ﺪ ﯽ ود
هرود 5 هرﺎﻤﺷ ، 1
رﺎﻬﺑ 1392
ﺺﺻ 20 - 1
ﻪﻄﺑار ﻲﺳرﺮﺑ ي
:ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﺎﺑ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ
:ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ درﻮﻣ) ناﺮﻬﺗ هﺎﮕﺸﻧاد
(
يﺮﺒﻛا ﻲﻀﺗﺮﻣ ﺎﺒﻴﻜﺷ ﺖﺠﺣ ،1
ﺪﻤﺤﻣ ،2
ﻲﺋﺎﻴﺿ قدﺎﺻ نﺎﺑزﺮﻣ داﺮﻣﺮﻴﺷ ،3
يزار اﺮﻴﻤﺳ ،4 5
:هﺪﻴﻜﭼ ﺶﻫوﮋﭘ ﺮﺿﺎﺣ ﻪﺑ ﻲـﺳرﺮﺑ رﻮﻈﻨﻣ ﻪـﻄﺑار
ي ﺖﻣﻼـﺳ ﻲﻧﺎﻣزﺎـﺳ ﺎـﺑ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎـﻛ ﻲﻧﺎﻣزﺎـﺳ
نﺎﻨﻛرﺎﻛ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﻬﺗ .ﺪﺷ مﺎﺠﻧا راﺰﺑا هدﺎﻔﺘﺳادرﻮﻣ ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ
نآ ﻲـﻳاور ﻪـﻛ دﻮـﺑ ﻲـﻜﻴﻧوﺮﺘﻜﻟا
ا ﻂﺳﻮﺗ ﺋﺄﺗ ناﺮﻬﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ﻲﻤﻠﻋ ﺖﺌﻴﻫ يﺎﻀﻋ
ﻳﺮـﺿ ﻂـﺳﻮﺗ نآ ﻲﻳﺎـﻳﺎﭘ و ﺪـﻴ خﺎـﺒﻧوﺮﻛ يﺎـﻔﻟآ ﺐ
ﻪﻌﻣﺎﺟ .ﺪﺷ ﻪﺒﺳﺎﺤﻣ
ﻪﻴﻠﻛ ،ﺶﻫوﮋﭘ يرﺎﻣآ ي ﺎـﺑ ﺎـﻬﻧآ ﻦﻴـﺑ زا ﻪـﻛ ﺪـﻧدﻮﺑ ناﺮﻬﺗ هﺎﮕﺸﻧاد نﺎﻨﻛرﺎﻛ
ا هدﺎﻔﺘﺳا داﺪﻌﺗ ناﺮﻛﻮﻛ لﻮﻣﺮﻓ ز 230
ﺮﺑ ﺮﻔﻧ ﻪﻧﻮﻤﻧ سﺎﺳا ﮔ
ياﺮﺑ .ﺪﻧﺪﺷ بﺎﺨﺘﻧا هدﺎﺳ ﻲﻓدﺎﺼﺗ يﺮﻴ
ﻞﻴﻠﺤﺗ هداد ﺎﻫ زا مﺮﻧ راﺰﻓا
SPSS18
هدﺎﻔﺘﺳا ﺷ ﺪ . داد نﺎـﺸﻧ ﺞﻳﺎﺘﻧ
،
ﺺﺧﺎـﺷ مﺎـﻤﺗ يﺎـﻫ
ﺖﻣﻼـﺳ
ﺎﻨﻌﻣ و ﺖﺒﺜﻣ ﻪﻄﺑار ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﺎﺑ يراد
ﻪـﺑ .ﺪﻨﺘـﺷاد ﺪﺻرد ﻚﻳ ﺢﻄﺳ رد ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻨ ﻲﺗرﺎـﺒﻋ
