ASAS-ASAS ANTROPOLOGI 3 Perkembangan Organisasi Politik

ORGANISASI POLITIK

ASAS-ASAS ANTROPOLOGI 3 Perkembangan Organisasi Politik

Kim telah mengelaskan masyarakat kepada kelompok nomad, puak, kawasan pembesar dan juga negeri. Kiasifikasi

mi

menunjuk- kan suatu arus evolusi daripada satu keadaan yang rendah kepada bentuk yang tinggi dalam organisasi politik laitu danipada satu autonomi tempatan yang kecil hinggalah kepada suatu keadaan wilayah yang paling besar. Daripada satu organisasi yang kecil yang tidak kekal dan bentuk politik yang informal kepada bilangan yang lebih besan, dan lebih kompleks sistem politiknya. Ahli-ahli pegawai politiknya pula berkembang daripada satu bentuk yang tidak mempunyai kuasa politik kepada suatu keadaan yang mempunyai monopoli dengan suatu pentadbiran yang mempunyai kuasa yang muktamad. Ahli antropologi telab menyanankan bahawa evolusi dalam institusi politik

mi

boleh dihubungkan dengan satu arus yang

selani dengan bidang sosial yang lain seperti teknologi daripada cana memungut bahan makanan, memburu dan juga mengumpulkan bahan makanan kepada suatu cara pengeluaran makanan yang luas dan intensmf dengan menggunakan pertanian dan perternakan bina- tang. Dalam bentuk kependudukan pula, danipada satu golongan yang kecil berbentuk tempatan kepada golongan yang lebih luas yang melibatkan komuniti yang banyak danipada suatu kadar kependudukan y.ang rendah hinggalah kepada kadar kependudukan yang tinggi. Dalam status sosialnya pula, danipada masyarakat yang sama taraf dan segi statusnya iaitu masyanakat egalitarian kepada saW masyanakat yang berperingkat-peringkat ataupun berstratifika- Sidan akhirnya kepada golongan kelas yang berbeza-beza. Akhirnya dalam sistem pembahagian ekonomi, penekanan yang besar ialah ke atas pembahagian timbal balik dalam bentuk pengagihan semula barang dan juga khidmat kepada cara membagi balik dan akhirnya pemasaran dan pertukaran barang dagangan dengan menggunakan kewangan dan perantaraan pertukaran yang

lamn.

Wujudnya hubungan seumpama

mi

telah dibuktikan oleh data daripada kajian budaya silang. Berhubung dengan hubungan antara tahap teknologi secukup hidup dan sistem politik yang kompleks, kajian budaya silang yang telah dijalankan dalam beberapa masyara- kat telah membuktikan bahawa semakin tinggi pencapaian sistem ekonomi, maka semakin besar bilangan penduduk. Akibatnya sistem

politiknya menjadi penting untuk disatukan dan sebahagian besar danipada anggota masyarakat itu sendiri melibatkan din sebagai pegawai politik. Telah dibuktikan bahawa dalam masyarakat yang menggunakan sistem pertanian yang luas dan pemimpinan yang luas kuasanya, mewujudkan suatu onganisasi negeri yang lebih tenatur. Sebaliknya anggota masyarakat yang tidak mempunyai institusi politik tempatan meneruskan sistem ekonomi sebagai pemburu, pengumpul bahan makanan dan menangkap ikan secara pdrsendiri- an. Sehubungan dengan saiz komuniti itu pula, semakin besan masyarakat komuniti

mi,

semakin namai pula pegawai politik dalam masyanakat itu. Textor (1967) juga telah membenikan gambaran yang hampir serupa iaitu dalam masyarakat yang mempunyai organisasi kerajaan dan negeri menunjukkan keadaan yang lebih tersusun dalam membentuk dan membangunkan bandar besan dan juga pekan. Sementara mereka yang hanya mempunyai organisasi politik tempatan selalunya mempunyai komuniti yang penduduknya tidak lebih danipada 200 orang. Kajian budaya silang telah mem- buktikan perkara yang sama di mana masyarakat de’ngan tahap

integnasi politik yang tinggi merupakan masyarakat yang menunjuk- kan perbezaan sosial yang tinggi terutama sekali dalam perbezaan kelas.

Bukti yang disebutkan tadi menunjukkan bahawa terdapat perbezaan politik di dunia. Oleh itu beberapa orang ahhi antropologi telah mencadangkan beberapa teoni. Mula-mula kita lihat teori yang disebutkan oleh Morton Fried (1967) yang diwakili oleh ahli teoni yang mengatakan bahawa kemajuan yang dicapai dalam masyanakat teknologi pengeluaran makanan akhirnya meninggikan tanggungja- wab yang bertambah kepada penduduk di wihayah itu. Fried mencadangkan bahawa kependudukan yang tinggi ml menunjukkan tekanan ke atas punca ekonomi. Akhirnya akan wujud stratifikasi sosial. Tekanan yang kuat terletak kepada kekurangan tanah yang menjadi punca untuk bertani, dalam kawasan alam sekitar yang bergunung

7ganang, laut dan padang pasir yang menyulitkan sese- orang itu bentani dan bercucuk tanam. Oleh kerana tanah pertanian kurang di kawasan yang seumpama itu, maka peperangan kerap benlaku dan

mi

akan menyebabkan beberapa unit politik akan hancur dan akhirnya mereka yang kuat saja kekal hidup di kawasan itu. Akibatnya alam sekitar kawasan itu tadi akan disatukan di

