ASAS-ASA5 ANTROPOLOG

an menjalankan aktiviti yang benhainan daham pemungutan makan- an. Hakikat

mi

dapat kita hihat umpamanya fungsionahisme tidak mampu menjehaskan mengapa pola kebudayaan yang tertentu lahir dan berkembang, sedangkan kepenluan sesuatu masyarakat mung-

kin dapat dipenuhkan dengan cara yang lain. Namun demikian dapat dikatakan bahawa pendekatan fungsionalisme

mi

penting bagi menganahisis sesuatu kebudayaan tetapi ia tidak dapat dengan sendininya membenikan gambaran mengapa kebudayaan yang ben- beza-beza mempunyai tret kebudayaannya sendiri dan mengapa pula sesuatu kebudayaan itu mengahami penubahan (Harris,

1968).

7. Struktur Fungsionahisme

Seorang hagi

ahli

antropohogi sosial British Arthur Reginold Radcliffe-Brown (1881-1955) tehah mengutanakan teoninya menge- nai tingkah laku masyarakat dengan menggunakan konsep fung- sionalisme. Radcliffe-Brown (1952) menumpukan pandangannya untuk mengkaji masyanakat dan bukannya kebudayaan. Beliau menganggap dininya sebagai seorang ahli sosiologi ataupun ahhi antropohogi sosial dan bukannya pengkaji budaya.

Teoni yang dikemukakan oheh Radcliffe-Brown berbeza sedikit dan teoni Mahinowski di mana beliau menyatakan bahawa aspek tingkah haku sosial yang berbeza wujud untuk mengekalkan stnuktur sosial sesuatu masyanakat bukannya ia berkembang untuk memenu- hi kepenluan masyarakat. Struktur sosial sesuatu masyanakat me- nupakan satu jalinan masyarakat yang menyeluruh bagi memenuhi hubungan sosial yang wujud dalam masyarakat itu. Satu contoh yang dibenikan oleh Radcliffe-Brown (1952) mengenai pendekatan stnuktun fungsionahisme

mi

ialah penjelasan danipada beberapa masyanakat yang berbeza-beza untuk menghindarkan ketegangan yang wujud di daham masyarakat itu akibat penkahwinan. Untuk mengurangkan penasaan ketegangan antara ipar-ipannya, masyana-

kat boleh melakukan sahah satu danipada dua cana. Pentamanya, meneka boheh membentuk satu aturan yang ketat bagi mengelakkan penternbungan atau mengunangkan interaksi secara pensemukaan di antara anggota keluarga

mi.

Daham masyarakat Navajo anak menantu dikatakan jarang-janang bertembung atau benintenaksi d9hgan ibu mentuanya. Cara kedua untuk mengurangkan penasaan

ketegangan ialah melalui hubungan gurau senda di hntara anak menantu dan mertuanya, seperti yang berlaku di kalangan masyara-

kat Amerika. Dengan cara yang demikian mereka akan dapat mengurangkan ketegangan. Kedua-dua can

mi

menghindarkan konflik di antara anggota-anggota di dalam keluarga tadi. Kedua- dua tret kebudayaan yang disebutkan itu, iaitu di kalangan aturan masyarakat Navajo dan hubungan gurau senda

mi,

telah melahirkan satu ikatan sosial yang kuat dalam masyarakat tadi.

Satu masalah yang timbul dan pendekatan struktur Lung- sionalisme yang sering diperdcbatkan oleh sarjana-sarjana dalam

sains sosial ialah sama ada sesuatu adat resam itu sebenarnya mempunyai peranan atau fungsi. Ertinya, bolehkah ia sebenarnya mengekalkan sistem sosial masyarakat. Hal

mi

susah hendak dibuktikan, tidak seperti dalam bidang biologi. Sesuatu organ dalam tubuh manusia yang diketahui tidak memberikan fungsi apabila dibuang ia tidak akan mengakibatkan sebarang mudarat pada manusia 1w tadi. Tetapi ahli-ahli antropologi tidak dapat menentu- kan sama ada tret kebudayaan tadi mempunyai fungsi atau sebalik- nya. Hal

mi

sering menimbulkan masalah yang berat dalam masyara- kat iaitu sekiranya wujud anggapan bahawa sesuatu tret kebudayaan itu berfungsi tetapi sebenarnya ia tidak, maka

mi

akan menitnbulkan akibat yang buruk pada masyarakat itu sendiri. Kita tidak boleh mengandaikan bahawa semua adat resam inasyarakat itu berfungsi semata-mata kerana ia wujud dalam masyarakat pada ketika itu. Hanya yang boleh dilakukan oleh ahli antropologi ialah menilai sama ada sesuatu adat resam yang tertentu itu berfungsi. Namun demikian teori

mi

gagal untuk menjelaskan mengapa satu masyara- kat memilih struktur sosial yang tersendiri dan berbeza daripada struktur sosial masyarakat lain (Harris, 1968).

8. Pendekatan Psikologi

Pendekatan psikologi lebih mementingkan kepada pembentuk- an keperibadian anggota masyarakat. Hal

mi

wujud kerana kesedar- an bahawa manusiadilahirkan dengan kebolehan untuk mempela- jan kebudayaannya. Tetapi mereka tidak dilengkapi dengan kebuda- yaan semasa dilahirkan. Oleh sebab itu ahli antropologi cenderung untuk mengetahui cara-cara manusia mempelajari kebudayaannya

ASAS-ASAS ANTROPOLOGI

dan menyesuaikan din dengan keperluan masyarakatnya. Di dalam sesuatu kebudayaan anggotanya perlu mempelajari kemahiran pen- ting supaya mereka dapat menjalankan sistem ekonominya dan mempelajari tingkah laku yang betul seperti yang diamalkan oleh masyarakat.

