quoc te vl du lich nhu To chiic Du Ijch The gidi (UNWTO) va ASEAN de quang bd san phdm du Ijch tdu bien ciia Viet Nam vd Philippines tren thi tmdng quoc te.
Nhieu chien luge nham dua du Ijch van hoa Viet Nam - Philippines tiep can nhan dan hai nude da dugc trien khai sdu rpng va dat dugc nhiing thanh tuu nhat djnh, ngay cdng co nhilu lugt khach tir Philippines sang Viet Nam va nguge lai. Nhieu chuyin bay trye tiep gia re tir Ha Ngi, Thanh phd Hd Chi Minh vdi Manila da kich diich nhu cdu du Ijch tim hilu van hod, hgc t ^ , lam viec va giai fri...
tao nen sy gdn bo hon niia trong mdi quan he hgp tdc todn dien Viet Nam - Philippines.
Chuong trinh phat ddng tiij frudng tai Philippines thu hiit dugc sy quan tam cua ddng ddo cpng ddng doanh nghiep lii hanh Philippines va cac hang thong tdn bao chi, tmyIn hinh, ca quan du lich qudc gia cua Philippines. Chuong hinh nay la cahpi dl Viet Nam gidi thieu diem du lich hap dan va tim kilm ddu tu hi cdc doanh nghiep cua Philippines, la dip dl doanh nghiep du Ijch va cdc nhd quan ly hai ben frao ddi, tiido ludn, md ra cac tilm ndng va co hpi hgp tac nhdm day manh trao doi khach giO'a hai nude han nOa.
Ve ngogi giao nhdn ddn, day la mpt trong 3 fry cgt chinh cua ngoai giao nhd nude, cd vai frd quan frong trong qua trinh xay dyng vd phat trien dat nude, la con dudng nhanh nhat frong cac boat dpng giao luu van hoa, kinh te, chinh tri cua Viet Nam vdi cdc nude ban. Thye hien cong tdc ngoai giao nhan dan giiia Viet Nam vdi cdc nude tren the gidi ndi chung va Philippmes ndi rieng da dem den nhiing ddng gdp quan frpng frong sy nghiep ddi mdi va hdi nhap ciia Viet Nam tren mgi phuong dien. Budc ddu thiic ddy moi quan he mang yeu td ngoai giao giiia Viet Nam va Philppines dugc nang len tam chien luge.
Trong thdi gian gdn ddy, cpng ddng Filipinos d Viet Nam dac biet Id Thdnh pho H6 Chi Minh tiep tuc gia tdng nhanh chong. Dieu nay chiing to Viet Nam la noi cu ngu an toan va nang dpng thu hiit nhieu ngudi Philippines den hgc tap vd lam viec, rat thuan lgi cho cong tac ngoEU giao nham ket noi cgng dong ngudi Philippines va Viet Nam.
Thong qua con dudng tiep xiic giiia cgng ddng ddn cu Philippines vd Viet Nam, Hpi hiiu nghi Viet Nam - Philippines dugc thanh lap tai Ha Npi vao tiiang 10^014 va Hpi hiiu nghj Philippines-Viet Nam thanh lap tai Manila vdo thang 7/2014 ddnh ddu budc phdt trien ciia tmh hiiu nghi vd tinh than dodn ket giira nhdn ddn hai nude sau gan 40 nam thiet lap quan he ngoai giao. Su ra ddi ciia Hpi hiiu nghj la budc di quan frpng va y nghTa, la boat dgng can thiet vd kjp ihdi the hien y chi ciia nhan dan hai nude frong hdnh trinh nang cao miic dp hieu biet lan nhau de tien tdi nhiing muc tieu cao hon trong qua trinh hgp tac kinh te thuong mai, chinh trj va nhieu ITnh vyc khac. Ke hoach hdnh dpng cua Hgi nham gia tang hieu biet ve Ijch sii va giao luu vdn hda nghe thuat thdng qua cdc dy an giiia nhdn dan hai nude nhu chuong trinh trao ddi sinh vien, trien ldm thong tin, td chiic ca miia nhac, trung bay tac phdm nghe thuat va cdc san pham thu cong ban dja, cac hoat dpng thuc tien ve giao luu the due thi thao, trao
Nghien ciiu An Dp va Chau A. Sd 5 - 2019, tr.30-36 35
Nguyin Thi Lan Vinh. Khai thde thi mgnh vi su tuang ddng ...
ddi kinh nghiem ve phiic lgi xa hpi, ket ndi doanh nghiep... Ben canh dd, cdc thdnh vien frong Hpi chii yeu la cdc nhd hoat dpng ngoai giao, chuyen gia trong nhieu ITnh vyc cd trai nghiem thye tien va hieu biet ve Viet Nam vd Philippines frd thanh nhan to quan frpng frong viec tich cue chu dpng cdng tdc tiiam muu, nghien ciiu vd thdng tin tuyen fruyin vl ddi ngoai doi vdi cdc cdp chinh quyen hai nude gdp phan tang cudng moi quan he ddi tdc chien lupc VietNam - Philippines.
