NGHI€N cuu TRflO D
XUAT, NHAP KHAU HANG N 6 N G SAN VIET NAM - TRUNG QUOC
QUA CUTA KHAU TAN THANH TJNH LANG SON: HIEN TRANG VA MOT SO GIAI PHAP
TS. Nguyen Phuc Tho
Dgi hoc Nong nghiep Ha Noi
Tan Thanh la eda khau Idn cua tmh Lang San, nai dien ra eac hoat ddng xuat, nhap khau hang hda ndi chung, hang ndng sin ndi rieng giUa Viet Nam va trung Qudc. Day la eCfa khau xuat, nhap khaundng_ san Idn, cd tdi 90% hang hda qua day la ndng sin cua hai qudc gia nhu: long nhan, vii khd, hdi, que, rau qui, dd go... Tham gia vao thi trudng xuat nhap khau ndng san chu yeu la tu thuang, quy md kinh doanh nho le, kinh nghiem kinh doanh thieu. Thu tuc xuat khau hang ndng sin eua Viet Nam vao Trung Quoc chat che han nhieu so vdi hang Trung Qudc nhap khau vao Viet Nam trong khi dieu kien, phuang tien kiern dich, xet nghiem eua Viet Nam cdn thieu, chat luqng khdng cao. Trqng ca cau xuat khau ndng sin qua cCfa khau Tan Thanh, mat hang ndng sin chiem phan Idn la hoa qui, sin luqng xuat khau tang q^ua cac nam. Ben canh dd, hang nam Viet Nam nhap khau mdt luqng Idn ndng sin, hoa qua tual cua Trung Quoc. Bai viet se di vao nghien cUu hien trang xuat^
nhap khau hai chieu hang ndng sin Viet Nam- Trung Qudc va de xuat mdt so giii phap de day matih xuat khau, han che nhap khau hang ndng sin glUa Viet Nam- Trung Qudc qua eCfa khau Tan Thanh.
1
. Thuc ,trang xua't, nhap khau hang ndng sail giufa Viet Narp- Trung Qudc qua cufa khau Tan Thanh, tinh Lang SdnViet Nam ehinh thCre la thanh vien ciia WTO, da cam ket bai bd hoan toan cae loai trg cap bj e l m theo quy djnh WTO, khdng ap dung trg cap xua't khau ddi vdi ndng s i n tU thdi diem gia nhap (2006). Ben canh dd, Viet Nam la thanh
vien eiia ASEAN, tham gia Chuong trinh Uu dai thue quan (CEPT) trong khudn khd AFTA, Viet Nam se thue hien chuong trinh eat gilm thue, cae mat hang duge dUa vao 4 danh muc hang hda vdi tien trinh elt gilm thue cu the cho tCrng mat hang khac nhau de thuc hien CEPT
Ndng s i n la s i n pham eiia nganh ndng nghiep, hieu theo nghTa hep thi ndng nghiep ehi
bao gdm trdng trgt, chan nudi va djch vu, theo^nghTa rdng thi bao gdm e l s i n phahn lam nghjep, thuy s i n . Dae,diem cua mat hang ndng s i n la:
Tinh thdi vu, tinh khu vUc, tfnh phan tan, tfnh tuoi sdng va tfnh khdng dn djnh.
1.1. Cac quy dinh, thu tuc xuat, nhap khau hang nong san cua Viet Nam- Trung Qudc
De thuc hien viec trao ddi.
Bang 1 ; So sanh thu tuc XNK hang ndng san giCra Viet Nam - Trung Qudc Cac loai thu
tuc 1. Thii tue h i i
quan
2. Thu tue kiem djch
3. Giam sat bao bi, m l u
ma
Viet Nam
Thii tue hai quan phia Viet Nam dugc thuc hien nhanh chdng, thuan Igi, qua 4 budc tai Tram kiem soat va thdi gian thue hien ehi mat tCr 3 - 5 phut.
Hang ndng san nhap khau vao Viet Nam chi can dap ung cae yeu eau ve kiem djch thiic vat.
Ten va ngudn gdc ciia trai cay, ten hoac ma sd ciia cd sd ddng gdi phai ghi rd tren bao bi bang tieng Viet hoac tieng Anh.
Trung Qudc
Thii tuc h i i quan phia Trung Qudc phCrc tap hon, thuc hien viec kiem tra hang ndng san qua 2 Tram kiem soat dudi su giam sat eiia rat nhieu ban, nganh, thdi gian mat 15 -25 phut.
