ﺪ ﯽ ود
هرود 5 هرﺎﻤﺷ ، 1
رﺎﻬﺑ 1392
ﺺﺻ 166 - 149
يدﺎﺷ ﻞﻣاﻮﻋ ﺖﺧﺎﻨﺷ ﻞﺴﻧ نﺎﻴﻣ رد زﺎﺳ
رد ﻞﻏﺎﺷ يﺎﻫ
نﺎﻣزﺎﺳ يزوﺮﻣا يﺎﻫ
يﺮﮕﺴﻋ ﺎﺿﺮﻣﻼﻏ يﺪﻤﺤﻣ دﻮﻤﺤﻣ ،1
،2
ﻞﻴﻋﺎﻤﺳا يﺪﻬﻣ
3هداز
هﺪﻴﻜﭼ : ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﻳا فﺪﻫ
توﺎـﻔﺗ ﻲـﺳرﺮﺑ و نﺎﻣزﺎﺳ رد يدﺎﺷ مﻮﻬﻔﻣ ﻲﺳرﺮﺑ ﻲﻠـﺴﻧ يﺎـﻫ
رد
يدﺎﺷ ﻪﺑ شﺮﮕﻧ صﻮﺼﺧ ياﺮﺑ رﻮﻈﻨﻣ ﻦﻳا ﻪﺑ .ﺖﺳا نﺎﻣزﺎﺳ رد
نﺎﻣزﺎﺳ رد يدﺎﺷ مﻮﻬﻔﻣ ﻲﺳرﺮﺑ
نارﺎﻜﻤﻫ و لرﺎﻛ ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ زا )
2005 ﻞﺴﻧ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ ياﺮﺑ و ( .ﺪـﺷ هدﺎﻔﺘـﺳا ﺎـﻬﻧآ ﺪـﻟﻮﺗ ﺦﻳرﺎﺗ زا ﺎﻫ
ﺦﺳﺎﭘ نﺎﮔﺪﻨﻫد
، 296 بﻮﻨﺟ رد ﻲﺘﻌﻨﺻ نﺎﻣزﺎﺳ ﻚﻳ ﻦﻴﻠﻏﺎﺷ زا ﺮﻔﻧ نﺎـﻴﻣ زا .ﺪـﻧدﻮﺑ ناﺮـﻬﺗ ﻲﻗﺮﺷ
ﺦﺳﺎﭘ ﻫد نﺎﮔﺪﻨ
، 156 و بﻼﻘﻧا ﻞﺴﻧ ﻪﺑ ﺮﻔﻧ 142
ﻲـﺳرﺮﺑ .ﺪﻨﺘـﺷاد ﻖـﻠﻌﺗ ﺖـﻧﺮﺘﻨﻳا ﻞﺴﻧ ﻪﺑ ﺮﻔﻧ ﺎـﻫ
ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ﺪﻫد ، ﻢﻬﻣ
ﻪـﺑ نﺎﻣزﺎـﺳ رد يدﺎﺷ ﻞﻣاﻮﻋ ﻦﻳﺮﺗ ﻪـﺑ دﺎـﻤﺘﻋا ،ناﺮﻳﺪـﻣ ﻪـﺑ دﺎـﻤﺘﻋا ﺐـﻴﺗﺮﺗ
ﻞﺴﻧ نﺎﻴﻣ رد .ﺖﺳا نﺎﻣزﺎﺳ رد تﺎﻘﺑﺎﺴﻣ يراﺰﮔﺮﺑ و نارﺎﻜﻤﻫ درﻮﻣ يﺎﻫ
ﺑ يرادﺎـﻨﻌﻣ توﺎﻔﺗ ﻲﺳرﺮ
ﺸﻧ هﺪﻫﺎﺸﻣ رد .ﺪ ﻪﺘﻓﺎﻳ ﻪﻣادا يﺎﻫ ﺶﻫوﮋﭘ ﻳدﺮﮔ ﻪﺋارا ﻲﻳﺎﻫدﺎﻬﻨﺸﻴﭘ ،هﺪﺷ ﻲﺳرﺮﺑ يﺎﻫ .ﺪ
هژاو :يﺪﻴﻠﻛ يﺎﻫ توﺎﻔﺗ ،دﺎﻤﺘﻋا ،ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ يدﺎﺷ
ﺖﻧﺮﺘﻨﻳا ،ﻲﻠﺴﻧ يﺎﻫ
1 . ناﺮﻳا ،ناﺮﻬﺗ ،ﺮﺘﺷا ﻚﻟﺎﻣ ﻲﺘﻌﻨﺻ هﺎﮕﺸﻧاد رﺎﻳدﺎﺘﺳا
2 . ناﺮﻳا ،ﺰﻛﺮﻣ ناﺮﻬﺗ ﺪﺣاو ﻲﻣﻼﺳا دازآ هﺎﮕﺸﻧاد رﺎﻳدﺎﺘﺳا
3 . ﺪﺷرا سﺎﻨﺷرﺎﻛ ﺸﻧاد ،ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ
ناﺮﻳا ناﺮﻬﺗ ،ﺮﺘﺷا ﻚﻟﺎﻣ ﻲﺘﻌﻨﺻ هﺎﮕ
رﺎﺗ ﻳ ﺦ رد ﻳ ﺖﻓﺎ ﻪﻟﺎﻘﻣ : 29 / 07 / 1391
رﺎﺗ ﻳ ﺦ ﺬﭘ ﻳ شﺮ ﺎﻬﻧ ﻲﻳ ﻪﻟﺎﻘﻣ : 02 / 12 / 1391
ﻧ ﻮ ﻳ هﺪﻨﺴ لﻮﺌﺴﻣ ﻪﻟﺎﻘﻣ : يﺮﮕﺴﻋ ﺎﺿﺮﻣﻼﻏ
E-mail: [email protected]
150 ــــــــــــــــــــــــــــ ــــــــــ
ﯽ ود ﺪ
، هرود 5
، هرﺎﻤﺷ 1 ، رﺎﻬﺑ
1392
ﻪﻣﺪﻘﻣ
رﺎﺘﻓر رد لﺪﻣ ،ﻲﻠﻐﺷ ﺖﻳﺎﺿر ﺶﺠﻨﺳ ياﺮﺑ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺎـﻬﻧآ نﺎـﻴﻣ زا ﻪـﻛ هﺪـﺷ ﻪـﺋارا يدﺪـﻌﺘﻣ يﺎﻫ
ﻲﻣ ﺺﺧﺎﺷ ﻪﺑ ناﻮﺗ ﻞﻐﺷ ﻲﻔﻴﺻﻮﺗ
)1
1969 ﻪـﻨﻴﻣ لﺪﻣ و (
ﺪـﻨﻠﺑ ﻪﻣﺎﻨـﺸﺳﺮﭘ ود ﺐـﻟﺎﻗ رد ﻪـﻛ ﺎﺗﻮـﺳ
) 1967 و 1977 ) هﺎﺗﻮﻛ ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ و ( 1977
(
، ﺖﻳﺎـﺿر ﺶﻳﺎـﻤﻴﭘ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ .دﺮﻛ هرﺎﺷا ﺖﺳا دﻮﺟﻮﻣ
2ﻲﻠﻐﺷ هﺮﻬﭼ سﺎﻴﻘﻣ لﺪﻣ و
3ﺎﻫ لﺪﻣ زا
ﻲـﻣ بﻮـﺴﺤﻣ ﻲﻠﻐﺷ ﺖﻳﺎﺿر ﺶﺠﻨﺳ يﺎﻫ ﻦـﻳا رد .ﺪﻧﻮـﺷ
ﺳا ﻂﺳﻮﺗ ﻪﻛ ﻞﻐﺷ ﻲﻔﻴﺻﻮﺗ ﺺﺧﺎﺷ لﺪﻣ ﺎﺘﺳار رﺎﻴﻌﻣ ﺞﻨﭘ ياراد هﺪﺷ ﻲﺣاﺮﻃ ﻦﻴﻟﺎﻫ و لاﺪﻨﻛ ،ﺖﻴﻤ
ﺖﺻﺮﻓ ،ﺎﻳاﺰﻣ و قﻮﻘﺣ ،نارﺎﻜﻤﻫ ،ﺖﺳﺮﭘﺮﺳ زا ﺖﻳﺎﺿر ﺎﻘﺗرا يﺎﻫ
نﺎـﻴﻣ زا ﻪـﻛ ﺖﺳا يرﺎﻛ ﻂﻴﺤﻣ و
ﭻﻨﭘ دﺎﻌﺑا ﺖﺒﺴﻧ رﺎﻛ ﻂﻴﺤﻣ ،ﻪﻧﺎﮔ ﻳﺮﻳﺎﺳ ﻪﺑ
.ﺖﺳا يﺮﺘﻤﻛ نزو و ﺖﻴﻤﻫا ياراد ﻦ
ﺖﻛﺮﺷ رﻮﻬﻇ ﺐﺒﺳ ﻪﺑ هزوﺮﻣا ﺎﻣا ﺎﺑ و ﻲﺸﻧاد يﺎﻫ
ﻞﺴﻧ رﻮﻀﺣ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﻪﻛ نﻼﻏﺎﺷ زا يﺪﻳﺪﺟ
ﻳﺪﻟﻮﺘﻣ ناﻮﻨﻋ ﺎﺑ ﺎﻬﻧآ زا ﻲﻣ دﺎﻳ ﺖﻧﺮﺘﻨﻳا ﻞﺴﻧ ﻦ
دﻮﺷ )
Fleming, 2005
،(
ﻂﻴـﺤﻣ ﻲﻨﻌﻳ ﻢﺠﻨﭘ ﻞﻣﺎﻋ
رﺎﻛ ﺋﺄﺗ رد ﻪﻛ ﺖﺳا هدﺮﻛ اﺪﻴﭘ يدﺎﻳز ﺖﻴﻤﻫا ، ﻲﻣ ﺎﻋﺪﻣ ﻦﻳا ﺪﻴ
رد ﻞـﮔﻮﮔ ﺖﻛﺮـﺷ تﺎﻣاﺪـﻗا ﻪﺑ ناﻮﺗ
ﻪﻨﻴﻣز ياﺮﺑ .دﺮﻛ هرﺎﺷا يرﺎﻛ يﺎﻀﻓ و ﻂﻴﺤﻣ ﻲﺣاﺮﻃ لﺎﺜﻣ
، ﻛ ،ﻞﮔﻮﮔ ﺖﻛﺮﺷ رد رﺎ
رﺎـﻛ ﻞﺤﻣ نﺎﻨﻛ
درﻮﻣ ﮓﻧر ،هدﺮﻛ نﺎﻣﺪﻴﭼ هاﻮﺨﻟد ﻞﻜﺷ ﻪﺑ ار دﻮﺧ قﺎـﺗا ياﺮﺑ ار دﻮﺧ ﻪﻗﻼﻋ
يرادا تاﺰـﻴﻬﺠﺗ و ﺎـﻫ
ﻲﻣ بﺎﺨﺘﻧا
ﺪﻨﻨﻛ لﺎﺒﺗﻮﻓ ﺰﻴﻣ و ﺮﺨﺘﺳا ﺎﻳ رد ناﺪـﻨﻣرﺎﻛ ﺎـﺗ هﺪـﺷ هدادراﺮﻗ ﺖﻛﺮﺷ نﺎﻤﺘﺧﺎﺳ رد ﻲﺘﺳد
نﺎﻣز يﺎﻫ ﺘﺣ ﺎﻳ ﺪﻨﻨﻛ هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﻬﻧآ زا يرﺎﻛ ا نﺎﻣزﺎﺳ يﺎﻫﺪﺣاو ﻦﻴﺑ ددﺮﺗ ياﺮﺑ ﻲ
.ﺪﻧﻮﺷ راﻮﺳ ﺮﺗﻮﻜﺳ
يﻮﺳ زا ﺮﮕﻳد
، ﻪﻋﻮﻤﺠﻣ ﻲﻣ وﺮﺳ ناﺪﻨﻣرﺎﻛ ياﺮﺑ ﺎﻫاﺬﻏ زا ﻲﻋﻮﻨﺘﻣ .دﻮﺷ
نوﺰﻓا ﺪـﻨﭼ ﻞـﮔﻮﮔ ،ﺎﻬﻨﻳا ﺮﺑ
هروﺎﺸﻣ ﺖﻛﺮﺷ ﻪـﻨﻴﻣز ﻦـﻳا رد ﻪـﺘﺒﻟا .ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﮔ ﺖﻣﺪﺧ ﻪﺑ دﻮﺧ تﺎﻣاﺪﻗا ندﺮﻛ عﻮﻨﺘﻣ ياﺮﺑ ار يا
ﺖﻛﺮﺷ .ﺖﺴﻴﻧ ﺎﻬﻨﺗ ﻞﮔﻮﮔ ﺖﻛﺮﺷ ﻪﺑ و لﺎﺳ رد ﻪﻛ ﺪﻨﺘﺴﻫ ﺰﻴﻧ يﺮﮕﻳد يﺎﻫ
ترﻮﺻ دﺎﺷ ياﺮﺑ ﻪﻧاﺮﺳ
ﻎﻠﺒﻣ دﻮﺧ ناﺪﻨﻣرﺎﻛ ندﺮﻛ ﺪﺼﺘﻔﻫ
ﻲـﻣ ﻪﻨﻳﺰﻫ ﺪﻧﻮﭘ ﺪـﻨﻨﻛ
)
Bolton, Houlian, 2009
.(
تﺎﻣاﺪـﻗا
ﺖﻛﺮﺷ ﻲﻳﺎﻫ لاﺆﺳ ،ﻞﮔﻮﮔ ﺪﻨﻧﺎﻣ ﻲﻳﺎـﻫ
هزﻮـﺣ رد ار
ﻪـﻌﻣﺎﺟ يﺎـﻫ ناور ،ﻲـﺳﺎﻨﺷ