ﺮﻫ اﺰﻓا ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ناﺰﻴﻣ ،دﻮﺑ ﺮﺗﻻﺎﺑ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ ناﺰﻴﻣ ﻪﭼ ﻲـﻣ ﺶﻳ
ﻦﻴـﻨﭽﻤﻫ .ﺪـﺑﺎﻳ
ﺞﻳﺎﺘﻧ داد نﺎﺸﻧ ﻪﻧﺎﮔﺪﻨﭼ نﻮﻴﺳﺮﮔر ﻞﻴﻠﺤﺗ طﻮﺑﺮﻣ ﺮﻴﻐﺘﻣ ﺖﺸﻫ ﻦﻴﺑ زا ،
رﺎـﻬﭼ ،ﻲﻧﺎﻣزﺎـﺳ ﺖﻣﻼﺳ ﻪﺑ
،ﻲﻳارﺎﻛ و ﻪﻌﺳﻮﺗ ﺮﻴﻐﺘﻣ ﻲﮕﻧﺎﮕﻳ
و
،يرﺎﮔزﺎﺳ وآﻮﻧ و ير ﺖﻛرﺎﺸﻣ رد ﻢﻴﻤـﺼﺗ
ﺪﻨﺘـﺴﻧاﻮﺗ يﺮـﻴﮔ
، 69
طﻮﺑﺮﻣ ﻞﻛ ﺲﻧﺎﻳراو زا ﺪﺻرد ﻪﺑ
ﻨﻛ ﻦﻴﻴﺒﺗ ار ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ .ﺪﻨ
هژاو :يﺪﻴﻠﻛ يﺎﻫ ناﺮﻬﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ،نﺎﻨﻛرﺎﻛ ،ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ،ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ
1 . هﺪﻜﺸﻧاد رﺎﻳدﺎﺘﺳا ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ
، هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﻬﺗ ناﺮﻳا ،
2 . ﻣآ ﺪﺷرا سﺎﻨﺷرﺎﻛ شزﻮ
يزروﺎﺸﻛ
، ناﺮﻬﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﻳا ،
3 . رﺎﻴﺸﻧاد هﺪﻜﺸﻧاد ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ
، هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﻳا ،ناﺮﻬﺗ
4 . ﻲﺳﺎﻨﺷرﺎﻛ ﺪﺷرا ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ و نوﺎﻌﻣ هرادا ﻞﻛ هزﻮﺣ ﺖﺳﺎﻳر ﻂﺑاور ﻲﻣﻮﻤﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﻳا ،ناﺮﻬﺗ
5 . ﻪﺸﻘﻧ نﺎﻣزﺎﺳ سﺎﻨﺷرﺎﻛ و ناﺮﻬﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﺪﺷرا سﺎﻨﺷرﺎﻛ ادﺮﺑ
ير ،رﻮﺸﻛ ناﺮﻳا
رﺎﺗ ﻳ ﺦ رد ﻳ ﺖﻓﺎ ﻪﻟﺎﻘﻣ : 28 / 05 / 1391