Trung Qudc yeu cau thue hien tdt cac thii tuc ve kiem djch nhu: Luat kiem nghiem ve sinh; Luat kiem djch ddng, thuc vat xua't nhap khau.
Ten va ngudn gdc ciia trai cay, ten hoac ma sd ciia cd sd ddng gdi phii ghi ro tren bao bi bang tieng Trung hoac tieng Anh.
Ngudn: Chi cue Hii quan Tan Thanh
^ 1
'GHI6N cuu TRflO DO!
Bang 2: So' lUdng cac doanh nghiep, tu thUdng xuat, nhap khau nong san qua cua khau Tan Thanh giai doan 2007 - 2009
Chitieu 1. Tdnq sd DN XNK -DNXK
-DNNK
2. Tdng sdtu thuong XNK - Tu thuong XK
-Tuthuong NK
Nam 2007 Sd
luong 45 20 25 273 117 156
Co cau (%) 100,00
44,44 55,56 100,00 42,86 57,14
Nam 2008 Sd
luong 56 33 23 355 220 135
Co eau (%) 100,00
58,93 40,07 100,00 _ 61,97
38,03
Nam 2009 Sd
lugng 71 38 33 400 250 150
Cg clu (%) 100,00
53,52 46,48 100,00 62,50 37,50 Nguon: Chi cue Hal quan Tan Thanh budn ban hang ndng s i n giCra
Viet Nam va Trung Qudc, hai nude da^dua ra eac quy djnh, tieu chuan eiia minh ve thii tue xua't nhap, khau hang ndng s i n .
TCr bang 1, ta thay thii tue xua't khau hang ndng s i n cua Viet Nam vao Trung Qudc chat ehe hon nhieu so vdi hang Trung Qudc nhap khau vao Viet Nam.
2.2 Cac doanh nghiep, tir thwang xuat, rihap [khau nong san qua cda khau Tan Thanh
Tham gia vao thj trudng xua't nhap khau ndng s i n bao gdm eac doanh nghiep ya tU thuong, sd lugng duge'the hien trong bang 2.
Nhu vay_, tham gia ^vao thi trudng xiiat nhap khau ndng s i n chii yeu la tu thuong, quy md kinh doanh nhd le, kinh nghiem kinh doanh thieu, tfnh chuyen nghiep khdng cap, thanh toan chii yeu dung tien mat...
1.3. Xuat khau nong san cua Viet Nam sang ^ Trung Qudc qua cCra khau Tan Thanh
Trai cay xua't khau vao Trung Qudc phii dap Cmg cac yeu c l u ve thanh tra,_ kiem djch chat che: Khdng l l n Idn ele loai trai cay khac khdng cd tro^ng danh muc chCmg nhan kiem djch cho phep; Khdng duge phep cd vi sinh vat gay hai dat, canh^ la cay..'.; DU ludng cae chat ddc nguy hai khdng vugt qua gidi ban cho pheg theo quy djnh trong tieu chuan tUdng Crng ve an toan
ve sinh thuc pham ciia Trung Qudc, cu' the: Chat 2,4D- dielorophenoxy axetic axid, lugng sir dung tdi da 0,01 g/kg, du luong i- 2,00 mg/kg. Cae hgp chat nhu: Sunfur dioxide, pdtassium metabisulphite, sodium metabisulphite, sodi- um... sir dung dpi vdi hoa q u i tUdi qua xii' ly be mat, lugng sir dung tdi da 0.05, g/kg- Trong cd cau xuat khau ndng s i n qua cira khau Tan Thanh, mat hang ndng s i n chiem phan Idn va tap trung vao mdt sd mat hang nhU: Thanh long, nhan, chuoi xanh, v i i , dua_ h l u , ca phe, hat tieu, hat dieu... S i n luong xua't khau tCr 375.807 tan (2007) va 388796 tan (2009), tap trung vao cac thang 2,3, 6,7 va thang 8 trong nam.
Bieu dd 1 cho thay, gia th xua't khau hang ndng san e i i l Viet Nam sang Trung Qudc tahg qua eac nam, tUdng Cmg
vdi tdc do tang ve lugng va tap trung vad cae thang 2, 6, 7 va 8, vao thdi vu thu hoach hoa q u i eiia Viet Nam.