و دﺎـﺼﺘﻗا ،ﻲـﺳﺎﻨﺷ
ﻲﻜﺷﺰﭘ ،يدﺎﺑآﺮﺼﻧ و قدﺎﺻ ناﻮﻠﻬﭘ) 1388
ﺦﺳﺎﭘ ﻊﻴﻤﺠﺗ ﻪﻛ ﺖﺳا هدروآ ﺪﻳﺪﭘ ( ﻪـﺋارا يﺎﻫ
هﺪـﺷ ﻪـﺑ
لاﺆﺳ ﻦﻳا ﺎﻫ
نﺎﻣزﺎﺳ رد يدﺎﺷ مﻮﻬﻔﻣ ﻪﺋارا ، ﺮﺼﺘﺨﻣ لﺪﻣ ﻲﻋﻮﻧ ﻪﺑ ﻪﻛ ﺖﺳا4
ﺖﻳﺎـﺿر هﺪـﺷ ﻲﻠﻐـﺷ
ﺎﻬﻨﺗ نآ رد ،هﺪﺷ بﻮﺴﺤﻣ ﻲﻣ ﻪﺟﻮﺗ يرﺎﻛ ﻂﻴﺤﻣ و نﺎﺘﺳﺮﭘﺮﺳ ،نارﺎﻜﻤﻫ ﻞﻣﺎﻋ ﻪﺳ ﻪﺑ
ﻪـﺘﺒﻟا .دﻮـﺷ
لاﺆﺳ يدﺎﺷ ﻪﻨﻴﻣز رد يﺎﻫ
ياﺮـﺑ ﻲﻳﻮﮕﺨـﺳﺎﭘ دﺪـﺻرد ناﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ ﻪﻛ ﺪﻨﺘﺴﻫ حﺮﻄﻣ ﺰﻴﻧ يﺮﮕﻳد
هﺪﻣآﺮﺑ ﺎﻬﻧآ ا
لاﺆﺳ .ﺪﻧ ﻦﻳا ﺪﻨﻧﺎﻣ ﻲﻳﺎﻫ ﻲﻣ دﺎﺠﻳا ﻪﻧﻮﮕﭼ يدﺎﺷ ﻪﻛ
ﺄـﺗ يدﺎـﺷ ﺮـﺑ ﻲﻠﻣاﻮﻋ ﻪﭼ ،دﻮﺷ ﺮﻴﺛ
1. Job Descriptive Index 2. Job satisfaction survey 3. Faces Scale
4. Fun in Workplace
ﻲﻣ راﺬﮔ ﻦﻳا ﺎﻳ و ﺪﻧ ﻲﻣ ﺮﺠﻨﻣ ﻲﺠﻳﺎﺘﻧ ﻪﭼ ﻪﺑ يدﺎﺷ ﻪﻛ
.دﻮﺷ تﺎـﺤﻴﺟﺮﺗ ﻪﺑ ﺪﻳﺎﺑ يدﺎﺷ ﻪﻨﻴﻣز رد ﻪﺘﺒﻟا
ﻲﮔﮋﻳو و ﺮﻛ ﻪﺟﻮﺗ ﺰﻴﻧ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻲﺘﻴﺼﺨﺷ يﺎﻫ ﻪﺑ .د
ﺮﮕﻳد نﺎﻴﺑ
، ﻪـﺑ نﺎـﻨﻛرﺎﻛ ﺎـﻳآ ﻪـﻛ عﻮـﺿﻮﻣ ﻦﻳا
ﻼﻋ يدﺎﺷ ﺖﺤﺗ ﺮﻴﺧ ﺎﻳ ﺪﻨﺘﺴﻫ ﺪﻨﻤﻗ
ﺄﺗ ﻲﻋﺎﻤﺘﺟا يﺎﻫﺪﻨﻳاﺮﻓ و يرﺎﻛ ﻪﺑﺮﺠﺗ ،شﺮﮕﻧ ﺮﻴﺛ داﺮـﻓا يزﺎـﺳ
راﺮﻗ ﺰﻴﻧ ﻪﺑ ﻪﻛ داد رﻮﻃ ﻪﻌﻣﺎﺟ رد ﻞﻣاﻮﻋ ﻦﻳا ﻪﺑ ﻲﻠﻛ
توﺎـﻔﺗ ،ﻲـﺳﺎﻨﺷ
ﻲـﻣ ﻪـﺘﻔﮔ ﻲﻠـﺴﻧ يﺎـﻫ دﻮـﺷ
)
Baptiste, 2009
.(
ﻪﺑ ﻖﻴﻗد رﻮﻃ ﻪﻌﻣﺎﺟ زا ﻲﺧﺮﺑ ﻪﻛ ﺖﻔﮔ ﺪﻳﺎﺑ ﺮﺗ
،ﺪﻧﺪﻘﺘﻌﻣ نﺎﺳﺎﻨﺷ ﻦﻳﺪـﻟﻮﺘﻣ نﺎﻴﻣ
ﺪﻳﺪﺟ ﻞﺴﻧ ﻼﻏﺎﺷ و (ﺖﻧﺮﺘﻨﻳا ﻞﺴﻧ )
ﻞﺴﻧ ن توﺎﻔﺗ ﺮﮕﻳد يﺎﻫ ﻲﮔﺪﻧز ﺖﻴﻔﻴﻛ مﻮﻬﻔﻣ ﻪﻨﻴﻣز رد ﻲﻳﺎﻫ
طﺎﺸﻧ ،يرﺎﻛ ﺎﻬﻧآ ﺪﻳد زا .دراد دﻮﺟو يدﺎﺷ و
ﺪﻳﺪﺟ ﻞﺴﻧ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ، 1
و ﻦﻳﺪـﻟاو ﻞـﻣﺎﻛ ﺖﻳﺎﻤﺣ زا ﻪﻛ
هدﻮﺑ رادرﻮﺧﺮﺑ نﻮﻧﺎﻗ ﺪﻴﻟاﻮﻣ ﻞﺴﻧ فﻼﺧﺮﺑ و ﺪﻨﺘﺴﻫ ﺮﺗدﺎﺷ ﺪﻧا
ﺪﺿ ار يدﺎﺷ ﻪﻛ2
هﺮﻬﺑ ﻲﻣ يرو و ﺪﻨﻧاد
ﺮﺑ ﻪﺘﺧﺎﻨﺷﺎﻧ ﻞﺴﻧ فﻼﺧ ﻲﺑ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ يدﺎﺷ ﻪﺑ ﻪﻛ3
ﻲـﻣ تروﺮﺿ ﻚﻳ ار يدﺎﺷ ﺪﻨﺘﺴﻫ توﺎﻔﺗ .ﺪـﻨﻧاد
ﻦﻳازا
،ور نﺎﻣزﺎﺳ نﺎﻣﺎﺳ رد ﺪﻳﺎﺑ ﺎﻫ ﺪﻨﻨﻛ ﻪﺟﻮﺗ نآ ندﻮﺑ دﺎﺷ ﻪﺑ ﻂﻴﺤﻣ ﻲﻫد
(Baptiste, 2009)
ﺎﺑ .
ناﻮﻨﻋ ﻪﻣﺪﻘﻣ ﻪﺑ ﺖﻳﺎﻨﻋ هﺪﺷ
، يدﺎﺷ ﻞﻣاﻮﻋ ﻦﻴﻴﻌﺗ ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﻳا ﻲﻠﺻا فﺪﻫ درﻮـﻣ نﺎﻣزﺎـﺳ رد زﺎـﺳ
ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ توﺎﻔﺗ ﻲﺳرﺮﺑ و .ﺖﺳا رﺎﻛ ﻞﺤﻣ رد يدﺎﺷ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﻪﻨﻴﻣز رد دﻮﺟﻮﻣ ﻲﻠﺴﻧ يﺎﻫ
ﺶﻫوﮋﭘ ﻪﻨﻴﺸﻴﭘ
يدﺎﺷ ﻦﻴﻌﻣ ﮓﻨﻫﺮﻓ رد ،ﻲﻟﺪﺷﻮﺧ ،روﺮﺳ ،طﺎﺸﻧ ،ﻲﻟﺎﺤﺷﻮﺧ ،
ﺪـﻘﺘﻌﻣ ﺎـﻣﻻ ﻲـﻳﻻاد .ﺖﺳا هﺪﺷ ﺎﻨﻌﻣ
ﺖﺳا
، ﻢﻬﻣ يدﺎﺷ ﻧز فﺪﻫ ﻦﻳﺮﺗ
نﺄﺷ ،ﺖﻴﻠﻣ ،داﻮﺳ ﻪﺑ ﻲﻄﺑر و ﺖﺳا ﻲﮔﺪ
دراﺪـﻧ داﺮـﻓا يژﻮﻟﻮﺋﺪﻳا ﺎﻳ
)
Christopher & Hickinbottom, 2010
.(
ﺎـﻳ تدﺎﻌـﺳ ﺎـﺑ ﻲـﻜﻳدﺰﻧ رﺎﻴﺴﺑ طﺎﺒﺗرا يدﺎﺷ ﻪﺘﺒﻟا
4طﺎﺸﻧ طﺎﺸﻧ ﻪﻛ ﺪﻨﭼﺮﻫ .دراد ﺪﻨﭼ عﻮﺿﻮﻣ ﻚﻳ
ﻪـﺑ ﻲـﻠﻛ ﻒﻳﺮﻌﺗ رد و ﺖﺳا ﻲﻬﺟو ﺖﻣﻼـﺳ يﺎـﻨﻌﻣ
يﻮﺳ زا .ﺖﺳا ﻲﺣور و ﻲﻤﺴﺟ ﺮﮕﻳد
، هدﻮﺑ داﺮﻓا هﺎﻓر ﺮﮕﻧﺎﻴﺑ طﺎﺸﻧ ،
و ﻲﺘﺷاﺪﻬﺑ ،يدﺎﻣ ﻂﻳاﺮﺷ ﻞﻣﺎﺷ
ﻪﺑ و ﺖﺳا نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻲﺘﺸﻴﻌﻣ مﺪﻋ ﺎﻳ دﻮﺟو
مﺪـﻋ ،ﻲﮔدﻮـﺳﺮﻓ ،باﺮﻄـﺿا ،سﺮﺘـﺳا دﻮﺟو و نﺎـﻨﻴﻤﻃا
ﻲﻣ طﻮﺑﺮﻣ نﺎﻣزﺎﺳ نورد رد ﻲﮔدﺮﺴﻓا ﻪﺑ طﺎﺸﻧ ﻊﻗاو رد .دﻮﺷ
و ﺖـﻴﻔﻴﻛﺎﺑ ﻂﻴـﺤﻣ ﻚﻳ دﻮﺟو يﺎﻨﻌﻣ
ﺖﺳا ﻲﺘﺷاﺪﻬﺑ ﺖـﺴﻴﻧ يدﺮـﻓ هﺪـﻳﺪﭘ ﻚـﻳ طﺎﺸﻧ ﻪﺘﺒﻟا .دراد ﻲﭘ رد ار نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻲﺘﺳرﺪﻨﺗ و هﺎﻓر ﻪﻛ
ﻞﻐـﺷ زا يﺪﻨﻤﺘﻳﺎـﺿر ﻪﺑ و ﺖﺳا يدﺮﻓ عﻮﺿﻮﻣ ﻚﻳ يدﺎﺷ ﻦﻜﻴﻟ .ﺖﺳا ﻲﻋﺎﻤﺘﺟا هﺪﻳﺪﭘ ﻚﻳ ﻪﻜﻠﺑ ﻲﻣ طﻮﺑﺮﻣ ﻣزﺎﻴﻧ نآ دﺎﺠﻳا ﻪﻛ طﺎﺸﻧ فﻼﺧﺮﺑ ﻊﻗاو رد .دﻮﺷ
ﺪﻨﭼ و ﺮﻴﮔاﺮﻓ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﻚﻳ ﺪﻨ ﺖـﺳا يﺪﻌﺑ
،
ﺮﺑ ياﺮـﺟا ﺎـﺑ ﺎـﻬﻨﺗ يدﺎﺷ
ﺖـﻴﻟﺎﻌﻓ ﻲـﺧ
ﻲـﻣ دﺎـﺠﻳا نﺎﻣزﺎـﺳ ﻂﻴـﺤﻣ رد ﺮـﻴﻐﺗ و هدﺎـﺳ يﺎـﻫ دﻮـﺷ
(Bapatiste, 2009)
.
1. Millennials( Generation Y) 2. Baby boomers
3. Generation Xers 4. Well-being = Welfare
152 ــــــــــــــــــــــــــــ ــــــــــ
ﯽ ود ﺪ
، هرود 5
، هرﺎﻤﺷ 1 ، رﺎﻬﺑ
1392
يﻮﺳ زا ﺮﮕﻳد
، ﺖـﻴﻔﻴﻛ ﻪـﺘﺒﻟا .ﺖـﺳا طﺎﺒﺗرا رد ﺰﻴﻧ يرﺎﻛ ﻲﮔﺪﻧز ﺖﻴﻔﻴﻛ مﻮﻬﻔﻣ ﺎﺑ يدﺎﺷ مﻮﻬﻔﻣ
ﻧز ﺪﻨﭼ و ﺎﻳﻮﭘ يرﺎﺘﺧﺎﺳ ﺰﻴﻧ يرﺎﻛ ﻲﮔﺪ ﻪﻛ دراد يﺪﻌﺑ
ﺪﻨﻧﺎﻣ ﻲﻤﻴﻫﺎﻔﻣ مﺎﻈﻧ ﻲﻠﻐﺷ ﺖﻴﻨﻣا
،شادﺎﭘ يﺎﻫ
ﺖﺻﺮﻓ ﻲﺷزﻮﻣآ يﺎﻫ ﻢﻴﻤﺼﺗ رد ﺖﻛﺮﺷ و
رد ار يﺮﻴﮔ ﻲﻣ ﺮﺑ
دﺮﻴﮔ
ﻲﻳﺎـﻨﺛ و ﻲـﻈﻋاو ،يزﺎﺒﻬـﺷ ) ،رﻮـﭘ
1388 (.