Sejak tahun 1920 beberapa orang ahli antropologi di Amerika mula cenderungmengkaji hubungan antara personallti dan budaya. Salah satu aspekyang mereka kaji ialah sama ada pengalaman di waktu kanak-kanak memberikankesankeatas tingkah lakumereka apabila merekadewasa. Pada mulanya ahli-ahli antropologi tidak memberikantekananyang serius terhadapaipek pendidikan kanak-

kanak sebagai satu perkara yang penting dalam melihat sesuatu kebudayaan. Pengaruh Freuddanpengaruhahli-ahli teoripendidikan telah menarik minat ahli-ahli antropologi untuk melihat aspek

mi

yangberlaku dalam alam kebudayaankanak-kanak. Disamping itu merekajuga ingin inelihatsamaadaproses kedewasaan itu memain- kan peranan pentingbagipembentukan personalitiwaktudewasa.

Ralph Linton dan Abraham Cardiner telah menimbulkan beberapa idea penting dalam beberapa seminar yang diadakan di Universiti Colombia pada tahun 1930-an dan 3940-an. Mereka menunjukkan bahawa ada hubungan antara personaliti dan kebuda- yaan. Satu perkara yang menarik sekali ialah pandangan yang diberikan oleh Cardiner bahawa semua ahli dalam sesuatu masyara- kat mempunyai personaliti asas yang menjadi struktur personaliti mereka. Kanak-kanak melalui proses latihan asas yang hampir serupa seperti membuang air besar dan kecil serta mempelajari disiplin yang ketat. Mereka juga mengalami cara penyusuan dan penyapihan yang seragam. OIeh itu apabila mereka menjadi dewasa, mereka menunjukkan personaliti yang sama.

Keinginan untuk mengetahui kebudayaan dirasakan amat penting. Maka dalam perang dunia kedua orientasi personaliti dan kebudayaan

mi

telah digunakan bagi meninjau dan mengkaji masyarakat yang kompleks. Kebanyakan daripada kajian

mi

yang menumpukan kepada identiti nasional telah menemui tret personaliti yang berbeza di antara sebuah negara dengan sebuah negara (Barnow, 3963). Perbezaan

mi

ialah akibat dan pengalaman sosiali- sasi yang berbeza di waktu kanak-kanak. Satu kajian yang dilakukan oleh Gorer dan Rickman (1950), mengatakan bahawa orang Jepun

dewasa merupakan golongan yang bersifat kompulsif kerana semasa kecil mereka melalui latihan membuang air besar dan kecil yang ketat. Manakala sifatmanic-depressive, iaitu perubahan emosi yang kerap berlaku di kalangan orang Rusia ialah disebabkan kanak- kanak Rusia dibedung dengan begitu ketat sekali. Pembedungan yang kuat menyebabkan kanak-kanak itu tidak boleh bergerak waktu tidur. Keadaan

mi

menimbulkan frustrasi di kalangan kanak- kanak yang akhirnya melahirkan suatu personalitimanic-depression.

Kajian

mi

dilakukan di waktu perang maka penyelidik tidak dapat pergi ke negeri Jepun dan Rusia mereka terpaksa memerhati- kan secara tidak langsung ke atas masyarakat Rusia dan Jepun yang berada di Amerika. Penyelidik

mi

berjaya mendapatkan datanya melalui beberapa orang informan. Tetapi mereka mendapati ke- simpulan yang dibuatnya adalah kurang memuaskan. Misalnya ahli- ahli antropologi yang mengkaji masyarakat Jepun mendapati baha- wa latihan membuang airbesar dan kecil yang dikatakan begitu ketat sebenarnya tidak benar. Oleh sebab itu kajian awal mengenai iderititi nasional

mi

merupakan kajian yang tidak memuaskan. Pendekatan pengajian yang mereka gunakan merupakan suatu imaginasi tentang personaliti yang berbeza-beza di kalangan masyarakat kompleks.

Pendekatan psikologi telah berubah terutamanya dalam usaha untuk mengkaji perbezaan kebudayaan. Namun demikian mereka terus mengekalkan ciri-ciri Freudan dan hpbungan antara latihan membuang air besar dan kecil dengan personaliti waktu dewasa. Beberapa orang ahli antropologi seperti Barry, Child dan Bacon (1959) telah menjalankan kajian-kajian mereka bagi menentukan hubungan kedua-duanya. Kajian perbandingan mereka telah meng- utarak~npendapat bahawa bekalan bahan makanan di masa depan dalam masyarakat yang menternak binatang dan dalam masyarakat pertanian adalah lebih teijamin sekiranya mereka mengamalkan per- kara biasa. Tetapi sekiranya aturan yang seumpama

mi

tidak diamal- kan oleh anggota-anggota masyarakat, maka pengumpulan makanan masa depan akan berkurangan Penghapusan atau pelanggaran aturan dalam masyarakat pemburu dan masyarakat nelayan, boleh mengu-

rangkan pengumpulan makanan sehari-hari. Akhirnya pegangan me- reka kepada perkara sehari-hari tidak begitu penting. Inisiatif individu tidak diberikan tekanan. Barry, Child dan Bacon (1959) telah menunjukkan bahawa masyarakat pertanian lebih menekankan