رﺎﺗ ﻳ ﺦ ﺬﭘ ﻳ شﺮ ﺎﻬﻧ ﻲﻳ ﻪﻟﺎﻘﻣ : 30 / 10 / 1391
ﻮﻧ ﻳ هﺪﻨﺴ لﻮﺌﺴﻣ ﻪﻟﺎﻘﻣ : يﺮﺒﻛا ﻲﻀﺗﺮﻣ
E-mail: [email protected]
2 ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ﯽ ود ﺪ
، هرود 5
، هرﺎﻤﺷ 1 ، رﺎﻬﺑ 1392
ﻪﻣﺪﻘﻣ
رد لﺎﺳ يﺎﻫ ﺮﻴﺧا يرﺎﻴﺴﺑ زا
،ناﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ لﻮﺤﺗ يﺎﻫرﺎﻜﻫار
ﻪﻧﺎﻳاﺮﮔ يا ار ﻪﺑ نﺎﻣزﺎﺳ يﺎـﻫ ﻲـﺘﻟود
دﺎﻬﻨﺸﻴﭘ و يﺪﻳﺪﺟ بﻮﭼرﺎﭼ ﺎﺑ
مﺎﻧ
» ﺖﻟود ﻦﻳﺮﻓآرﺎﻛ « رﻮﺤﻣ ار ﻲﻠﺻا ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ ﻲﺘﻟود ﻦﻳﻮﻧ حﺮـﻄﻣ
هدﺮﻛ ﺪﻧا ﻪﻛ ﻲﻣ نﺎﻣزﺎﺳ ﺪﻨﻧاﻮﺗ يﺎﻫ
ﻲﺘﻟود ار ﺶﺨﺑﺮﺛا ﺮﺗ و ﺮﺗﻮﮕﺨﺳﺎﭘ رد .ﺪﻧزﺎﺳ
،ﺎﺘﺳار ﻦﻳا زا
ﻞـﻳاوا
ﻪﻫد ي 1990 يدﻼﻴﻣ
، ﺮﻴﻴﻐﺗ رﺎﺘﺧﺎﺳ ﻪﻠﺴﻠﺳ و ﻲﺒﺗاﺮﻣ ﻚﻴﺗاﺮﻛورﻮﺑ هرادا
رﻮﻣا ﻲـﺘﻟود ﻪـﻛ رد ﺐـﻠﻏا
لﺎﺳ يﺎﻫ ﻢﺘﺴﻴﺑ هﺪﺳ زﺎﺘﺸﻴﭘ
،دﻮﺑ ﻪﺑ رﺎﺘﺧﺎﺳ ﻒﻄﻌﻨﻣ و ﺪﻣارﺎﻛ ﺮﻴﻴﻐﺗ .دﺮﻛ ﺮﻴﻴﻐﺗ ﻦﻳا ﻚﻳ
ﺮﻈﻧﺪﻳﺪﺠﺗ
هدﺎﺳ و ﺋﺰﺟ ﻲ رد ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ
،ﺖﺴﻴﻧ يﺮﻴﻴﻐﺗ ﻪﻜﻠﺑ ﻪﻤﻫ
ﻪﺒﻧﺎﺟ ﺖـﺳا ﻪـﻛ ﻢﻳادارﺎـﭘ يﺪـﻳﺪﺟ ﺎـﺑ ناﻮـﻨﻋ
ﻲﻣ ﺖﻳﺎﻤﺣ نآ زا ﻦﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ ﻻﺎﺳ) ﺪﻨﻛ
نﺎﻳر ،نارﺎﻜﻤﻫ و هداز 1390
يرﺎﻴـﺴﺑ ناﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ .(
،ﺪﻧﺪﻘﺘﻌﻣ رﺎـﺘﻓر ﻪـﺑ ﻲﻧﺎـﻬﺟ يﻻﺎـﺑ ﺖـﺑﺎﻗر ﻂﻳاﺮـﺷ رد نﺎﻣزﺎﺳ يﺎﻘﺑ ﻲﺘﺣ و ﺪﺷر ،ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻪﻌﺳﻮﺗ
ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ .دراد ﻲﮕﺘﺴﺑ داﺮﻓا ﻪﻧﺎﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﺎﻬﻨﺗ
ﻪﺑ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ يﺎﻫ هﺮﻃﺎﺨﻣ ﺰﻴﻣآ ﻞﻘﺘﺴﻣ ﺮـﺼﺤﻨﻣ يدﺮﻓ
ﻲﻤﻧ
،دﻮﺷ ﻪﻜﻠﺑ ﻪﻋﻮﻤﺠﻣ يﺎﻫ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ار ﺰﻴﻧ ﻲﻣ ﺮﻴﮔرد ﻨﻛ
ﻪﺑ .ﺪ ﻲﺗرﺎﺒﻋ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ
ﻪـﺑ ﻦـﻳا
ﻲﻨﻌﻣ ﺖﺳا نﺎﻣزﺎﺳ ﻪﻛ ﻲﻣ
ﺪﻧاﻮﺗ يروآﻮﻧ ار ﺎﺑ ﻖﻳﻮﺸﺗ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻪﻌﺳﻮﺗ ﺪﻫد و ﺎﻬﻧآ ﻪﺑ ياﺮـﺑ ﺐـﻴﻘﻌﺗ
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ
،نﺎﺸﻳﺎﻫ يدازآ فﺎﻄﻌﻧا و يﺮﻳﺬﭘ نوﺪﺑ ،ﺪﻫﺪﺑ ﻪﻜﻨﻳا
ﺎﻬﻧآ ار رد قﻼﺗﺎﺑ ﻲﺳاﺮﻛوﺮﺑ يرادا
قﺮـﻏ
ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ .ﺪﻨﻛ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ
ﻪﺑ يﺎﻨﻌﻣ ﻪﻌﺳﻮﺗ ﻲﮕﺘﺴﻳﺎﺷ ﺎﻫ
و ﺖـﺻﺮﻓ ﺎـﻫ رد نورد نﺎﻣزﺎـﺳ زا ﻖـﻳﺮﻃ
تﺎﺒﻴﻛﺮﺗ ﻒﻠﺘﺨﻣ ﻊﺑﺎـﻨﻣ ﺖـﺳا )
Finch Stoner, Freeman, and Gilbert, 1998
.(
ﻨﻳﺮﻓآرﺎـﻛ ﻲ
ـﻴﺣور ﺞﻳوﺮﺗ و ﻖﻳﻮﺸﺗ ﺎﺑ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻪ
هﺮـﻬﺑ ﺎـﺑ و ﻪـﻧﺎﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ
ﻖـﻠﺧ ﺶـﻧاد زا يﺮـﻴﮔ ﺮـﮕﻳد رد هﺪـﺷ
ﺖﻓﺎﻴﻫر رد ار ﻪﻧﺎﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ دﺮﻜﻠﻤﻋ ،ﺎﻫ نﺎﻣزﺎﺳ
ﻲﻣ ﻪﻌﺳﻮﺗ گرﺰﺑ يﺎﻫ .ﺪـﻫد
رد نﺎـﻳﺮﺟ ﺮـﻴﻴﻐﺗ ﻊﻳﺮـﺳ
يروﺎﻨﻓ و ﺖﺑﺎﻗر نوﺰﻓازور ﻲﻧﺎﻬﺟ
ﺺﺨﺸﻣ ﺖﺳا ﻪﻛ ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ نﺎﻣزﺎـﺳ ﺎـﻫ رد ﺪـﻴﻟﻮﺗ تﻻﻮـﺼﺤﻣ و