Thii tue kiem dich va bao bi, nhan mac: Do Trung Qudc da siet chat hon viec nhap khau ndng san ciia Viet N l m nen ddi hdi cae ehii hang mudn hang hoa duge thdng quan p h i i tuan thii nghiem ngat nhung guy djnh phfa Trung Qudc de ra.
Thu tue hii quan: DUde tien hanh k h i nhanh, tao dieu kien cho hang hoa xuat khau, thdi gian khai bao ciia doanh nghiep, ,tu thUOng thdng thLrdhg, de hoan thanh thii tue ehi c l n 10 den 20 phiit.
Ddi khi, do nhufng ly do khac nhau, phfa ban dong cira bien gidi, hoac td chCre kiem djch cham g l y ach t i e hang hda, tdn that Idn ve kinh te cho cac nha kinh doanh Viet Nam. Mat khac, do tham g i l xua't khau Bieu do 1: Gia trj xua't khau hang ndng san qua
cijfa khau Tan Thanh qua 3 nam 2007- 2009
v^^^mm^^fsm^
•«•- >4Sn 2'XV
•' *'V x"^ * * . * > > •J'- . . ^ ,*» K.f' V^ rA-
.j^' •J'
Tliitwg
Ngudn: Chi cue Hai quan Tan Thanh
NGHI6N CUU TRflO D^P
ndng san chii yeu la tuthUdng khi vao yu thu hoach, cung hang nhieii, nen ho ludn bi ep gia...
1.4. Nhap khau nong san cua Trung Qudc vao Viet Nam qua cCra khau Tan Thanh
Hien nay, jiang nam Viet Nam nhap khau mot lugng Idn ndng sin, hoa qua tuoi ciia Tmng Qudc qua eifa khau Tan Thanh. Cae mat hang hoa q u i tuoi dugc nhap'khau chii yeu la tao, le,', dUa vang, nho, dao, hanh, tdi, khoai tay... Theo sd lieu eiia Chi cue H i i quan eifa khau, nam 2007 lugng ndng sin nhap khau vao Viet Nam la 178374 tan, nam 2009 la 169515 t i n va lugng nhap khau d cae thang trong nam khdng chenh lech nhieu, rieng thang 11 ,^12 v l thang 1, 2 lugng nhap khau cd tang ddi chut.'
Kim ngach nhap khau cac mat hang ndng san tU Trung Qiide qua eUa khau Tan Thanh lien tue tang qua cae nam. Nam 2007 kim ngach nhap khau 31,7133 theu $, nam 2008 la 32,0650 trieu $ va nam 2009 la 35,2584 theu
$._ Lugng nhap khau d l l kha deu qua e l e thang, rieng thang 1,^2 va 11, 12 lugng nhap khau cd cao hdn cac thing cdn lai ddi chut.
Thu tue kiem dich: Kiem tra ddi^vdi mat hang trai cay nhap khau tu Trung Qudc ehii yeu la kiem dich thue vat theo quy djnh. Khi cd nghi ngd tram
kiem dich j a i eifa khau chuyen m l u ve kiem tra tai chi cue. Dd'i vdi eac du lugng thudc b i o ve thuc vat ehi cue lay mau^giri ve Cue b i o ve thue vat kiem tra.
Nhin chung, viec' kiem tra, kiem djch phia Viet Nam don giln, thieu phuong tien. Bao bi^ ddi vdi trai cay nhap khau hau het dugc ddng trong thiing carton,' hop nhUa,_tCii ludi... tren bao bJ ed ghi bang tieng Trung Qudc, mdt sd Id hang tren bao bi cd ghi bang 2 thCr tieng, tieng Trung va tieng Viet.
1.5. Kim ngach xuat, nhap khau hang nong san Viet Narn- Trung Quoc qua cih khau Tan Thanh theo cac hinh thuc xuat, nhap khau
Xua't nhag khau ndng s i n qua cira khau Tan Thanh cd hai hinh thCre, ehinh ngach va tieu ngach.
Hinh thCre xuat, nhap khau ehinh ngach: La hinh thCrc budn ban ed hgp ddng mua ban giufa eac doanh nghiep hai nudc Viet- Trung,^ phat^then hinh thCfc nay se gilm thieu rui ro cho cac doanh nghiep Viet Nam. Hoat ddng budn ban ehinh ngach cd ket q u i dang ghi nhan, nhung van xua't hien mdt sd hien tUdng nhU tranh miia, tranh b i n giufa cae doanh nghiep Viet Nam vdi nhau gay nen nhufng tac ddng tieu cue trong boat ddng thuong mai. Kim ngach xiia't, nhap khau chi'nh ngach hang ndng s i n giufa Viet Nam va
Trung Qudc diroc the hien qua b i n g sd lieu bang 3.