ﻲﻧﺎﻤﻠﺳ ﺮﻈﻧ زا )
1382 (
، ﺲﻜﻋ رد يرﺎﻛ ﻲﮔﺪﻧز ﺖﻴﻔﻴﻛ ﺖﺒﺴﻧ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻞﻤﻌﻟا
ﺖﻳﺎـﺿر ﻪـﺑ
ﻲﻣ رﻮﻠﺒﺗ ﻲﺣور ﺖﻣﻼﺳ و ﻲﻠﻐﺷ ﺪﺑﺎﻳ
ﻚـﻳ نﺎـﻨﻛرﺎﻛ ﺖـﺷادﺮﺑ و كرد و ﻲـﻨﻫذ رﻮـﺼﺗ ﻲﻨﻌﻣ ﻪﺑ و
ﻴﻓ ﺖﻴﺑﻮﻠﻄﻣ زا نﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻧﺎﻤﻠﺳ .ﺖﺳا رﺎﻛ ﻲﻧاور و ﻲﻜﻳﺰ
) 1382 ﺖﺳا ﺪﻘﺘﻌﻣ ( ،
يرﺎﻛ ﻲﮔﺪﻧز ﺖﻴﻔﻴﻛ
ﺎﺑ رﺎﻬﭼ ﻞﻐﺷ ندﻮﺑ ﻲﺸﻟﺎﭼ ،رﺎﻛ ﻲﻋﺎﻤﺘﺟا و ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺐﺳﺎﻨﺗ ،ﻞﻐﺷ ندﻮﺑ رادﺎﻨﻌﻣ ﻲﻨﻌﻳ ﻲﻠﺻا ﻞﻣﺎﻋ
ترﺎﻬﻣ شروﺮﭘ و ﻲﻣ هﺪﻴﺠﻨﺳ ﺎﻫ
ﻲﺋﺰﺟ يﺎﻫﺮﻴﻐﺘﻣ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ .دﻮﺷ ﺪﻨﻧﺎﻣ
ﻂﻳاﺮـﺷ ،ﻪﻧﺎﻔـﺼﻨﻣ ﺖﺧادﺮﭘ
ﺖﺻﺮﻓ ،ﻲﺘﺷاﺪﻬﺑ و ﻦﻤﻳا يرﺎﻛ ﺪﺷر ﺐﺳﺎﻨﻣ يﺎﻫ
ﻴﻛ ناﺰـﻴﻣ ﺮﮕﻧﺎﻴﺑ رﺎﻛ يﺪﻨﻤﻧﻮﻧﺎﻗ و ﻲﮔﺪـﻧز ﺖـﻴﻔ
ﺖﺳا نﺎﻣزﺎﺳ ﻚﻳ رد يرﺎﻛ ،ﻲﻧﺎﻤﻠﺳ)
1382 (
؛ ﻦﻳا زا ور
، ﻊﻴﺳو ﻲﻣﻮﻬﻔﻣ ﺰﻴﻧ يرﺎﻛ ﻲﮔﺪﻧز ﺖﻴﻔﻴﻛ ﺮﺗ
.ﺖﺳا ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ يدﺎﺷ زا
تاد ﺮﺼﻋ زا ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ يدﺎﺷ مﻮﻬﻔﻣ مﺎﻛ
1ﺎﻫ نﻮﻜﻴﻠﻴﺳ هرد زا و
؛ﺪﺷ زﺎﻏآ2
ﻲﻧﺎﻣز ﺖﻛﺮﺷ ﻪﻛ يﺎـﻫ
ﻪﻴﻟوا
، غرﺎﻓ ﺘﺳا ار ﺪﻳﺪﺟ ﻞﺴﻧ نﻼﻴﺼﺤﺘﻟا زا ﺶﻴﺑ ناﺪﻨﻣرﺎﻛ ﻦﻳا .ﺪﻧدﺮﻛ ماﺪﺨ
ﻪﺘﻔﻫ رد ﺖﻋﺎﺳ دﺎﺘﺸﻫ
ﻲﻣ رﺎﻛ ﺪﻧدﺮﻛ . ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ
، ﺖﻛﺮﺷ ﺪﻧدﺮﻛ شﻼﺗ ﺎﻫ
،
هزﺎـﺗ نﺎـﻨﻛرﺎﻛ زﺎـﻴﻧ ﺐـﺴﺣﺮﺑ ار رﺎـﻛ ﻂﻴـﺤﻣ دراو
؛ﺪﻨﻨﻛ ﻲﺣاﺮﻃ ﻪﺑ اﺮﻳز
ﺄﺗ ﻞﺤﻣ ﺎﻬﻨﺗ نﺎﻣزﺎﺳ ،ﺪﻳﺪﺟ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﺮﻈﻧ ﺴﻴﻧ ﺪﻣآرد ﻦﻴﻣ
ﻲﻋﻮـﻧ رﺎـﻛ ﻪﻜﻠﺑ ﺖ
ﻴﻧ ﺢﻳﺮﻔﺗ بﻮﺴﺤﻣ ﺰ ﻲﻣ
ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ .دﻮﺷ
،
ﺖﻛﺮـﺷ ﻦـﻳا ناﺮﻳﺪﻣ
نﺎـﻣز ،ﺎـﻫ و ﺮﺨﺘـﺳا زا هدﺎﻔﺘـﺳا يﺎـﻫ
تﺎﻗوا ﻪﺑ ار ﻲﻣﺮﮔﺮﺳ
ﺖﻋﺎـﺳرد ﻲﻋﻮـﻨﺗ ﺎـﺗ ﺪـﻧدﺮﻛ ﻪﻓﺎﺿا نﺎﻨﻛرﺎﻛ زا ﻪﺘﺳد ﻦﻳا يرﺎﻛ و ﺪـﻨﻠﺑ يﺎـﻫ
ﻪﺘﺴﺧ دﻮﺷ دﺎﺠﻳا رﺎﻛ هﺪﻨﻨﻛ .
و ﻪﺘﻔﻫ مﺎﻤﺗ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻪﻜﻠﺑ دﺮﻛ ﺮﻴﻴﻐﺗ ﻪﻛ دﻮﺒﻧ ﻲﻜﻳﺰﻴﻓ ﻂﻴﺤﻣ ﺎﻬﻨﺗ ﻪﺘﺒﻟا
ﻪﻧ ﺎﻬﻨﺗ سﺎﺒﻟ ،ﻞﻴﻄﻌﺗ يﺎﻫزور ﺮﻴﻏ يﺎﻫ
ﻲﻣ ﻦﺗ ﻪﺑ ﻲﻤﺳر ﻞﻤﺘﺸﻣ يرﺎﻛ ﻂﻴﺤﻣ ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻦﻳا ﻪﺑ .ﺪﻧدﺮﻛ
و ﻲﻣﺮﮔﺮﺳ و ﺢﻳﺮﻔﺗ ﺮﺑ
و يزﺎـﺑ ﻪـﺑ رﺎـﻛ و دﻮﺑ ﻲﻧاﻮﺟ ﻪﻴﺣور زا ﻮﻠﻤﻣ
ﺪـﺷ ﻪﻴﺒـﺷ ﻲﻣﺮﮔﺮـﺳ )
Van
meel, 2001
.(
ﺖـﭽﻠﭘ و لرﺎﻛ ﺎﺘﺳار ﻦﻳا رد )
2006 ﺪـﻧﺪﻘﺘﻌﻣ (
دﺎـﺷ رﺎـﻛ ﻂﻴـﺤﻣ ، و عوﺮـﺷ ،ﻖﻳﻮـﺸﺗ ﺐـﺟﻮﻣ
ﻓ زا ﻲﻧﺎﺒﻴﺘﺸﭘ ﺖﻴﻟﺎﻌ
يدﺎﺷ يﺎﻫ ﻲﻣ ﺶﺨﺑ
هﺮﻬﺑ ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻦﻳا ﻪﺑ و دﻮﺷ ﺶﻳاﺰﻓا نﺎﻣزﺎﺳ و نﺎﻨﻛرﺎﻛ يرو
ﻲﻣ ﺪﻳﺎﺑ )
Karl & Peluchete, 2006
.(
ﺮﺘﺴﻠﭘ ) 2009 ( ، ﻪﻛ ﺖﺳا ﺪﻘﺘﻌﻣ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ يدﺎﺷ ﻒﻳﺮﻌﺗ رد
ﻪﻋﻮﻤﺠﻣ ﻪﺑ ،يدﺎﺷ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ زا يا
ﺮﻔﻣ يﺎﻫ ﻲﻣ قﻼﻃا ح ار نﺎـﻨﻛرﺎﻛ هﺪﻨﺧ و ﺢﻳﺮﻔﺗ تﺎﺒﺟﻮﻣ ﻪﻛ دﻮﺷ
ﻲﻣ ﻢﻫاﺮﻓ .ﺪﻨﻛ
ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﻦﻳا ﻲﻣ ﺎﻫ
ﻪـﺑ ﻢـﻫ ﺪـﻨﻧاﻮﺗ
ﺮﻴﻏ ﻢـﻫ و ﻲﻤـﺳر ﻞﻜـﺷ
ﺪﻧﻮـﺷ ﻢﻫاﺮـﻓ ﻲﻤـﺳر
)
Plester, 2009
.(
ﺘﺒﻟا و ﻲﺘﺧﺎﻨﺷ ،ﻲﻔﻃﺎﻋ ﻒﻳرﺎﻌﺗ يدﺎﺷ ياﺮﺑ ﻪ ﻞﺑﺎﻗ ﺰﻴﻧ ﻲﺒﻴﻛﺮﺗ
ﻲﻧﺎﺑر) ﺖﺳا ﻪﺋارا
1. dot-com 2. Silicon Valley
،نارﺎﻜﻤﻫ و 1387
ﻠﻛ ﻞﻜﺷ رد ﺎﻣا .(
ﻲ
، ﻲﻣ ثدﺎﺣ ﻲﻧﺎﻣز يدﺎﺷ ﻪـﻛ دﻮﺷ
يزﺎـﺑ و رﺎـﻛ نﺎـﻴﻣ زﺮـﻣ
،هﺪﺷ ﻪﺘﺴﻜﺷ ﺎﻤﻫ ﻲﻳﺎﻀﻓ
دﻮﺷ ﻢﻛﺎﺣ نﺎﻣزﺎﺳ ﺮﺑ ﻞﻴﺼﺤﺗ نارود ﺪﻨﻧ )
Lamm & Meeks, 2009
.(
ﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ لﺎﺣ ﻦﻳا ﺎﺑ .ﺖﺳا رﻮﻬﻇﻮﻧ مﻮﻬﻔﻣ ﻚﻳ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ يدﺎﺷ ﺪﻧﺪﻘﺘﻌﻣ ﻲﻫﺎﮕﺸﻧاد نا
، يدﺎﺷ
ﻲﮔﺪﻧز ﺖﻴﻔﻴﻛ ﺶﻳاﺰﻓا ﻞﻣﺎﻋ ،تﺎﻃﺎﺒﺗرا دﻮﺒﻬﺑ ،ﺮﺘﻬﺑ دﺮﻜﻠﻤﻋ ،يرﺎﻛ
ﺖﻴﻗﻼﺧ ﺶﻳاﺰﻓا ،ﻲﻠﻐﺷ ﺖﻳﺎﺿر
ﺖﺳا نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﺖﺷاﺪﻬﮕﻧ و )
Fleming, 2005
.(
ﻲﻣ ناﻮﻨﻋ ﺰﻴﻧ ﺮﮕﻳد ﻲﺧﺮﺑ ﺪـﻨﻨﻛ
، ﺐـﺟﻮﻣ يدﺎـﺷ
ﻲﻣ ﺪﻧﻮﺷ ﺮﺿﺎﺣ رﺎﻛ ﻞﺤﻣ رد قﺎﻴﺘﺷا ﺎﺑ نﺎﻨﻛرﺎﻛ دﻮﺷ )
Ford & et, als, 2004
( ا ﺎـﺑ ﺮﻣا ﻦﻳا ﻪﻛ ز
ﺪﻨﻧﺎﻣ ﻲﻧاور بﺮﺨﻣ ﻞﻣاﻮﻋ ندﺮﺑ ﻦﻴﺑ
،باﺮﻄﺿا ،سﺮﺘﺳا :
،ﻲﻨﻣاﺎـﻧ سﺎﺴﺣا
،ﻲﮔدﺮـﺴﻓا و ﻲﮕﺘـﺴﺧ
ﻲﻣ ثدﺎﺣ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻲﻧﺎﺠﻴﻫ و ﻲﻧاور يﺎﻫزﺎﻴﻧ دﻮﺷ
)
van meel, 2001
.(
يﻮﺳ زا ﺮﮕﻳد
، ﻲﺧﺮﺑ ﺶﻫوﮋﭘ ﺎﻫ ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ﺪﻫد ، ﺮـﺠﻨﻣ ﻲﻧﺎﻣزﺎـﺳ يﺪﻧوﺮﻬـﺷ رﺎـﺘﻓر ﻪـﺑ يدﺎـﺷ
ﻲﻣ ﺖـﺳا ﻲﻠﻐﺷ ﻲﮔدﻮﺳﺮﻓ ﺶﻫﺎﻛ و ﺖﻴﻗﻼﺧ ﺶﻳاﺰﻓا ﻞﻣﺎﻋ يدﺎﺷ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ .دﻮﺷ )
StrÖmberg
& Karlsson, 2009
.(
ﺎﺘﺳار ﻦﻳا رد ﺶﻫوﮋﭘ
) نارﺎﻜﻤﻫ و لرﺎﻛ 2005
ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ( ﺪﻫد
، ﻲﻧﺎـﻨﻛرﺎﻛ
ار يدﺎﺷ ﻪﻛ ﻲﻣ ﻪﺑﺮﺠﺗ
ﻪﺑ .ﺪﻧراد يﺮﺘﺸﻴﺑ ﻲﻠﻐﺷ ﺖﻳﺎﺿر ﺪﻨﻨﻛ ﻖﻴﻗد رﻮﻃ
يدﺎـﺷ ياﺮﺑ ﻪﻛ ﻲﻧﺎﺴﻛ ﺮﺗ
ﻲﻣ ﻞﺋﺎﻗ ﺖﻴﻤﻫا ﺪﻧﻮﺷ
، نﺎﻣزﺎـﺳ ﻪـﻛ ﺪﻧراد روﺎﺑ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻦﻳا اﺮﻳز .ﺪﻧراد ﺰﻴﻧ يﺮﺘﺸﻴﺑ ﻲﻠﻐﺷ ﺖﻳﺎﺿر
ﻞﺑﺎﻗ ﻲﺗﻻﻮﺼﺤﻣ ﺎﻬﻧآ
ﻲـﻣ ﻪـﺋارا ﺐـﺳﺎﻨﻣ و ﻪﻧﻻﻮﺌـﺴﻣ ،دﺎﻤﺘﻋا ﺎﻛ و ﺪـﻫد
يداﺮـﻓا نﺎﻣزﺎـﺳ ناﺪـﻨﻣر
و ﺺـﺼﺨﺘﻣ ﺮـﺒﺘﻌﻣ
ﺪﻨﺘـﺴﻫ )
Karl & et, alls, 2006
رادﻮـﻤﻧ .(
هرﺎﻤـﺷ ) 1 ﺄـﺗ ،(
ﺮـﺑ يدﺎـﺷ ﺮﻴﺛ
ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ار ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ يﺎﻫﺮﻴﻐﺘﻣ .ﺪﻫد