Ket ludn
Mac dil sy tuong dong vl van hda vd Ijch sir giiia Viet Nam vd Philippines nhung mdi quan he hai nude qua cac giai doan lich sir lai chiu sy chi phoi ciia bdi cdnh thi gidi ddn den viec chua the tan dyng het nhung tiem nang de xdy dung nen mdt moi quan he khdng kbit. Dudi nhung biln dpng cua lich sii, quan he giira Viet Nam vd Philippines giai doan tmdc nam 1996 con han ehl va cd su thii dich, dan den viec hai ben chua the khai thae dugc ylu td tuong ddng lich sii, van hda frong hgp tac song phuang. Nhung nam cudi dil ky XX da chimg kiln sy thay doi ldn ve nhdn thiic va quan diem phdt trien ciia lanh dao hai nude theo xu hudng hgp tdc da phuong, ddi thoai thay vi doi dau.
Viet Nam va Philippines dlu co dilu kien vi fri dia ly thuan lgi, sy tuong dong ve Ijch sir, van hda va da cd sy giao luu vdi nhau hi rdt Idu frong Ijch sir. Dieu nay la tien de cho viec thiic ddy quan he Ddi tac Chien luge giiia hai nude tren nhieu ITnh vyc khac nhu chinh tri, kinh te, van hda, quoc phong an ninh, khoa hpc ky thuat... Ngodi ra, Chinh phii hai nude cd the tan dung die manh nay frong hpp tdc du Ijch vd ngoai giao nhdn ddn.
Tdi lieu tham khao
1. The Observatory of Economie Complexity, https://atlas.media.mit.edu/api/, ngay tmy cap 27/9/2018.
2. Phan Lac Tuyen (1993), Ljch su bang giao Viet Nam - Pong Nam A (trudc cdng ngicyen din thiky XDQ, Vien Dao tao md rdng Khoa Dong Nam A Hoc fr.7.
3. Damiana Eugenic, The Myths, Vol.2, Philippines Folk Literature (Quezon City: University of the Philippines Press, 1993), 293-96.
4. Phan Huy Xu, Mai Phu Thanh (1996), £)/a ly Ddng Nam A (Nhirng vdn di kinh te - xd hpi), NXB Giao due, fr.8.
5. Trung tdm Khoa hpc Xa hdi va Nhan vdn - Vien nghign ciiu Ddng Nam A (2001), Tim hiiu lich sii - vdn hoa Philippin tap II, fr,301,
6. Tdng cue thdng ke 2017,
https://www.gso.gov.vn, ngdy tmy cap 30/10/2018.
7. Thdng tdn xa Viet Nam (2014), Viet Nam - Philippines hgp tdc phdt trien du lich tdu biin, Bp Van hoa. The thao va Du lich - Tdng cue Du Ijch, ngay 27/6/2014
8. National Historical Institute (2008), Doctrina Christiana: The First Book Printed In The Philippines (Manilg 1593), Publisher: National Historical Institute.
9. D.E.G.Hall(1997), "Lich sir DdngNam A", ban djeh sang ding Viet, NXB Chinh tri Quic gja
10. Facts and Details, Influences of China and India on Southeast Asia and the arrival of Buddhism, http://factsanddetails.com/asian/cat62/sub406/entty- 2813.httnl, huy cap ngay 10/7/2018.
11. Dinh Quy Dp (1997), Kinh ti Philippin, Nxb.
Khoa hoc Xd hdi, Ha Noi.
12. Le Thanh Khoi (2014), Lich sie VietNam - tit ngudn gdc din giiia thil^XX, Nxb. Thi gidi.
13. Lim Chong Yah (2002), DdngNam A- Chdng dudng ddi phia trudc, Nxb. Thi gidi.
14. Luu Bach Diing (cb) (2011).- Khung thi chi phdt trien ben vimg ciia mgt sd nude Ddng Nam A va bai hgc cho VietNam, Nxb. Khoa hpc xa hpi.
15. M. Rajaretman, Thai Quang Trung (djeh) (2013): Mdt Ddng Nam A - vdn m^nh ehung tuang lai chung, Nxb. Chinh tri qudc gia-Sy that. Ha Ngi.
16. Nguyin Anh Thai (cb), Lfchsir thi gidi hi0r da.}, Nxb. Gido diic.
Nghien cuu An Dp vaChau A. Sd 5-2019, tr.30-36