تﺎﻣﺪﺧ
،هزﺎﺗ ﺮﻴﺛﺄﺗ يدﺎﻳز يور دﺮﻜﻠﻤﻋ ﻧآ ﺎﻬ
؛دراد ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ
، ﻪـﺑ ﻪـﻛ ﺖـﺳا مزﻻ هﻮﻴـﺷ
ﺮـﮕﻳد يﺎـﻫ
ﻪﺑ و دﻮﺷ هﺪﻴﺸﻳﺪﻧا هار لﺎﺒﻧد
.دﻮـﺑ ﻞـﺒﻗ زا توﺎـﻔﺘﻣ و ﻦﻳﻮـﻧ يﺎﻫرﺎﺘﺧﺎـﺳ ﺎﺑ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺪﻳﺪﺟ يﺎﻫرﺎﻛ
نﺎﻣزﺎﺳ ﻓﻮﻣ يﺎﻫ نﺎﻣزﺎﺳ ،ﻖ ناﺮﻳﺪﻣ ﻪﻛ ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻲﻳﺎﻫ
اﺮﻳز ؛ﺪﻧراد ﻦﻳﺮﻓآرﺎﻛ و قﻼﺧ نﺎﻨﻛرﺎﻛ و داﺮﻓا
رد ﻲـﮔرﺰﺑ تﻻﻮـﺤﺗ ﺄـﺸﻨﻣ و ﺪـﻧراد هﺪـﻬﻋﺮﺑ يدﺎـﺼﺘﻗا ﻪـﺧﺮﭼ ﺖﻛﺮﺣ رد ﻲﻤﻬﻣ ﺶﻘﻧ ﻦﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﻪﻨﻴﻣز نﺎﻣزﺎﺳ ﺢﻄﺳ رد ﻲﺗﺎﻣﺪﺧ و يﺪﻴﻟﻮﺗ ،ﻲﺘﻌﻨﺻ ،ﻲﻤﻠﻋ يﺎﻫ ﻲﻣ بﻮﺴﺤﻣ ﺎﻫ
ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎـﻛ .ﺪﻧﻮﺷ زا
ﻖﻳﺮﻃ دﺎﺠﻳا و هدﺎﻔﺘﺳا زا ﺐﻴﻛﺮﺗ ﺪﻳﺪﺟ ﻪﺑ ،ﻊﺑﺎﻨﻣ ندز ﻢﻫﺮﺑ
لدﺎـﻌﺗ رد ﻚـﻳ
هرﺎـﺷا نﺎﻣزﺎـﺳ .دراد
ياﺮﺑ
،لﺎﺜﻣ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻪﻛ ﻪﺑ دﺮﺒﻫار دﺎﺠﻳا لﺎﺒﻧد يﺎﻫ
ﻲﻓﺎﺸﺘﻛا
،ﺖﺳا ﻪﺑ رﻮﻃ ﻂـﺳﻮﺘﻣ ﺐـﻴﻛﺮﺗ ﻊﺑﺎـﻨﻣ
ﺖﺒﺴﻧ ار يﺮﺘﺸﻴﺑ ﻪﺑ
ﻚﻳ نﺎﻣزﺎﺳ دﺮﺒﻫار ﺎﺑ ﻲﻌﻓاﺪﺗ يﺎﻫ ﻲـﻣ دﺎﺠﻳا
ﺪـﻨﻛ ) Hult et al., 2003
. ( ﻪـﺑ
ﻲـﻣ ﻞـﻴﻤﻜﺗ نﺎﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ار ﺪﻳﺪﺟ تﺎﺒﻴﻛﺮﺗ ﻦﻳا ،ﺮﺘﻴﭙﻣﻮﺷ دﺎﻘﺘﻋا
ﻲـﻣ لﻻﺪﺘـﺳا يو .ﺪـﻨﻨﻛ ﻪـﻛ ﺪـﻨﻛ
نﺎﻣزﺎﺳ رد قﻼﺧ ﺐﻳﺮﺨﺗ يﺎﻫرﺎﻛوزﺎﺳ نﺎﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ نﺎﻣزﺎـﺳ .ﺪﻨﺘﺴﻫ ﺎﻫ