(ﺶﻫوﮋﭘ تﺎﻴﺑدا زا جﺮﺨﺘﺴﻣ ) ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ يﺎﻫﺮﻴﻐﺘﻣ و يدﺎﺷيﻪﻄﺑار. 1رادﻮﻤﻧ
نﺎﻴﻫﺎﮕﺸﻧاد
ﻲﺑﺮﺠﺗ نﺎﻘﻘﺤﻣ
يرﺎﻛ ﻲﮔﺪﻧز ﺖﻴﻔﻴﻛ
نﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻣﺎﻨﺷﻮﺧ دﺮﻜﻠﻤﻋ ﺶﻳاﺰﻓا
تﺎﻃﺎﺒﺗرا دﻮﺒﻬﺑ
هوﺮﮔ مﺎﺠﺴﻧا
ﺖﻴﻗﻼﺧ
قﺎﻴﺘﺷا ﻲﻠﻐﺷ ﺖﻳﺎﺿر
ﺖﺷاﺪﻬﮕﻧ ﺖﻴﻗﻼﺧ
شﺰﻴﮕﻧا
يرو هﺮﻬﺑ
سﺮﺘﺳا ﺶﻫﺎﻛ
نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ ﺖﻳﺎﺿر
يدﺎﺷ
رﺎﻬ
1392
ﻞـﺻﺎﺣ ﻪ
دﺎﻤﺘﻋا و7
يدﺎـﺷ -
1. Contrib 2. Convic 3. Culture 4. Comm 5. confide 6. Pride 7. Trust 8. Recogn
هر 5
، هرﺎﻤﺷ 1 ، ﻬﺑ
ﺠﻴﺘﻧ ﻪﺳ و ﻲﻧور ﻪ
ﻲﻣ طﻮﺑﺮﻣ .دﻮﺷ
.ﺪ
.دراد :زا ﺪﻨﺗر
6روﺮﻏ
،
هرﺎﻤﺷ ) 2
،(
لﺪـﻣ
bution ction
e itment ence
nition
ﯽ ود
، رود
رد ﻪﺘﺴﻫ ﺞﻨﭘ ي :زا ﺪﻨﺗرﺎﺒﻋ ل
ﻣ نآ زا كاردا و ﻲﻣ ﻪﺑﺮﺠﺗ رﺎﻛ ﺪﻨﻛ
ﺎﺑ .ﺖﺳا ﻞﻐﺷ
.ﺖ د ﺶﻠﻐﺷ و شد رﺎﺒﻋ ﻪﻠﺻﺎﺣ ﺞﻳﺎﺘ
ﻲ ﺷ رادﻮﻤﻧ .ﺪﻧﻮﺷ
دﺮﻜﻠﻤﻋ
ـــــــ
ﺪ
ﺖﺳا فوﺮ
، ياراد
ﻞﻴﻜﺸ ﺪﻣ هﺪﻨﻫد
ﺪﻨﻣرﺎﻛ ﻂﺳﻮﺗ ه ﻛ ﻦﻴﺣ دﺮﻓ ﻪﻛ ﺖ
"
ﺐﺳﺎﻨﺗ
"
ﺑ دﺮﻓ
ﺖﺳا ﻞﻐﺷ ﺎﺑ دﺮﻓ دﻮﺧ ﻪﺑ دﺮﻓ ﻪﻛ ﺖ
اراد ار
،ﺪﻨﺷﺎﺑ ﺘﻧ
ن ﻲﻣ بﻮﺴﺤﻣ
2 يدﺎﺷ لﺪﻣ . -
ﻋ
ــــــــــ ــــ
لﺪﻣ ﻪﺑ
5cs
ﺮﻌﻣ
ﻪﺘﺴﻫ .ﺖ ﺸﺗ يﺎﻫ
هﺪﺷ مﺎﺠﻧا شﻼ هﺎﺗﻮﻛ ﺖﺳا ﻲﺗﺪﻣ
سﺎﺴﺣا ناﺰﻴﻣ يﺮﻴﮔرد و ﺪﻨﻠﺑ ﺖﺳا يدﺎﻘﺘﻋا ﺮﮕ
ﻲﮔﮋﻳو ﺞﻨﭘ ﻦﻳا نﺎﻣزﺎﺳ رد يدﺎﺷ
رادﻮﻤﻧ 2
ـــــــــــــــ ي دﺮﻜﻠﻤﻋ–
ي - ﺑ ﻪﻛ دﺮﻜﻠﻤﻋ
ﻪﺘﺴﻫ نﺎﻴ ﺖﺳا ﺎﻫ
1ﺖ
ﻼﺗ ناﺰﻴﻣ ﻪﺑ:
ﻛ شﺰﻴﮕﻧا ناﺰﻴﻣ
3ﮓ
نﺎﺸﻧ:
هﺪﻨﻫد شﺰﻴﮕﻧا ناﺰﻴﻣ:
ﺲﻔﻧ ﻪﺑ :5
ﮕﻧﺎﻴﺑ
ﻪ ﻪﻤﻫ نﺎﻨﻛرﺎﻛ دﺎﺠﻳا ﻞﻣاﻮﻋ ﻪ
ﻲﻣ ﺶﻳﺎﻤﻧ .ﺪﻫد
154 ـــــ
لﺪﻣ يدﺎﺷ
يدﺎﺷ لﺪﻣ ﻴﻣ ﻞﻣﺎﻌﺗ زا
ﺖﻛرﺎﺸﻣ
2روﺎﺑ
ﻣ: ﮓﻨﻫﺮﻓ
4ﺪﻬﻌﺗ :
دﺎﻤﺘﻋا
ﻪﭽﻧﺎﻨﭼ ﺖﺧﺎﻨﺷ ﻪﻛ8
ﻧ ار دﺮﻜﻠﻤﻋ
يدﺎﺷ ﻞﻣاﻮﻋ يزﺎﺳ
ﺎﺘﻧﺎﮔوﺮﺟ ﻪﭼﺮﮔا )
2012 (
، مﻮﻬﻔﻣ ﻪﻛ ﺖﺳا ﺪﻘﺘﻌﻣ هزاﺪﻧا و يزﺎﺳ
ﺖـﺳا راﻮـﺷد رﺎﻴـﺴﺑ يدﺎـﺷ يﺮـﻴﮔ
)
Georganta, 2012
،(
ﺖـﻴﻟﺎﻌﻓ ياﺮﺟا زا يدﺎﺷ ﻪﻛ دﺮﻛ ﺎﻋدا ناﻮﺗ ﻲﻣ
يدﺎـﺷ يﺎـﻫ ﻂـﺳﻮﺗ زﺎـﺳ
ﻲـﻣ ﻪﺘﺧﺎـﺳ نارﺎـﻜﻤﻫ و ناﺮﻳﺪـﻣ ﻪـﺑ دﺎﻤﺘﻋا دﻮﺟو ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ و نﺎﻣزﺎﺳ دﻮـﺷ
)
Hunter & et,al,
رد .(2010
ﺖــﻴﻟﺎﻌﻓ درﻮــﻣ يدﺎــﺷ يﺎــﻫ
) ﻦــﻤﻛار ،زﺎــﺳ 2003
(
، ﺖــﻴﻟﺎﻌﻓ ﻲﻳﺎــﻫ :ﺪــﻨﻧﺎﻣ 1 تﺎﻘﺑﺎــﺴﻣ .
؛(ﻲﻛدﻮﻛ ﺲﻜﻋ ،رﻮﺗﺎﻜﻳرﺎﻛ) 2
. ﺎﻳاﺪﻫ ﻪﻟدﺎﺒﻣ ؛
3 يزﺎـﺑ . ؛ﺎـﻫ 4 .
ﻦـﺸﺟ يراﺰـﮔﺮﺑ ؛ﺎـﻫ
5 . و نارﻮﺘـﺳر
؛ﻪﻳﺬﻐﺗ 6 . ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ؛رﺎﻬﻧ مﺎﮕﻨﻫ ﻲﺷزﻮﻣآ يﺎﻫ 7
؛ﻲﺷدﺮﮔ يﺎﻫرﻮﺗ . 8
و تﺎـﻃﺎﺒﺗرا ﻪﺘﻴﻤﻛ . 9
. تﺎـﺴﻠﺟ
هﺪﻘﻋ ﻪﺘﺳد زا ار ﻲﻳﺎﺸﮔ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ
يدﺎﺷ يﺎﻫ ﻲـﻣ زﺎﺳ
) ﺪـﻧاد
Rockman, 2003
.(
) ﺖـﺴﻴﺘﭘﺎﭘ 2009
(
ﺖﺳا ﻲﻋﺪﻣ ،
ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ يدﺎﺷ يﺎﻫ
ﻫوﮋـﭘ ﺎﺘـﺳار ﻦﻳا رد .ﺖﺳا توﺎﻔﺘﻣ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﺎﺑ ناﺮﻳﺪﻣ زﺎﺳ ﺶ
ﻦـﻳا
ﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ نﺎﻴﻣ رد
هدزاود
داد نﺎـﺸﻧ نﺎﺘـﺴﻠﮕﻧا ﻲﻣﻮـﻤﻋ ﺶـﺨﺑ رد ﻞﻏﺎﺷ ﺮﻳﺪﻣ ،
1 . نﺎـﻣز ﻦﻴـﻴﻌﺗ
يرﺎﻛ ؛ 2 ؛سﺮﺘﺳا ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ . 3
. يﮋﺗاﺮﺘـﺳا ؛ﻲﻃﺎـﺒﺗرا يﺎـﻫ
4 . يﮋﺗاﺮﺘـﺳا ؛شادﺎـﭘ يﺎـﻫ
5 ﻪﻌـﺳﻮﺗ .
؛ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ 6 ؛ﻲﻤﻴﺗ رﺎﻛ . 7
. يذ ﺎﺑ طﺎﺒﺗرا ؛نﺎﻌﻔﻧ
8 . ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ رد ﺖﻛرﺎﺸﻣ
ﻪﺘـﺳد زا ﺮـﻴﻴﻐﺗ يﺎﻫ ﻞـﻣاﻮﻋ
دﺎﺷ ي ﺖﺳا ناﺮﻳﺪﻣ رد زﺎﺳ )
Bapatiste, 2009
.(
ﻲـﻣ بﻮﺴﺤﻣ ﻲﻋﺎﻤﺘﺟا تﺎﻃﺎﺒﺗرا دﺎﻌﺑا زا ﻪﻛ ،نارﺎﻜﻤﻫ و ناﺮﻳﺪﻣ ﻪﺑ دﺎﻤﺘﻋا ﻪﻨﻴﻣز رد ﺎﻣا ﺪﻧﻮـﺷ
،ﻲﻤﻴﺣر و رﺎﻛﻮﺟ) 1386
(
، ﻲﻣ اﺪﺘﺑا رد
نﻮـﺴﻨﻴﺑار ﻪـﻨﻴﻣز ﻦـﻳا رد .دﺮـﻛ ﻒـﻳﺮﻌﺗ ار دﺎـﻤﺘﻋا ﺖـﺴﻳﺎﺑ
) 1996 ( ﺖﺳا ﺪﻘﺘﻌﻣ
، رد دﺎﻤﺘﻋا ﺮﺑ ،تارﺎﻈﺘﻧا هﺪﻧراد هرﺎﺑرد دﺮﻓ يﺎﻫروﺎﺑ ﺎﻳ تﺎﺿوﺮﻔﻣ
ي لﺎـﻤﺘﺣا ﻦﻳا
هدﻮﺑ لﻮﺒﻘﻣ و ﺪﻴﻔﻣ ﻞﺑﺎﻘﻣ دﺮﻓ ﻲﺗآ رﺎﺘﻓر ﻪﻛ ﺖﺳا ﻲﻧﺎﻣز .ﺪﻨﻜﻧ ﺪﻳﺪﻬﺗ ار ﺺﺨﺷ ﻊﻓﺎﻨﻣ ﻞﻗاﺪﺣ ﺎﻳ
ﻪﻛ
ﺖﺳا ﻻﺎﺑ دﺎﻤﺘﻋا ،
هدﺎﺸﮔ نﺎﻧآ ناﺮﻳﺪﻣ و نارﺎﻜﻤﻫ ﻪﻛ ﺪﻧﺪﻘﺘﻌﻣ نﺎﻨﻛرﺎﻛ و رﺎﮔزﺎﺳ ،ﻮﮕﺘﺳار ،قدﺎﺻ ،ور
ﺮﮕﻳﺪﻜﻳ ﺎﺑ ﻲﺑﻮﺧ ﻞﻣﺎﻌﺗ و ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻒﺼﻨﻣ و سﺮﺘـﺳا رﺎـﭼد ﺮـﺘﻤﻛ نﺎـﻨﻛرﺎﻛ ﺖـﻟﺎﺣ ﻦـﻳا رد .ﺪـﻧراد
ﻲﻣ ﻲﮔدﻮﺳﺮﻓ
؛ﺪﻧﻮﺷ ﻲﻓﻼﺗ تﺎﻣاﺪﻗا زا داﺮﻓا ﻦﻳا اﺮﻳز ﻲﻤﻧ دﻮﺧ ﺲﻴﺋر ﻪﻧﺎﻳﻮﺟ
نﺎﻧآ تﺎﺳﺎﺴﺣا و ﺪﻨﺳﺮﺗ
ﺖﻳﺎﻤﺣ و ﺖﺒﺜﻣ ار ﻲﻣ ﻲﻘﻠﺗ ﻪﻧﺎﻳاﺮﮔ
.ﺪﻨﻨﻛ
يﻮﺳ زا ﺮﮕﻳد
، ﻨﻛرﺎﻛ ﻲﺘﻗو
،ﻪﺘـﺷاد دﺎـﻤﺘﻋا دﻮﺧ نارﺎﻜﻤﻫ ﻪﺑ نﺎ ﺎـﻳ وﺎـﻜﺠﻨﻛ ار يرﺎـﻛ ﻂﻴـﺤﻣ
ﻮﻜﺸﻣ ﻳزرا ك ﻪﺑ ﺪﻨﻨﻜﻧ ﻲﺑﺎ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ
هدﺮﺘﺴﮔ يﺎﻫ ﻲﻣ ﺖﺳد يﺮﺗ
؛ﺪﻨﺘـﺴﻫ ﺮﺗدﺎـﺷ و ﺪﻨﻧز ﻲـﺘﻗو ﻲـﻨﻌﻳ
ﺪﻧراد دﺎﻤﺘﻋا ﺮﮕﻳﺪﻜﻳ ﻪﺑ ناﺪﻨﻣرﺎﻛ
،
ﻲـﻣ ﺮـﺘﻬﺑ ار تادﺎﻘﺘﻧا رد و ﺪـﻧﺮﻳﺬﭘ
ﺖﻴـﺳﺎﺴﺣ تﺎﻫﺎﺒﺘـﺷا درﻮـﻣ
ﻲﻣ نﺎﺸﻧ يﺮﺘﻤﻛ ﺖﺣار ار تﺎﺳﺎﺴﺣا و ﺪﻨﻫد
ﻲﻣ نﺎﻴﺑ ﺮﺗ ﺲﭘ .ﺪﻨﻨﻛ
ﻪـﺑ ناﺪـﻨﻣرﺎﻛ ﻪـﻛ ناﺰﻴﻣ ﺮﻫ ﻪﺑ
و ناﺮﻳﺪﻣ ﺪﻨﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد يﺮﺘﺸﻴﺑ دﺎﻤﺘﻋا دﻮﺧ نارﺎﻜﻤﻫ
، ﻪﺑ ﺪﻨﺘﺴﻫ ﺮﺗدﺎﺷ ناﺰﻴﻣ نﺎﻤﻫ )
Rockman,
.(2003
ﻦﻳا زا ور
،ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﻳا رد ، ﻪﺑ ناﺮﻳﺪﻣ و نارﺎﻜﻤﻫ ﻪﺑ دﺎﻤﺘﻋا
ﻪﻟﺰﻨﻣ ي يدﺎﺷ ﻞﻣاﻮﻋ زا ﻲﻜﻳ -
يزﺎﺳ ﻲﺳرﺮﺑ ﻲﻣ ﻮﺷ .د
156 ــــــــــــــــــــــــــــ ــــــــــ
ﯽ ود ﺪ
، هرود 5
، هرﺎﻤﺷ 1 ، رﺎﻬﺑ
1392
توﺎﻔﺗ ﻲﺳرﺮﺑ ياﺮﺑ و يدﺎﺷ ﻞﻣاﻮﻋ ﻦﻴﻴﻌﺗ زا ﺲﭘ ﻪﺘﺒﻟا ﻲﻠﺴﻧ يﺎﻫ
ﻲﻣ يزﺎﺳ صﻮﺼﺧرد ﺖﺴﻳﺎﺑ
ﺰﻴﻧ يدﺎﺷ ﻪﺑ نﺎﻨﻛرﺎﻛ شﺮﮕﻧ دﺮﻛ ﺶﻫوﮋﭘ
ﻲﻣ ﻊﻗاو رد .