ASAS-ASAS ANTROPOLOGI

bawah satu pentadbiran yang disifatkan mempunyai keluasan politik yang saw yang menjadikannya lebih kompleks yang kita definisikan sebagai negeri. Hal

mi

mengakibatkan pemusatan pen-

tadbiran yang menukarkan struktur politik dalaman yang melahir- kan sebuah negeri. Oleh kerana orang yang ditawan hanus dijaga dan ditadbirkan dengan balk, satu kelompok yang lebih khusus iaitu golongan pentadbiran bertanggungjawab harus diwujudkan. Mere- kajuga ditugaskan memungut cukai, menyusun tenagaburuh untuk membuatjahan raya dan sebagainya. Akhlrnya pentadbiran ml serta juga pembesar dan tentera golongan atasan menggunakan cukai yang dipungut. Orang yang ditawan pula menyokong mereka untuk mengekalkan suatu sistem yang telah dicapai.

4. Penyelesaian Konflik

Selain danipada menentukan perjalanan dasar pentadbiran, cara menggubalnya dan cara menjalankannya organisasi politikjuga menyelesaikan konflik, sama ada dengan cara melaksana hukuman atau cara untuk membmncangkan bagi menyelesaikan sesuatu masa- lah dan tekanan sosial yang lain. Tetapi sekiranya cara seumpama itu gagal ataupun tidak mungkin dijalankan oleh kerana kekurangan cara untuk menyelesaikannya, maka pertelingkahan akan berlaku dan ml akan melibatkan Satu konflik yang lebih besar. Apabila peperangan atau pergaduhan berlaku di dalam unit politik itu tadi, selalunya kita akan mengatakan keganasan

mi

sebagai suatu kejahat-

an. Apabila keganasan

mi

berlaku di antara kelompok

mi

dan unit politik yang berbeza, kelompok antara mereka yang tidak mempu- nyai cara yang berkesan bagi menyelesaikannya, telah menyebabkan peperangan. Kebanyakan masyarakat moden seperti masyarakat industni membentuk mnstitusi formal dan agensi seperti tentera, polis, pegawal undang-undang, mahkamah dan juga sistem formal yang lain bagi menyelesaikan masalah dan konflik yang timbul dalam masyarakat itu. Kesemua institusi

mi

tadi berjalan menurut undang- undang yang disediakan laitu satu aturan yang tertulis. Oleh itu pembesan dan pegawai tadbir dapat menentukan bagaimana perkara itu harus dmlakukan dan dijalankan. Hasil danipada peraturan seperti

mi

yang melibatkan mndividu membenikan hak kepada sesebuah negeni untuk mengambil tindakan kepada mereka sama ada tindak- an itu merupakan sebagai suatu amaran ataupun tekanan dengan

melibatkan institusi yang ada. Oleh sebab itu, sesebuah negeri memonopoli pentadbiran undang-undang dengan menekankannya kepada masyarakat kerana ia saja yang mempunyal hak untuk mentadbir undang-undang kepada nakyat jelatanya dan dengan sebab itu -suatu aturan ataupun adat resam menjadi aturan mereka. Namun demikian tendapat sebahagian daripada masyarakat di dunia masib belum mempunyai aturan atau agensi bagi mentadbirkan masalah konflik seperti

mi.

Sebaliknya,jika undang-undang itu ada, terdapat kekurangan dalam undang-undang mereka. Namun demi- ban setiap masyarakat mempunyal earanya tersendini untuk me- nyelesaikan sesuatu pengaduhan ataupun pertelingkahan. Dalam setiap negeni, anggota masyarakatnya mempunyai sistem untuk mengawal sosial kecuali beberapa negeni yang mundur mempunyai sistem pengawalan yang tidak begitu kompleks dalam masyanakat- nya. AhIl antropologi melihat undang-undang sebagai sebahagian danipada sistem kebudayaan masyanakat itu tadi. Ia merupakan sebagai suatu aspek yang digunakan untuk mengawal organisasi masyarakat itu dan juga menentukan individu menjalankan tugas- nya sebagaimana yang sepatutnya dijalankan dan mereka akan dihukum sekiranya mereka melanggar norma dan aturan yang biasa. Oleh sebab itu satu keputusan bukan sahaja menentukan penyelesai- an satu masalah tetapi Ia juga merupakan suatu penentuan dan mewakili satu cara ideal bagi anggota masyarakat yang lainnya. Iindang-undang sama ada yang berbentuk informal iaitu undang- undang dalam masyarakat ningkas ataupun formal sebagaimana dalam masyarakat kompleks membenikan cara untuk menyelesaikan pertelingkahan sama ada ia merupakan sebagal konflik yang besar ataupun konflik yang lainnya. Satu cara yang melibatkan tindakan danipada masyarakat

mi

keseluruhannya ialah dengan cara me- nyelesaikan pertelingkahan itu melalul tindakan masyarakat itu sendini. Tindakan masyarakat ml melibatkan organisasi sosial yang agak mudah dalam masyarakat yang mempunyai kelompok tempat- an dan ikatan persanakan yang mengawal anggota masyarakatnya Ia juga bertindak sebagai suatu unit autonomi untuk menyelesaikan masalah tententu.

Konflik berlaku di mana-mana dan ia harus diselesaikan. Oleh sebab itu terdapat pninsip yang akan digunakan sebagai panduan untuk masyarakat itu menyelesaikan masalah yang timbul. Sese-