Theo_^hinh thCre xult, nhap khau tieu ngach: Budn b i n qua bien gidi sdi ddng va ed nhjp do tang nhanh, la mdt bd phan dang ke ddng gdp trong tdh^ kim ngach xua't, nhap khau giufa Viet Nam va Trung Qudc. Tuy nhien, viec thanh toan trong budn ban bien niau chii yeu la bang tien mat b l h g ddng nhan dan te hoac ddng Viet^Nam. Hinh thCrc n l y khien nhieu doanh nghiep va tu nhan bi^ehiern dung vdn hoac bj ICra dao mat h i n g va mat tien vdi sd lugng Idn. Tham gia budn ban qua bien gidi khdng chi cd dan cU hai ben bien gidi ma eon lue lugng tu nhan va tap the d eac tinh giap bien, ele tinh, thanh phd nam sau trong ndi dja eua mdi nudc. Kim ngach xua't, nhap^ khau tieu ngach hang ndng s i n giufa Viet Nam va Truing Qudc dugc the hien qua sd lieu bing 4.
1.6. He thdng giao thong, cosaha tang, phi xuat nhap khau a cua khau Tan Thanh
Theo danh gia eiia eac doanh nghiep, tu thUdng tham gia xua't nhap khau he thdng giao thdng d i n len eifa khau kha tdt; he thdng kho bai^ kiem hda cu, trat hep; cd sd lam viec eua H i i qua^n, bd ddi bien phdng, tram kiem dich thUc vat... da dugc dau tu xay dimg, song da lau, eu, thieu hien dai, so vdi phia ban, may mdc thiet bi thieu...
Bang 3: Kim ngach xuat, nhap khau nong san qua ciifa khau Tan Thanh qua 3 nam 2007 - 2009
Chitieu
1. Tong gia tri kim ngach xua't khau - Nong san
- Hang hda khac
2. Tdng gia tri kim ngach nhap khau - Nong san
- Hang hoa khac
Nam 2007 Gia tri (Trieu USD) 409,58 126,70 282,88 126,80 31,70 95,10
Ty trong
(%) 100,00
30,93 69,07 100,00 25,00 75,00
Nam 2008 Gia trj (Trieu USD) 361,75
95,69 266,06 131,43 32,06 99,37
Ty trong
(%) 100,00
26,45 73,55 100,00 24,39 75,61
Nam 2009 Gia tri
(Trieu USD) 243,98 100,97 143,01 109,01 35,24 73,77
Ty trong (%) 100,00
41,38 58,62 100,00 32,33 67,67 Nguon: Chi cue Hai quan Tan Thanh
^ '
GHi€N CUU TRflO DOI
Bieu do 2: So lUdng mdt so mat hang ndpg san chu ye'u Nam nhap khau tir Trung Quoc qua cufa khau Tan Thanh 3
2007- 2009
Viet nam
-Naiis20O7|
- Nam ^ O S | Nam 20091
Qua dieu tra cae doanh nghiep, thuong nhan bang phuong phap cho diem, ket q u i cae doanh nhan cho r i n g : Gia cac loai phf eao, I n h hudng Idn tdi ket q u i kinh doanh, trong khi dd, eac ed quan fsiha nudc cho rang eac loai phi la vCra phii so vdi thdi gia hien nay.
2. Mot so' bien phap day, manh xua't khau, han che nhap khau hang ndng san giufa Viet Nam- Trung Qudc qua cua khau Tan Thanh
Giii phap 1: Dau tU xay dung lai cua khau, nha lam viec cua hai quan, bd ddi bien phdng, tram kiem djch thuc vat,... dac biet la he thdng kho
bai kiem hd_a d i m b i g yeu cau ve phat then kinh te giu'a hai nudc, tren cd sd^quy hoach phat then cira khau tam nhin 2030 ^eiia tinh Lang Son va ciia c l nUdc. D i u tU may mdc thiet bj xet nghiem, kiem djch hang hdng san nhap khau' tCr Trung Qudc ve du lugng thudc b i o ve ^thuc vat, chat b i o quIn, b i o d i m an toan ve sinh thuc pham cho ngudi tied dung trdng nude.