ﺆـﺳ ﻦـﻳا ﻪﺑ ﺖﺴﻳﺎﺑ ﺎـﻳآ ﻪـﻛ داد ﺦـﺳﺎﭘ لا
ﻦﻳا و ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻞﺋﺎﻗ ﺖﻴﻤﻫا يدﺎﺷ ياﺮﺑ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ناﺰﻴﻣ ﻪﭼ ﺎﺗ ﻪﻛ
ﻲﻣ مزﻻ ار يدﺎﺷ ﺦـﺳﺎﭘ رد .ﺪـﻨﻧاد
ﺆﺳ ﻦﻳا ﻪﺑ ﻲﻣ لا
ﻲﺳرﺮﺑ ﻪﺑ ناﻮﺗ لﺎﺳ رد نوﺮﺷ و گاﺪﻟآ يﺎﻫ
2001 ﻦﻳا .دﺮﻛ هرﺎﺷا اﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ
ن
ﺖﺒﺴﻧ نﺎﻨﻛرﺎﻛ شﺮﮕﻧ ﻲﺳرﺮﺑ ياﺮﺑ ﻪﺳ لﺪﻣ ﻚﻳ يدﺎﺷ ﻪﺑ
ﻴﭘ ار هﺮﻴﻐﺘﻣ ﻪـﺳ ﻞﻣﺎﺷ ﻪﻛ ﺪﻧدﺮﻛ دﺎﻬﻨﺸ
ﻴﻤﻫا ﺪﻌﺑ
1ﺖ صﺎﺼﺘﺧا ، كرادا ﺞﻳﺎﺘﻧ و2
ياراد نوﺮﺷ و گاﺪﻟآ ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ .ﺖﺳا يدﺎﺷ زا هﺪﺷ هﺪﻔﻫ
ﺆﺳ ﺞﻨﭘ ﻒﻴﻃ رد لا ﮔ
ﺆـﺳ ﺞﻨـﭘ و ﺖﻴﻤﻫا ﺶﺠﻨﺳ ﻪﺑ لاﺆﺳ رﺎﻬﭼ نآ رد ﻪﻛ ﺖﺳا تﺮﻜﻴﻟ ﻪﻧﺎ ﻪـﺑ لا
ﺳ ﻲﻣ طﻮﺑﺮﻣ صﺎﺼﺘﺧا ﺶﺠﻨ .دﻮﺷ
ﻲﻨﺘﻔﮔ ﺖﺳا ، ﺮﭘ رد
لاﺆـﺳ زا نارﺎـﻜﻤﻫ و لرﺎـﻛ ﻪﻣﺎﻨـﺸﺳ يﺎـﻫ
ﻲﺣاﺮﻃ .ﺖﺳا هﺪﺷ هدﺎﻔﺘﺳا نوﺮﺷ و گاﺪﻟآ هﺪﺷ
لآﺆﺳ يﺎﻫ ﺖﻴﻤﻫا
، ﻲﻣ طﻮﺑﺮﻣ يدﺎﺷ رﻮﻀﺣ تﺪﺷ ﺶﺠﻨﺳ ﻪﺑ ﻦﻳا ﻊﻗاو ﻦﻳا رد .دﻮﺷ
لاﺆﺳ ﺎـﻫ
ﻞﺴﻧ شﺮﮕﻧ ﺶﺠﻨﺳ ياﺮﺑ ـﺴﻧ ود اﺮﻳز .ﺖﺳا هﺪﺷ ﻲﺣاﺮﻃ يﺪﻌﺑ و ﻪﺘﺧﺎﻨﺷﺎﻧ يﺎﻫ
شﺮـﮕﻧ ﺮـﻴﺧا ﻞ
ﺖﺒﺴﻧ ﻲﺘﺒﺜﻣ ﻲـﻣ يﺮﺘﺸﻴﺑ تﺬﻟ رﺎﻛ ﻂﻴﺤﻣ رد يدﺎﺷ دﻮﺟو زا و ﺪﻧراد رﺎﻛ ﻂﻴﺤﻣ رد يدﺎﺷ ﻪﺑ
.ﺪـﻧﺮﺑ
ﺎﻬﻧآ
ﻪـﺑ ار يدﺎـﺷ و ﺪﻨﺘـﺴﻫ ﺮﮕﻳﺪـﻜﻳ ﻞﻤﻜﻣ رﺎﻛ ﻞﺤﻣ رد رﺎﻛ و يزﺎﺑ ﻪﻛ ﺪﻧﺪﻘﺘﻌﻣ ﻪـﻟﺰﻨﻣ
ﻞـﻣﺎﻋ ي
رد ﻞﻐﺷ رد ﻲﺗﺎﻴﺣ و يروﺮﺿ ﻲﻣ ﺮﻈﻧ
ﺪﻧﺮﻴﮔ لاﺆﺳ ﺎﺑ ،ﺖﻴﻤﻫا ﺮﻴﻐﺘﻣ . ﺪﻨﻧﺎﻣ ﻲﻳﺎﻫ
رﺎﻛ ﺢﻴﺟﺮﺗ ﻪـﺑ حﺮﻔﻣ
حﺮﻔﻣﺮﻴﻏ ﻞﻐﺷ كﺮﺗ و ،حﺮﻔﻣﺮﻴﻏ رﺎﻛ ﻲﻣ هﺪﻴﺠﻨﺳ
.دﻮﺷ
لاﺆﺳ يﺎﻫ ﻲﻣ عﻮﺿﻮﻣ ﻦﻳا ﺶﺠﻨﺳ ﻪﺑ ﺰﻴﻧ صﺎﺼﺘﺧا ﺪـﻧﺪﻘﺘﻌﻣ ناﺰﻴﻣ ﻪﭼ ﺎﺗ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻪﻛ دزادﺮﭘ
ﻲﻣ يدﺎﺷ ﻪﻛ ﺨﺑ ﺖﺴﻳﺎﺑ
ﻤﻫ و ﺪﺷﺎﺑ نﺎﻧآ ﻪﻧازور رﺎﻛ زا ﻲﺸ ﻲـﻣ هﺎﮔﺪﻳد ﻦﻳا ﻲﺳرﺮﺑ ﻪﺑ ﻦﻴﻨﭽ
دزادﺮـﭘ
ﺎﻳ ﺖﺳا رﺎﻛ ﻢﺣاﺰﻣ و ﻊﻧﺎﻣ يدﺎﺷ ﺎﻳآ ﻪﻛ هﺮﻬﺑ ﺪﻟﻮﻣ و ﻞﻣﺎﻋ
ﺆـﺳ ﻊﻗاو رد .يرو ﻲـﻣ لا
ﺎـﻳآ ﻪـﻛ دﻮـﺷ
ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﺮﻔﻣ يﺎﻫ ﻲﻣ رﺎﻛ رد لﻼﺘﺧا ﺐﺟﻮﻣ ﻲﻧاور ﺎﻳ ﻲﻜﻳﺰﻴﻓ ح ﻦﻳا ﺎﻳ دﻮﺷ
ﺄﺗ ﻪﻛ مﺎـﺠﻧا ﺮـﺑ ﻲﺘﺒﺜﻣ ﺮﻴﺛ
ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﻪﺑ .دراد ﻪﻧازور يﺎﻫ ﻖﻴﻗد نﺎﻴﺑ
ﺮﺗ
، ﺳ ﻦﻳا لاﺆ ياﺮﺑ ﺎﻫ هزاﺪـﻧا
ﻞـﺴﻧ شﺮـﮕﻧ يﺮـﻴﮔ رد ﺪـﻴﻟاﻮﻣ
اﺮﻳز ؛ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺋارا نﺎﻣزﺎﺳ ﺴﻧ
هﺮـﻬﺑ ﺪـﺿ ﻞﻣﺎﻋ ﻚﻳ رﺎﻛ رد يدﺎﺷ ﺪﻧﺪﻘﺘﻌﻣ ﺪﻴﻟاﻮﻣ ﻞ ﺖـﺳا يرو
)
Karl & et, al, 2005
.(
مﺎﺠﻧا تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ يدﺎﺷ ﻪﻨﻴﻣز رد هﺪﺷ
ﺮﺘﻛد ﻲﻠﻌﻨﺴﺣ رﺎﻴﺘﺨﺑ ) نارﺎـﻜﻤﻫ و يدﺎﺑآﺮﺼﻧ 1388
،(
رد
ﻪـﺑ ﻲـﺸﻫوﮋﭘ
ﺢﻄـﺳ ﻲـﺳرﺮﺑ رد يدﺎـﺷ
هﺪﻜﺸﻧاد نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﺪﻨﺘﺘﺧادﺮﭘ نﺎﻬﻔﺻا ﻲﻜﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ يﺎﻫ
. ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻦﻳا ﺶﻫوﮋﭘ د نﺎﺸﻧ دا ، يدﺎﺷ ﺢﻄﺳ
دﺮﻣ ﺄﺘﻣ داﺮﻓا و ﺖﺳا نﺎﻧز را ﺮﺘﺸﻴﺑ نا
ﺪﻨﺘـﺴﻫ دﺮـﺠﻣ داﺮـﻓا زا ﺮﺗدﺎـﺷ ﻞـﻫ ﻦﻴـﻨﭽﻤﻫ.
و يدﺎـﻫﺮﻓ
1. Salinence 2. Appropriateness
نارﺎﻜﻤﻫ ) 1384
،(
طﺎﺸﻧ نﺎﻴﻣ ﻪﻄﺑار ﻲﺳرﺮﺑ ﻪﺑ و
دﺎﻤﺘﻋا ﻪﺑ ﺲﻔﻧ
هﺎﮕـﺸﻧاد نﺎﻳﻮﺠـﺸﻧاد رد مﻮـﻠﻋ
ﻲﻜﺷﺰﭘ داد نﺎﺸﻧ تﺎﻋﻼﻃا ﻞﻴﻠﺤﺗ .ﺪﻨﺘﺧادﺮﭘ نﺎﺘﺳﺮﻟ ،
ﺸﻧ نﺎﻴﻣ ﺲـﻔﻧ ﻪـﺑ دﺎـﻤﺘﻋا و طﺎ ﻲﮕﺘـﺴﺒﻤﻫ
ﺎﻨﻌﻣ راد ي دﻮﺟو .دراد
نارﺎﻜﻤﻫ و ﻲﻋﺎﺠﺷ )
1391
،(
رد ﻲﺸﻫوﮋﭘ
ﻪـﺑ ﻲﻧﺎﻣدﺎـﺷ ﺖﻴﻌـﺿو ﻲـﺳرﺮﺑ ﻪﺑ زا ﻲـﻜﻳ ناﻮـﻨﻋ
ﺺﺧﺎﺷ ﻨﺘﺧادﺮﭘ يرﺎﺘﺳﺮﭘ نﺎﻳﻮﺠﺸﻧاد رد ناور ﺖﻣﻼﺳ يﺎﻫ ﺪ
زا ﺮﺘﻤﻛ ﻪﻛ نﺎﻳﻮﺠـﺸﻧاد ﺪﺻرد هدﺰﻧﺎﭘ
ﻚﻳدﺰﻧ و ﺪﻧدﻮﺑ رادرﻮﺧﺮﺑ بﻮﺧ ﻲﻠﻴﺧ ﻲﻧﺎﻣدﺎﺷ ﺢﻄﺳ زا دﺎﺘﻔﻫ
ﺰﻴﻧ نﺎﻳﻮﺠﺸﻧاد ﺪﺻرد يدﺎـﺷ ﺮﻈﻧ زا
ﻞﺑﺎﻗ ﺢﻄﺳ رد ﺪﻨﺘﺷاد راﺮﻗ لﻮﺒﻗ
نوﺰﻓا . ﻦﻳا ﺮﺑ ) نارﺎﻜﻤﻫ و ﻦﻴﺘﻣ ﻲﻋراز ﻦﺴﺣ ، 1388
،(
ﺎﺑ ﻲﺸﻫوﮋﭘ
ﺆﻣ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ناﻮﻨﻋ ﻪﻔﻟ
و رﺎﻛ ﻂﻴﺤﻣ رد طﺎﺸﻧ يﺎﻫ ﺆﻣ ﻦﻳا ﺖﻴﻌﺿو ﺶﺠﻨﺳ
ﻪﻔﻟ نﺎﻣزﺎـﺳ رد ﺎﻫ يﺎـﻫ
ﻢﻗ نﺎﺘﺳا ﻲﻳاﺮﺟا ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﻳا .ﺪﻧداد مﺎﺠﻧا
نﺎﺸﻧ داد ، رد نﺎﻣزﺎﺳ يﺎﻫ ﺐﺨﺘﻨﻣ ، ﻪﻔﻟﺆﻣ يﺎﻫ يﺮﻴﮔدﺎﻳ
،ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ
،ﻲﮔدﻮﺸﮔدﻮﺧ
،ﺖﻛرﺎﺸﻣ
،ﺖﻟاﺪﻋ ﺖﺒﺜﻣ ﻲﺸﻳﺪﻧا و رﺎﺘﺧﺎﺳ رد ﻒﻄﻌﻨﻣ ﺖﻴﻌﺿو
ﺐـﺳﺎﻨﻣﺎﻧ و
ﻪﻔﻟﺆﻣ يﺎﻫ ندﻮﺑ رادﺎﻨﻌﻣ
،رﺎﻛ ﻪﻗﻼﻋ ﻪﺑ
،رﺎﻛ ﺖﻴﻨﻣا رد ﻂﻴﺤﻣ رﺎﻛ و ﻞﻣﺎﻌﺗ نارﺎـﻜﻤﻫ ﺎﺑ رد
ﺖﻴﻌـﺿو
ﻂﺳﻮﺘﻣ .ﺖﺳا
ﻞﺴﻧ ناﺮﻳا و بﺮﻏ رد ﺎﻫ
ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ ناﺮﻳا ﺪﻳﺪﺟ ﻪﻌﻣﺎﺟ ﻪﻛ ﺪﻧﺪﻘﺘﻌﻣ ﻲﺧﺮﺑ شزرا ﻪﻤﻫ ﺪﻴﻟﻮﺗزﺎﺑ
دراﺪـﻧ ار ﻞـﺒﻗ ﻞـﺴﻧ يﺎـﻫ
؛ اﺮـﻳز
ﻞﺴﻧ ﻦﻴﺑ ﻲﻛﺪﻧا ﻪﻠﺻﺎﻓ دراد دﻮﺟو ﺎﻫ
. ﻦﻳا زا ور
، ﻲﻤﻧ هزﺎﺟا نﺎﻣز شزرا ﻪﻛ ﺪﻫد
زﺎﺑ ﻲـﻠﺒﻗ يﺎﻫ ﺪـﻴﻟﻮﺗ
ﻞﺴﻧ و ﺪﻧﻮﺷ شزرا ﺪﻴﻟﻮﺗ لﺎﺣ رد ﺪﻳﺪﺟ يﺎﻫ
ﻞﺴﻧ نﺎﻴﻣ رد ﻪﻛ ﺪﻨﺘﺴﻫ يﺪﻳﺪﺟ يﺎﻫ ﺖﺳا توﺎﻔﺘﻣ ﺎﻫ
باﺮﻬﺳ) ،هداز 1388 ﺑ توﺎﻔﺗ دﻮﺟو ﻪﺘﺒﻟا .(
نﺎﺴﻧا ﻦﻴ ﻪﻨﻳﺮﻳد ﻪﻘﺑﺎﺳ ﺎﻫ ﻦـﻳا ﻪـﺟرد و عﻮـﻧ ﺎـﻣا دراد يا
توﺎﻔﺗ يﺮﺑاﺮﺑﺎﻧ و ﺎﻫ ﺖﺳا هدﻮﺒﻧ نﺎﺴﻜﻳ ﺎﻫ
،ﻲﻧﺎﻤﻳا و يﺮﻔﺳ) 1385
( نوﺰﻓا . ﺮﺑ ﻦﻳا ﺪﺷ ، تﻻﻮـﺤﺗ ت
يﺮﺑاﺮﺑﺎﻧ ﻦﻳا ناﺰﻴﻣ و دازآ) ﺖـﺳا ﺐﺗﺮﺘﻣ نآ ﺮﺑ ﻲﻔﻠﺘﺨﻣ تﺎﺟرد و ﺖﺴﻴﻧ نﺎﺴﻜﻳ ﻊﻣاﻮﺟ ﻪﻤﻫ رد ﺎﻫ
،نارﺎﻜﻤﻫ و ﻲﻜﻣرا 1381
ﻢﻬﻣ ﻪﺘﻜﻧ .(
ﻞﺴﻧ ندﺮﻛ حﺮﻄﻣ رد ﺚـﻴﺣ زا ﺎـﻬﻧآ فﻼﺘـﺧا ﻪـﺑ ﻪـﺟﻮﺗ ،ﺎﻫ
ﻪﺑ ﺎﻳ ﻲﺷزرا ،يﺮﻜﻓ ،ﻲﻔﻃﺎﻋ رﻮﻃ
ﻪـﻳﺮﻈﻧ ﻪـﻛ ﺖﺳا ﻲﮕﻨﻫﺮﻓ فﻼﺘﺧا ﻲﻠﻛ
ﻪـﺑ نآ زا نازادﺮـﭘ ناﻮـﻨﻋ
ﻲﻣ دﺎﻳ ﺖﺴﺴﮔ ﺪﻨﻨﻛ
،ﻲﻜﻣرا دازآ) 1386
.(
ﺖﺳا ﻲﻨﺘﻔﮔ
، توﺎﻔﺗ و تاﺮﻴﻴﻐﺗ زا ﻲﻌﻴﺳو ﻒﻴﻃ ،ﻲﻠﺴﻧ ﺖﺴﺴﮔ ﻲﻣ ﻞﻣﺎﺷ ار ﻲﻨﻫذ يﺎﻫ
ﻪﻛ دﻮﺷ
ﺟﻮﻣ ﻮـﮔﺮﮔد ﺐ
رد ﻞـﺴﻧ ﺮـﻫ ﻲﻫﺎـﮔآدﻮﺧ رد ﻲﻧ
ﻲـﻣ دﻮـﺧ ﻲﻋﺎـﻤﺘﺟا ﺖـﻳﻮﻫ و ﺖـﻳﻮﻫ درﻮـﻣ دﻮـﺷ
) يﺪﻴﺸﻤﺟ ﻖﻟﺎﺧ و ﺎﻫ ،هﺎﻨﭘ
1388 ﻂـﻘﻓ ﻪﻛ ﺖﺴﻴﻧ ﻲﺘﻗﻮﻣ و ﻲﻌﻓد ﺮﻣا ﻚﻳ ﻲﻠﺴﻧ ﺖﺴﺴﮔ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ .(
ﺖﺷاد ﺪﻫاﻮﺧ و ﻪﺘﺷاد دﻮﺟو هراﻮﻤﻫ ﻪﻜﻠﺑ .ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﻓﺮﮔ ترﻮﺻ ﺮﺿﺎﺣ لﺎﺣ رد ،ﻲﺴﺒﻃ)
1388 ﻪﺘﺒﻟا .(
رد اﺮﻴﻐﺗ ﻦﻳا ﺐﺟﻮﻣ ﻪﻛ ﻲﻠﻣاﻮﻋ درﻮﻣ ﻲﻣ ت
،ﺖـﻳاو ﺪـﻳﻮﻳد ،ﻢﻳﺎـﻬﻧﺎﻣ ﻂﺳﻮﺗ ﻲﺗوﺎﻔﺘﻣ يﺎﻫرﺎﻴﻌﻣ ﺪﻧﻮﺷ
ارا لﺰﺗﺮﻛ و ﺲﻟﺎﺑ ،ﺮﻜﻴﺑ ،ﻲﺘﻳاد ﺆﻣ تاﺮﻈﻧ ﻦﻳا ﻊﻴﻤﺠﺗ ﻪﻛ ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺋ
ﺺﺧﺎﺷ ﻪﻛ ﺖﺳا نآ ﺪﻳ ﻲﻳﺎﻫ
ﺪﻨﻧﺎﻣ
،نﻻﺎﺴﻤﻫ و ﻦﺳ
ﻪـﻌﻣﺎﺟ كﺮﺘﺸﻣ برﺎﺠﺗ
ﻤﻫ ﻲﺨﻳرﺎـﺗ ﻢـﻬﻣ ﻊﻳﺎـﻗو و يﺮﻳﺬـﭘ ،ﮓـﻨﺟ نﻮـﭽ
158 ــــــــــــــــــــــــــــ ــــــــــ
ﯽ ود ﺪ
، هرود 5
، هرﺎﻤﺷ 1 ، رﺎﻬﺑ
1392
،بﻼﻘﻧا ﻪﺑﺮﺠﺗ ﺎﻳ يروآﻮﻧ نﻮﭽﻤﻫ ﻲﻠﺴﻧ يﺎﻫ يﺎﻫ
يروﺎﻨﻓ ﺪﻨﻧﺎﻣ ﺰﻳﺎـﻤﺗ ياﺮـﺑ ﺖﻧﺮﺘﻨﻳا ،هاﺮﻤﻫ ﻦﻔﻠﺗ
ﻞﺴﻧ ﻞﺑﺎﻗ ﺮﮕﻳﺪﻜﻳ زا ﺎﻫ ) ﺖـﺳا ﻪﺋارا
ﺖـﻴﭼ ،زﺎـﺳ 1386 ( ﺮﺑ . سﺎـﺳا رﺎـﻬﭼ ﻞـﻣﺎﻋ دﺎﻳ ﻪـﻣادا رد هﺪـﺷ
ﻞﺴﻧ ﻲﻣ ﻲﻓﺮﻌﻣ ناﺮﻳا و بﺮﻏ رد دﻮﺟﻮﻣ يﺎﻫ .ﺪﻧﻮﺷ
ﺪﻴﻟاﻮﻣ رﺎﺠﻔﻧا ﻞﺴﻧ
ود ﮓﻨﺟ زا ﺪﻌﺑ نارود رد هوﺮﮔ ﻦﻳا دﻮﺒﻤﻛ و دﺎﺼﺘﻗا ﺐﻳﺮﺨﺗ مﺎﮕﻨﻫ رد و م
ﺑ ﻊﺑﺎﻨﻣ ﻪ هﺪﻣآ ﺎﻴﻧد .ﺪﻧا ﺎﻬﻧآ
ﺑ ياﺮﺑ ﻪ ﺮﻫ ندروآ ﺖﺳد ﻲﻣ ﺖﺑﺎﻗر ﺪﻳﺎﺑ يﺰﻴﭼ
ﻲﺘﺑﺎﻗر ﻞﺴﻧ ﻦﻳا .ﺪﻧدﺮﻛ ﻦﻳا .ﺖﺳا دﻮﺟﻮﻣ ﻞﺴﻧ ﻦﻳﺮﺗ
شﻮﺧ ﻞﺴﻧ ﺮﭘ رﺎﻛ و ﺶﻟﺎﭼ زا .ﺖﺳا ﺮﺑﺪﻣ و ﻦﻴﺑ
ﻲﻣ تﺬﻟ رﺎﺸﻓ زا ار دﻮـﺧ ﺖﻳﻮﻫ ﻞﺴﻧ ﻦﻳا داﺮﻓا .دﺮﺑ
ﻲﻣ رﺎﻛ آ و ﺪﻧﺮﻴﮔ ﻲﻣ ﺖﻴﻘﻓﻮﻣ ﻞﻣﺎﻋ ار ن ﺎـﻬﻧآ .ﺪﻨﻧاد
ـﻫ ﻪـﺑ ﺖـﻴﻘﻓﻮﻣ نﺎـﻫاﻮﺧ و ﺪﻨﺘـﺴﻫ ﻲـﺘﻤﻴﻗ ﺮ
ﺮﺑ ﺑ ﺖﻴﻘﻓﻮﻣ سﺎﺳا ﻪ
ﻲـﻣ ﻞـﺋﺎﻗ شزرا دﻮـﺧ ياﺮـﺑ هﺪﻣآ ﺖﺳد ﺪﻧﻮـﺷ
ﻦـﻳازا ؛ ،ور رﺎـﻛ رد يدﺎـﺷ ﻪـﺑ
ﻪﺑ ﻪﻟﺰﻨﻣ ﺪﺿ ﻞﻣﺎﻋ ﻚﻳ ي هﺮﻬﺑ
ﻲﻣ هﺎﮕﻧ يرو .ﺪﻨﻨﻛ
ﻪﺘﺧﺎﻨﺷﺎﻧ ﻞﺴﻧ
لﺎﺳ ﻦﻳﺪﻟﻮﺘﻣ يﺎﻫ
1960 ﺎﺗ 1980
، ﻦﻳﺪﻟاو ﻂﺳﻮﺗ ﻪﻛ ﻲﻧﺎﺴﻛ