Giii phap 2: Phat trien he thdng eung cap thdng tin thj trudng ndng s i n cho eac doanh nghiep, thuong nhan, du bao cung, c l u hang ndng s i n eiia hai nude, tren cd sd td ehCrc tdt cdng tac^thu thap, xii ly thdng tin va day manh xCie
tien thuong mai. To
^chCre lai eac thuong mhan tham, gia thj
«trudng xuat^ nhap i khau ndng san, hinh I thanh cac doanh I nghiep, hiep hdi xuat
nhap khau theo n g l n h hang. Tren eo so^td chCre lai phat trien manh hinh thCre I xuat khau chfnh Ingach.
I Giii phap 3: Bd isung lUe Jurgng lam I nhiem yu d eifa khau I phdi ket hgp tdt cac I iue, lugng tren eifa
^ khau de quIn ly tdt boat dcng XNK, nang cao trinh do chuyen mdn va nang lUe quIn ly cija can bd lam viec tai cira khau Tan Thanh. Tren ca sd quy hoach can bg dao tao, bdi dudng nang eao trinh do cho can bd lam viec tai cira khau ve luat phap, nghiep vu chuyen mpn trong ITnh vUc cdng tac dam nhiem. Dae biet la y thCre, trach nhiem, ky luat lao ddng va dao dCre nghe nghiep ciia ean^ bd cdng chCrc, ed che tai thudng phat nghiem minh ddi vdi eac hanh vi sai pham lam tdn hai ve kinh te, den uy tin, thanh danh ciia nganh va ciia dat nUdc.
Giii phap 4: Ra soat, bd sung eac quy djnh, quIn ly Hinh 1: Cac loai phi xua't, nhap khau hang ndng san qua cufa khau Tan Thanh
.iii A a-iTif
,•'.-•:> -^ffn J / ^ - c - - . : < - - > . .
CfS-pfiitii-nphons! i£-^'.'^' >•'" "'-^'V'-^.. '^••-C'-">-.""*-i Chi phi ajn itiu/jn
i;
i";! fih! &ia Si!: riSl auan ^v^. ..^ ^-v., ^ ^ „ , - ' ^ . ^ ^ ^ .^--' . J * Cft!Ch; Jite llflfl aii'! t!3l
<•->.., x L ^ / ^ '
^ • : N ? - . _ T ^•' .CS>
- * ~ Cfe D?^l, lu jSiiAjiiti yW-. - « • Cafi u.' qiiai! Mii ytsirG \
Ngudn: Tong hqp td phieu dieu tra cua tac gii
NGHI6N CUU TRflO D
#Bang 4: Kim ngach xua't, nhap khau tieu ngach ndng san qua ciira khau Tan Thanh 3 nam 2007 - 2009
Chitieu
1. Tong gia tri kinh ngach XBG
- Ndng s i n - Hang hda khac
2. Tdng gia tri kim ngach NBG
- Ndng san - Hang hda khac
Nam 2007 Gia trj (Theu USD) 90,0732 87,1593 2,9139 0,1803 0,0133 0,1670
Ty trong
(%) 100,00
96,76 3,24 100,00 7,38 92,62
Nam 2008 Gia tri
(Theu USD) 117,4301 112,2643 5,1658 0,1375 0,0050 0,1325
Ty trong
(%) 100,00
95,60 4,40 100,00 3,64 96,36
Nam 2009 Gia trj
(Trieu USD) 132,7325 126,9278 5,8047 0,1929 0,0184 0,1745
Ty trong (%) 100,00
95,63 4,37 100,00 9,54 90,46 Nguon: Chi cue Hal quan Tan Thanh xua't nhap khau, kiem nghiem
ve sinh, kiem djch ddng thuc vat,,eae_quy djnh du lughg thud'c, ve bao bi, nhan nhac ngudn gdc, xua't xCf ddi vdi hang ndng s i n Trung Qudc nhap khau vao Viet Nam. Cac tieu chuan quy djnh phii duge hoan thien, chat ehe, rd rang va cdng khai rhinh^baeh. Tren CO sd cae jieu chuan quy djnh, td ehCfc kiem tra, giam sat chat che hang ndng s a n / u l t , nhap khau qua eifa khau vdi tinh than phuc vu khdng gay can trd phien h i cho eac doanh nhan. Cd bien phap xd ly nghiem minh ddi vdi cae doanh nghiep, tu thUdng khdng chap hanh luat va cae quy djnh eua Viet N l m trong quan he kinh te bien mau. Mat khac r l soat lai cac phf^ dieu chinh, elt gilni cap khoan phf bit hgp ly tao dieu kien cho doanh nhan day manh xua't khau.