ﺎـﻬﻧآ .ﺪﻧﺪـﺷ شﻮـﻣاﺮﻓ دﻮـﺧ ﻪﻠﻐﺸﻣ ﺮﭘ
ﻧﺪﻳد دﻮﻛر نارود رد ﻪﻛ ﺪ
، نﺎﺸﻨﻳﺪﻟاو ﻦﻳازا ؛ﺪﻧﺪﺷ جاﺮﺧا
،ور ﻪـﻛ ﻲﺴﻛ ياﺮﺑ ﺰﮔﺮﻫ ﻪﻛ ﺪﻧدرﻮﺧ ﻢﺴﻗ
رد نﺎﺸﺘﺷﻮﻧﺮﺳ ﺎﻬﻧآ .ﺪﻨﻨﻜﻧ رﺎﻛ ﺖﺨﺳ ﺖﺳا وا ﺖﺳد
ﻲﮔﺪـﻧز رد لدﺎـﻌﺗ ياﺮـﺑ و ﺪـﻧراد ﺖـﺳود ار
ﺮﻴﻏ ،يدﺎﺷ ﻪﺑ .ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻞﺋﺎﻗ شزرا ﺖﻴﻗﻼﺧ و ندﻮﺑ ﻲﻤﺳر
ﺮﻈﻧ ﺎﻬﻧآ و ﺖﻏاﺮﻓ تﺎﻗوا ،ﻪﻧاﺪﻨﻤﺷﻮﻫ رﺎﻛ
ﻲﻣﺮﮔﺮﺳ ﻲﻣﺮﮔﺮﺳ ﺎﺑ هوﺮﮔ ﻦﻳا .ﺖﺳا ﻲﮔﺪﻧز رد لدﺎﻌﺗ دﺎﺠﻳا ﻪﻠﻴﺳو رﺎﻛ نﺎﻴﻣ ،ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ نوﺮﻴﺑ يﺎﻫ
ﻲﻣ راﺮﻗﺮﺑ لدﺎﻌﺗ ﻲﮔﺪﻧز و .ﺪﻨﻨﻛ
يﺪﻌﺑ ﻞﺴﻧ
لﺎﺳ ﻦﻴﺑ ﻦﻳﺪﻟﻮﺘﻣ يﺎﻫ
1980 رد ﺖﺸﭘ ﻦﻳﺪﻟاو .ﺖﻧﺮﺘﻨﻳا ﻞﺴﻧ ﻦﻳﺪﻟﻮﺘﻣ ﻲﻨﻌﻳ ﺪﻌﺑ ﻪﺑ
ﺎـﻬﻧآ ،هﺪـﻧﺎﻣ ار
و ﻦﻳﺪـﻟاو ﺪـﺣ زا ﺶﻴـﺑ ﺖـﻳﺎﻤﺣ زا و هدﺮﻛ شزاﻮﻧ ﺪﺣ زا ﺶﻴﺑ ﺖـﻴﻔﻴﻛ .ﺪﻨﺘـﺴﻫ رادرﻮـﺧﺮﺑ نﻮﻧﺎـﻗ
ﺖﻴﻘﻓﻮﻣ و ﺪﻧراد يدﺎﻳز ﺲﻔﻧ ﻪﺑ دﺎﻤﺘﻋا .ﺪﻧراد يﺮﺗﻻﺎﺑ ﻲﻨﻤﻳا يﺎﻫدراﺪﻧﺎﺘﺳا و ﺮﺗﻻﺎﺑ ﻲﻠﻴﺼﺤﺗ ﺐـﻠﻃ
دﻮﺧ و ﻪﻠﻴﺳو ﻪﻜﻠﺑ ﺖﺴﻴﻧ فﺪﻫ ﺎﻬﻧآ ياﺮﺑ نﺎﻣزﺎﺳ .ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻪﺘﻔﻴﺷ .ﺖـﺳا فﺪـﻫ ﻪﺑ نﺪﻴﺳر ياﺮﺑ يا
ﺎﻬﻧآ فﺎﻄﻌﻧا و ﺮﻳﺬﭘ .ﺪﻨﺘﺴﻫ دﺎﺷ
ر يدﺎـﺷ ﻪـﻛ ﺪـﻴﻟاﻮﻣ ﺐﺴﻧ فﻼﺧﺮﺑ ﺪـﺿ ا
هﺮﻬﺑ ﻲـﻣ يرو و ﺪﺘـﺴﻧاد
ﺮﺑ ﻲﺑ رﺎﻛ ﻞﺤﻣ رد يدﺎﺷ ﻪﺑ ﻪﻛ ﻪﺘﺧﺎﻨﺷﺎﻧ ﻞﺴﻧ فﻼﺧ ﺪﻧدﻮﺑ توﺎﻔﺗ
، ﻪـﻧ ار نﺎﻣزﺎـﺳ رد يدﺎﺷ نﺎﻨﻳا
ﻲﻣ تروﺮﺿ ﻚﻳ ﻪﻜﻠﺑ ﺖﻳﺰﻣ ﻚﻳ .ﺪﻨﻧاد
ﻞﺴﻧ ناﺮﻳا رد ﺎﻫ
ﻪﺑ ﺮﺼﺤﻨﻣ ﻲﻠﺴﻧ ﺖﺴﺴﮔ يﺎﻫﺪﻣﺎﻴﭘ
ﻪـﺑ يدﺪـﻌﺘﻣ يﺎﻫرﻮـﺸﻛ و ﺖﺴﻴﻧ ناﺮﻳا يﺎﻫرﻮـﺸﻛ رد هﮋـﻳو
ﺮﻴﮔرد نآ رد نﺎﻤﻠﺴﻣ ﺪﻨﺘﺴﻫ
،نارﺎـﻜﻤﻫ و يدﺎﺑآﺮـﺼﻧ رﺎﻴﺘﺨﺑ ) 1388
(.
ﻪـﻫد نﺎـﻳﺎﭘ زا ﻞـﺒﻗ ﺎـﺗ ي
1360
، ﻪﻌﻣﺎﺟ نﺎﻴﻣ رد ﻠﺴﻧ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ زا ﻲﻨﺨﺳ ﻲﻧاﺮﻳا نﺎﺳﺎﻨﺷ
ﻲ ﻲﻠﺴﻧ ﺖﺴﺴﮔ و
ﺖـﺷاﺪﻧ دﻮـﺟو ﺎـﻣا
ﺎﻨﺒﻣ ﺎﺑ و نﻮﻨﻛا ﻪﺑ ﻲﻣﻼﺳا بﻼﻘﻧا ندادراﺮﻗ
ﻪﻟﺰﻨﻣ ي ﻪـﺳ ﺮـﺿﺎﺣ لﺎـﺣ رد ،ﻲﺨﻳرﺎﺗ ﻢﻬﻣ ﻪﻌﻗاو ﻚﻳ
ﻞﺑﺎﻗ ناﺮﻳا رد ﻞﺴﻧ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ
ﺖﺳا ﻞﺴﻧ ﻦﻳا ﻪﻛ هرﺎﻤﺷ لوﺪﺟ رد ﺎﻫ
) 1 ( ﻪﺑ شراﺰـﮔ ﻪﺻﻼﺧ ترﻮﺻ
ﻪﺑ .ﺖﺳا هﺪﺷ رﻮﻃ
ﻞﺴﻧ ﻦﻳا ﻲﻠﻛ :زا ﺪﻨﺗرﺎﺒﻋ ﺎﻫ
1 . لﺎﺳ ﻞﺴﻧ ﻪﻫد يﺎﻫ
ي 34
ﺖـﺸﭘ ار دادﺮـﺧ هدﺰﻧﺎـﭘ مﺎـﻴﻗ نﻮـﭼ ﻲﻛﺮﺘـﺸﻣ برﺎـﺠﺗ ﻪﻛ ﺮـﺳ
ﻪﺘﺷاﺬﮔ ﻲﻨﺳ هوﺮﮔ رد نﺎﻨﻳا .ﺪﻧا ﺖﺼﺷ
هﺪﻴﻣﺎﻧ بﻼﻘﻧا زا ﻞﺒﻗ ﻞﺴﻧ و ﺪﻧراد راﺮﻗ ﺮﺘﺸﻴﺑ و لﺎﺳ
ﻲﻣ .ﺪﻧﻮﺷ
2 . ﻪﻌﻣﺎﺟ ﺪﻨﻳاﺮﻓ ﻪﻛ ﻲﻠﺴﻧ ﻪﻫد ﻪﺑ نﺎﻧآ يﺮﻳﺬﭘ
زﺎﺑ هﺎﺠﻨﭘ ي ﻲﻣ
ﮓـﻨﺟ و ﻲﻣﻼـﺳا بﻼﻘﻧا و ددﺮﮔ
هﺪﻳد ار ﻲﻠﻴﻤﺤﺗ ﻦﻴﺑ هوﺮﮔ ﻦﻳا .ﺪﻧا
32 ﺎـﺗ 60 ﮓـﻨﺟ و بﻼـﻘﻧا ﻞـﺴﻧ و ﺪـﻧراد ﻦـﺳ لﺎـﺳ
ﻲﻣ بﻮﺴﺤﻣ .ﺪﻧﻮﺷ
3 . ﻪﻌﻣﺎﺟ ﺪﻨﻳاﺮﻓ ﻪﻛ ﻲﻠﺴﻧ ﻧآ يﺮﻳﺬﭘ
لﺎﺳ ﻪﺑ نﺎ
زﺎـﺑ بﻼـﻘﻧا زا ﺪـﻌﺑ يﺎـﻫ ﻲـﻣ
برﺎـﺠﺗ و ددﺮـﮔ
ﻣ هزﺎﺑ رد هوﺮﮔ ﻦﻳا .ﺪﻧراد ار دﻮﺧ صﺎﺧ كﺮﺘﺸ 20
ﺎﺗ 32 هﺪـﻴﻣﺎﻧ ﻲﻣﻮـﺳ ﻞـﺴﻧ و ﺪﻧراد راﺮﻗ
ﻲﻣ .ﺪﻧﻮﺷ
لوﺪﺟ 1 . ﻞﺴﻧ ﻚﻴﻜﻔﺗ ناﺮﻳا رد ﺎﻫ
ﻪﻟﻮﻘﻣ ﻞﺴﻧ / ﺎﻫ ﺎﻫ ﻲﻣﻮﺳ ﻞﺴﻧ
ﺎﻫ ﮓﻨﺟ و بﻼﻘﻧا ﻞﺴﻧ
بﻼﻘﻧا زا ﻞﺒﻗ ﻞﺴﻧ
ﻦﺳ 19
- 32 32
- 58 58
ﺮﺘﺸﻴﺑ و
ﻪﻌﻣﺎﺟ ﺪﻨﻳاﺮﻓ يﺮﻳﺬﭘ ﻪﻫد
يﺎﻫ 60 و 70 ﻪﻫد
يﺎﻫ 40 و 50 ﻪﻫد
يﺎﻫ 20 و 30
ﻲﻣﻼﺳا بﻼﻘﻧا نارود و تﻮﻏﺎﻃ ﺖﻴﻤﻛﺎﺣ نارود
ﻲﻣﻼﺳا بﻼﻘﻧا تﻮﻏﺎﻃ ﺖﻴﻤﻛﺎﺣ نارود
ﻞﺴﻧ ﺮﻫ ﺺﺘﺨﻣ برﺎﺠﺗ
ﺖﻧﺮﺘﻨﻳا ،هاﺮﻤﻫ ﻦﻔﻠﺗ
ﻲﻠﻴﻤﺤﺗ ﮓﻨﺟ هرادا يﺎﺗدﻮﻛ
28 دادﺮﻣ
مﺎﻴﻗ 15 دادﺮﺧ
ﻪﻴﺿﺮﻓ يﺎﻫ ﺶﻫوﮋﭘ
يدﺎﺷ تﺎﻣاﺪﻗا :لوا ﻪﻴﺿﺮﻓ رد يدﺎـﺷ هﺪﻧزﺎـﺳ ﻞﻣاﻮﻋ نارﺎﻜﻤﻫ ﻪﺑ دﺎﻤﺘﻋا و ناﺮﻳﺪﻣ ﻪﺑ دﺎﻤﺘﻋا ،زﺎﺳ
رﺎﻛ ﻂﻴﺤﻣ .ﺪﻨﺘﺴﻫ
ﻞﺴﻧ هﺎﮔﺪﻳد :مود ﻪﻴﺿﺮﻓ ﺖﺒﺴﻧ ﺎﻫ
ﺌﺴﻣ ﻪﺑ ﺎﺑ رﺎﻛ ﻂﻴﺤﻣ رد يدﺎﺷ ﻪﻠ .ﺖﺳا توﺎﻔﺘﻣ ﺮﮕﻳﺪﻜﻳ
160 ــــــــــــــــــــــــــــ ــــــــــ
ﯽ ود ﺪ
، هرود 5
، هرﺎﻤﺷ 1 ، رﺎﻬﺑ
1392
شور ﻲﺸﻫوﮋﭘ ﻲﺳﺎﻨﺷ
ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﻳا ﺮﺟا ﺮﻈﻧ زا
ﺶﻫوﮋﭘ وﺮﻤﻠﻗ .ﺖﺳا ﻲﻔﻴﺻﻮﺗ عﻮﻧ زا ا
ﻪـﻘﻄﻨﻣ رد ﻲﺘﻌﻨـﺻ ﺖﻛﺮﺷ ﻚﻳ ﺰﻴﻧ
بﻮﻨﺟ ﺖﺳا ﻲﻨﺘﻔﮔ .ﺖﺳا ناﺮﻬﺗ ﻲﻗﺮﺷ ،
ﺶـﺳﺮﭘ داﺪـﻌﺗ ﻦﻴﻴﻌﺗ ياﺮﺑ ناﺮﻛﻮـﻛ لﻮـﻣﺮﻓ رد نﺎﮔﺪﻧﻮـﺷ
نﺎﻨﻴﻤﻃا ﺢﻄﺳ 99
ﺖـﻴﻘﻓﻮﻣ ناﺰﻴﻣ و ﺪﺻرد ﺞﻨﭘ ﺎﻄﺧ ناﺰﻴﻣ ،ﺪﺻرد
(p=0/5)
ﻦﻳﺪـﺑ .ﺪـﺷ ﻦﻴـﻴﻌﺗ
ﻪﻧﻮﻤﻧ داﺪﻌﺗ ﺐﻴﺗﺮﺗ 299
ﺷ ﻦﻴﻴﻌﺗ ﺮﻔﻧ ﻪﺑ داﺮﻓا ﺲﭙﺳ .ﺪ
ﻪﻘﺒﻃ ﻲﻓدﺎﺼﺗ ترﻮﺻ نﺎـﻨﻛرﺎﻛ ﺖﺴﻴﻟ زا يا
بﺎﺨﺘﻧا نﺎﻣزﺎﺳ هﺪﺷ
، ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ
ـﺷ لﺎـﺳرا نﺎﻧآ ياﺮﺑ ﺎﻫ هرﺎﻤـﺷ لوﺪـﺟ .ﺪ
) 2 ( ﺦـﺳﺎﭘ ار نﺎﮔﺪـﻨﻫد
ﻲﻣ ﻒﻴﺻﻮﺗ راﺰﺑا .ﺪﻨﻛ
ﺶﻫوﮋﭘ ﻪﻌﺳﻮﺗ ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ ﻚﻳ ﺰﻴﻧ ﻲﻨﺘﺒﻣ ﻪﺘﻓﺎﻳ
ﺖـﭽﻠﭘ و لرﺎـﻛ ﻪﻣﺎﻨـﺸﺳﺮﭘ ﺮﺑ