4. Ket luan
1. Tan Thanh la cira khau Idn eiia tinh Lang Son, noi dien ra eac holt ddng xua't, nhap khau hang boa ndi chiing, hang ndng s i n ndi rieng giufa hai qudc gia Viet Nam va Trung Qudc net sCfe sdi ddng. Tham gia^vao thi trudng xuat nhap khau ndng s i n ehii yeu la tu thuong, quy md kinh doanh nhd le, kinh nghiem thieu, tinh chuyen nghilp khdng cao, thanh toan chii yeu dung tien mat...
2. Thu tuc xua't khau hang ndng s i n ciia Viet Nam vao Trung Qudc c h i t che hon
nhieu so,vdi hang Trung Qudc nhap khau vao Viet Nam, dieu kien, phuong tien kiem djch, xet nghiem eiia Viet Nam cdn thieu, chat lugng khdng eao.
3. Trong eo c l u xult khau ndng s i n qua cira khau Tan Thanh mat hang ndng san chiem phIn Idn va tap trung vao mdt sd mat hang nhu:
Thanh Idng, nhan, ehudi xanh, v i i , dua hau, ea phe, hat tieu, hat dieu... S i n lUdng x u l t khau tCr 375.807 t i n (2007) va 388.796 tan (2009), tap trung vao cae thang 2,3, 6,7,8 trong nam.
4. Hang nam Viet Nam nhap khau mdt lugng Idn ndng san, hoa q u i tUc^i eua Trung Qudc qua eifa khau Tan Thanh. Cae mat hang hoa qua tUdi duge nhap khau chu yeu la tao, le, d u l vang, nho, dao, hanh, tdi, khoai tay... Nam 2007 lugng ndng s i n nhap khau vao Viet Nam la 178.374 t i n , narni 2009 la 169.515 tan. Kim ngach nhap^ khau cae mat hang ndng s i n tCr Trung Qudc qua cira khau Tan Thanh lien tue tang qua cac nam. Nam 2007 kim ngach nhap khau 31,7133 trieu $, nam 2009 la 35,2584 trieu
5. Xua't nhap khau ndng s i n qua cira khau Tan Thanh cd hai hinh thirc, chinh ngach va tieu ngach, hien nay xuat nha|3 khau tieu ngach cdn chiem ty trgng Idn.
6. De day manh xua't khau, ban ehe nhap khau hang ndng san giufa Viet N a m - Trung Qudc c l n tap trung thUc hien
mdt sd g i i i phap nhU: Dau tu xay dung lai cira khau, nha lam, d I u tu may mdc thiet bj xet nghiem, kiem ^ djch hang ndng s i n ; Phat trien he thdng cung cap thdng tin thj trudng ndng san; Td chCre lai cae thuong nhan tham ^gia thj trudng xua't, nhap khau ndng s i n ; Bo sung lUe luong lam nhiem vu d eifa kha'^u, nang cao trinh do chuyen mdn va nang lUe quIn ly eiia can bd lam viec tai cira khau; Ra soat, bd sung eac q^uy djnh, quIn ly xua't nhap khau, kiem nghiem ve sinh, kiem dich ddng thuc vat, cac quy djnh du lugng thud'c.
Thuc hien ddng bd he thdng giai phap tren gdp phIn thuc day xua't khau, ban che nhap khau kich thich kinh te phat trien.
Tai lieu tham khao:
1. Chi cue Hai quan Lang Sdn (2007), "Bao cao tinh hinh xuat nhap khau qua ctra khau Tan Thanh"
2. Chi cue Hai quan Lang Sdn (2008), 'Bao cao tinh hinh xuat nhap khau qua cCta khau Tan Thanh"
3. Chi cue Hai quan Lang Sdn (2009), "Bao cao tinh hinh xuat nhap khau qua cC/a khau Tan Thanh"
4. Do OLTC Binh, Nguyen ThUdng Lang (2004), "Giao trinh Kinh te quoc te" NXB Lao dong - Xa hoi.
5. Nguyen Phiie Tho va cong sif (2006), "Giao trinh Quan he kinh te quoc re" NXB Nong nghiep.