) 2005 ( دﻮﺑ ﺖﻴﻌﻤﺟ تﺎﻋﻼﻃا ﻪﻛ ﺖـﭽﻠﭘ و لرﺎـﻛ ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ .ﺪﺷ هدوﺰﻓا نآ ياﺪﺘﺑا ﻪﺑ ﺰﻴﻧ ﻲﺘﺧﺎﻨﺷ
ﻞﻣﺎﺷ لوا ﺶﺨﺑ .ﺖﺳا ﺶﺨﺑ ﻪﺳ ياراد ﺆﺳ ﻞﻬﭼ
لا
ﺦـﺳﺎﭘ نآ رد ﻪـﻛ ﺖـﺳا تﺮـﻜﻴﻟ ﻒـﻴﻃ رد -
رد نﺎﮔﺪﻨﻫد ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ صﻮﺼﺧ
دﺎﻬﻨﺸﻴﭘ يﺎﻫ ﻪﺑ هﺪﺷ
ﻪﻟﺰﻨﻣ ي ﻲﻣ ﺦﺳﺎﭘ يدﺎﺷ ﻞﻣاﻮﻋ مود ﺶﺨﺑ .ﺪﻨﻫد
ﻞﻣﺎﺷ لاﺆﺳ ﻪﻧ ﻪﻛ ﺖﺳا لاﺆﺳ رﺎﻬﭼ صﺎﺼﺘﺧا ﺶﺠﻨﺳ ﻪﺑ نآ
و لاﺆـﺳ ﺞﻨﭘ ﺖـﻴﻤﻫا ﻲـﺳرﺮﺑ ﻪـﺑ
ﻞﻣﺎﺷ مﻮﺳ ﺶﺨﺑ .دراد صﺎﺼﺘﺧا ﺞﻨﭘ لاﺆﺳ هدرﺎﻬﭼ
ﻪﻨﻳﺰﮔ ﺖـﻔﻫ ﻪـﻛ ﺖـﺳا تﺮـﻜﻴﻟ ﻒـﻴﻃ رد يا
ﺆﺳ ﺖﻔﻫ و ناﺮﻳﺪﻣ ﻪﺑ دﺎﻤﺘﻋا نآ لاﺆﺳ ﻲﻣ ﺶﺠﻨﺳ ار نارﺎﻜﻤﻫ ﻪﺑ دﺎﻤﺘﻋا نآ لا
ﻨﻛ ﺖﺳا ﻲﻨﺘﻔﮔ .ﺪ ،
ﺳﺮﭘ ﻦﻳا ﻲﻳﺎﻳﺎﭘ نﻮﻣزآ ﺎﺑ و خﺎﺒﻧوﺮﻛ يﺎﻔﻟآ ﺎﺑ ﻪﻛ ﻪﻣﺎﻨﺸ
مﺮﻧ ﻪﺘﺴﺑ يراﺰـﻓا
SPSS16
ﺪـﺷ ﻪﺒـﺳﺎﺤﻣ
،
راﺪﻘﻣ 88 / 0 ﻪﺑ .ﺪﻣآ ﺖﺳد
لوﺪﺟ 2 . ﺖﻴﻌﻤﺟ تﺎﻋﻼﻃا ﺶﻫوﮋﭘ ﻲﺘﺧﺎﻨﺷ
ﺎﻬﻴﮔﮋﻳو هوﺮﮔ ﺮﻫ رد داﺮﻓا داﺪﻌﺗ
ﻊﻤﺟ
داﺪﻌﺗ 3 هوﺮﮔ داﺪﻌﺗ 2 هوﺮﮔ داﺪﻌﺗ 1 هوﺮﮔ
تﻼﻴﺼﺤﺗ قﻮﻓ ﺮﺘﻤﻛ و ﻢﻠﭙﻳد 90 ﺲﻧﺎﺴﻴﻟ 104 ﺮﺗﻻﺎﺑ و ﺪﺷرا 58
296
(لﺎﺳ) ﺖﻣﺪﺧ ﻪﻘﺑﺎﺳ
زا ﺮﺘﻤﻛ ﺞﻨﭘ 84 5 - 15 156 زا ﺶﻴﺑ هدﺰﻧﺎﭘ 59
هﺎﮕﻳﺎﺟ ﺪﺷرا ﺮﻳﺪﻣ
37 ﻲﻧﺎﻴﻣ ﺮﻳﺪﻣ 110 سﺎﻨﺷرﺎﻛ 152
ﺖﻳﻮﻀﻋ ﻲﻤﺳر
99 يدادراﺮﻗ و ﻲﻧﺎﻤﻴﭘ
200 --
لﺎﺳ ﺐﺴﺣﺮﺑ ﻦﺳ
(ﻞﺴﻧ ) زا ﺮﺘﻤﻛ ﻲﺳ
(ﺖﻧﺮﺘﻨﻳا ﻞﺴﻧ) 142
ﻦﻴﺑ ﻲﺳ ﺎﺗ ﺖﺼﺷ
(بﻼﻘﻧا ﻞﺴﻧ) 156
ﻪﺘﻓﺎﻳ ﺶﻫوﮋﭘ يﺎﻫ
رد لوا ﻪﻴﺿﺮﻓ صﻮﺼﺧ ﺶﻫوﮋﭘ
ﺖﻳﻮﻟوا و ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ﻪﺑ ﻪﻛ
ﺮـﺻﺎﻨﻋ يﺪـﻨﺑ يدﺎـﺷ
ﻲـﻣ زﺎـﺳ دزادﺮـﭘ
،
ﻞﻴﻠﺤﺗ هداد ﺎﻫ ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ﻦﻣﺪﻳﺮﻓ نﻮﻣزآ ﺎﺑ ﺎﻫ ﻦﻴﮕﻧﺎـﻴﻣ ﺎـﺑ ناﺮﻳﺪـﻣ ﻪـﺑ دﺎـﻤﺘﻋا ﻪﻛ ﺪﻫد
5 / 3 ياراد
ﻋا ،مود ﻪﺒﺗر رد .ﺖﺳا ﺖﻴﻤﻫا ﻦﻳﺮﺘﺸﻴﺑ ﻦﻴﮕﻧﺎـﻴﻣ ﺎـﺑ نارﺎـﻜﻤﻫ ﻪﺑ دﺎﻤﺘ
98 / 2 يراﺰـﮔﺮﺑ .دراد راﺮـﻗ
ﻦﻴﮕﻧﺎـﻴﻣ ﺎـﺑ نﺎﻣزﺎـﺳ نورد رد تﺎﻘﺑﺎﺴﻣ 29
/ 2
اﺮـﻗ مﻮـﺳ ﻪـﺒﺗر رد نﺎـﻴﻣ رد ﺎﻳاﺪـﻫ ﻪـﻟدﺎﺒﻣ .دراد ر
ﻜﻤﻫ ياﺪﻫا ،يرادا تﺎﻋﺎﺳ رد يزﺎﺑ ،نارﺎ ﻪـﺒﺗر رد نارﻮﺘﺳر و اﺬﻏ ،ﺐﺨﺘﻨﻣ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻪﺑ ﺰﻳاﻮﺟ
يﺎـﻫ
يدﺎﺷ ماﺪﻗا ﻦﻳﺮﺧآ و ﺪﻨﺘﺴﻫ يﺪﻌﺑ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ زﺎﺳ
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ياﺮﺟا و يﺰﻳر .ﺖـﺳا نﺎﻣزﺎـﺳ زا جرﺎـﺧ يﺎـﻫ
هرﺎﻤﺷ لوﺪﺟ )
3
،(
ﺖﻳﻮﻟوا ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ يﺪﻨﺑ يدﺎـﺷ يﺎﻫ
زﺎـﺳ هرﺎـﻣآ و نﺎـﺸﻧ ار ﻦﻣﺪـﻳﺮﻓ نﻮـﻣزآ يﺎـﻫ
ﻲﻣ .ﺪﻫد
لوﺪﺟ 3 . ﻪﺒﺗر ﻪﻔﻟﺆﻣ يﺪﻨﺑ يدﺎﺷ يﺎﻫ
زﺎﺳ
داﺪﻌﺗ ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ
رﺎﻴﻌﻣ فاﺮﺤﻧا ﺖﻳﻮﻟوا
ناﺮﻳﺪﻣ ﻪﺑ دﺎﻤﺘﻋا 292
5 / 3 796
/ 0 1
نارﺎﻜﻤﻫ ﻪﺑ دﺎﻤﺘﻋا 292
98 / 2 047
/ 1 2
تﺎﻘﺑﺎﺴﻣ 292
29 / 2 924
/ 0 3
ﺎﻳاﺪﻫ ﻪﻟدﺎﺒﻣ 292
22 / 3 006
/ 1 4
يزﺎﺑ 292
29 / 3 118
/ 1 5
ﺰﻳاﻮﺟ 292
622 / 0 085
/ 1 6
نارﻮﺘﺳر و اﺬﻏ 292
2 / 97 031
/ 1 7
تﺎﻃﺎﻴﺗرا ﻪﺘﻴﻤﻛ 292
05 / 4 969
/ 0 8
دﻮﺧ ﺎﺑ ندﺮﻛ ﻲﺧﻮﺷ 292
362 / 0 099
/ 1 9
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ نﺎﻣزﺎﺳ زا جرﺎﺧ يﺎﻫ
191 73
/ 2 075
/ 1 10
ﻦﻣﺪﻳﺮﻓ نﻮﻣزآ هرﺎﻣآ
داﺪﻌﺗ 291
ود يﺎﻛ 349
/ 686
يدازآ ﻪﺟرد 11
يرادﺎﻨﻌﻣ ﺢﻄﺳ 000
/ 0
ياﺮﺑ مود ﻪﻴﺿﺮﻓ نﻮﻣزآ ﺶﻫوﮋﭘ
توﺎﻔﺗ ﻲﺳرﺮﺑ ﻪﺑ ﻪﻛ ﻲـﻣ ﻲﻠﺴﻧ يﺎﻫ
دزادﺮـﭘ
، ود ﻲـﺳرﺮﺑ ﻪـﺑ
ﻲﻣ صﺎﺼﺘﺧا و ﺖﻴﻤﻫا ﺮﻴﻐﺘﻣ
ﻪﻴـﺿﺮﻓ ﻦـﻳا ﻲـﺳرﺮﺑ ياﺮـﺑ ﺐـﺳﺎﻨﻣ هرﺎﻣآ .ﻢﻳزادﺮﭘ
، توﺎـﻔﺗ نﻮـﻣزآ
ﻲﻣﻮـﺳ ﻞـﺴﻧ هوﺮﮔ ود ﺎﻬﻨﺗ ﻪﻛ ﺎﺠﻧآ زا ﻪﺘﺒﻟا .ﺖﺳا ﻪﻧﻮﻤﻧ ود ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ
ﻼﻏﺎـﺷ ،ﮓـﻨﺟ ﻞـﺴﻧ و ﺎـﻫ ن
نﺎﻣزﺎﺳ درﻮﻣ ر ﻲﺳرﺮﺑ ﻲﻣ ﻞﻴﻜﺸﺗ ا نﻮﻣزآ زا ﺪﻨﻫد
"
ﺖﻧدﻮﻴﺘﺳﺎﻴﺗ
"
هدﺎﻔﺘـﺳا هوﺮـﮔ ود ﻪـﺴﻳﺎﻘﻣ ياﺮﺑ
لوﺪﺟ ﻖﺑﺎﻄﻣ .ﺪﺷ ) هرﺎﻤﺷ
4 ،(
ﻲﻣﻮﺳ ﻞﺴﻧ ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ ﺎﻫ
19 / 3
ﺮـﺑاﺮﺑ ﮓـﻨﺟ ﻞـﺴﻧ ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ و 24
/ 3
ﻦﻳازا ؛ﺖﺳا
،ور ﺮﻈﻧ زا ﻞﺑﺎﻗ توﺎﻔﺗ يرﺎﻣآ ،ﻪﻌﻣﺎﺟ ود ﺲﻧﺎﻳراو يﺮﺑاﺮﺑﺎﻧ ضﺮﻓ ﺎﺑ ﻦﻜﻴﻟ .ﺖﺳا هﺪﻫﺎﺸﻣ
هرﺎﻤﺷ لوﺪﺟ ﻖﺑﺎﻄﻣ )
4 (
، ﺎﻣآ ﺖﺴﻴﻧ رادﺎﻨﻌﻣ نﻮﻣزآ هر زا ﺮﺘﺸﻴﺑ )
05 / 0 ( ،ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ . ﻞﺴﻧ هوﺮﮔ ود ﻦﻴﺑ
ﻲﻣﻮﺳ رد ﮓﻨﺟ ﻞﺴﻧ و ﺎﻫ ﻲﻤﻧ هﺪﻳد يرادﺎﻨﻌﻣ توﺎﻔﺗ صﺎﺼﺘﺧا ﺮﻴﻐﺘﻣ صﻮﺼﺧ
ﻦـﻳا زا .دﻮﺷ ور
، ﺮـﻫ