يﺎـﻫوﺮﻴﻧ ياراد ﺎـﻳﻮﭘ يﺎـﻫ
ﺖﻳدوﺪﺤﻣ و ﺎﻫﺪﻳﺪﻬﺗ ﻪﻛ ﺪﻨﺘﺴﻫ رﺎﻴﺷﻮﻫ و روآﻮﻧ ،قﻼﺧ ﺖﺻﺮﻓ ﻪﺑ و ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ار ﺎﻫ
تﺎـﻧﺎﻜﻣا و ﺎـﻫ
ﻓ ﻲﻣ ﺮﻜ ﺐﺳﺎﻨﻣ ﻪﺑ ﺎﺗ ﺪﻨﻨﻛ ﺖﻴﻌﻗﻮﻣ و ﻂﻳاﺮﺷ .ﺪﻨﻨﻛ هدﺎﻔﺘﺳا نآ زا هﻮﻴﺷ ﻦﻳﺮﺗ
ﻊﻗاو ار ﺎﻫ ﻲـﺳرﺮﺑ ﻪﻧﺎﻨﻴﺑ
ﺮﺘﻬﺑ ﻲﮔﺪﻧز ﻂﻳاﺮﺷ و ﺎﻫدراﺪﻧﺎﺘﺳا يﺎﻘﺗرا ﻪﺑ و ﻲﻣ ﺮﻜﻓ
ﻪـﺑ .ﺪـﻨﻨﻛ ﺮـﻧزﺮﻛ ﻢـﻋز
) Kirzner, 1979
،(
ﺖﺻﺮﻓ ﻪﺑ ﺎﻫ ﻪﺑ هﺎﺒﺘﺷا يرﺎﻛ ﻪﻄﺳاو ﻲﻣ دﻮﺟو
ﻪـﺑ ﺖﺻﺮﻓ ﻚﻳ ﻪﻛ ﺖﺳا روﺎﺑ ﻦﻳا ﺮﺑ يو .ﺪﻨﻳآ يﺎـﻨﻌﻣ
مﺪﻋ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ و يدﺎﺼﺘﻗا لدﺎﻌﺗ ﻲﻣ ﻪﻛ ﺖﺳا يا
و دﻮـﺷ هﺪـﻧادﺮﮔﺮﺑ ﻪﻴﻟوا ﺖﻟﺎﺣ ﻪﺑ يدﺮﻓ ﻂﺳﻮﺗ ﺪﻧاﻮﺗ
هﺮﻬﺑ ﻪﺑ نﻮﺳﺎﻛ .ﺪﺳر يرادﺮﺑ )
1982 ( ﺖﺻﺮﻓ، ﺖﻴﻌﻗﻮﻣ ﺎﺑ ار ﺎﻫ و ﺪـﻳﺪﺟ تﺎﻣﺪـﺧ ﺪـﻴﻟﻮﺗ ﻪﺑ ﻪﻛ ﻲﻳﺎﻫ
ﻲﻣ ﻢﺘﺧ مﺎﺧ داﻮﻣ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ﻲﻣ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ ،ﺪﻧﻮﺷ
ﺖﺻﺮﻓ شﺮﮕﻧ رد .ﺪﻨﻛ
، اد دﻮﺟو ﺮﻜﻔﺗ عﻮﻧ ود ﻚﻳ :در
ﺮﻜﻔﺗ
، ﻪﺑ ﺖﺻﺮﻓ ﻪﺑ ﻪﻟﺰﻨﻣ
ي رد ﻲﻋﺎـﻤﺘﺟا يرﺎﺘﺧﺎـﺳ ار ﺖـﺻﺮﻓ يﺮﮕﻳد و دراد ﻪﺟﻮﺗ ﻲﻨﻴﻋ ﻲﺘﻘﻴﻘﺣ
ﻲﻣ ﺮﻈﻧ لوا هﺎﮔﺪﻳد ﺎﺑ طﺎﺒﺗرا رد .ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﮔ تﺄﺸﻧ ﻲﺼﺨﺷ و ﻲﻄﻴﺤﻣ ﺶﻨﻛ زا ﻪﻛ دﺮﻴﮔ
، ﺖـﺻﺮﻓ
ﻲﻣ ﺺﺨﺷ و دراد دﻮﺟو ﻂﻴﺤﻣ رد دﺮـﻜﻳور .ﺪﻨﻛ ﻞﻳﺪﺒﺗ يدﺎﺼﺘﻗا ﻲﺘﻴﻌﻗاو ﻪﺑ و ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ار نآ ﺪﻳﺎﺑ
اﺮﻓ ﻚﻳ ﻪﺠﻴﺘﻧ رد ﺖﺻﺮﻓ ﻪﻛ ﺖﺳا راﻮﺘﺳا ضﺮﻓ ﻦﻳا ﺮﺑ ،مود هﺮﻃﺎﺨﻣ ﺪﻨﻳ
هﺪـﻳﺪﭘ ﻚـﻳ زا ﻪـﻧ و ﺰﻴﻣآ
ﻪﺑ ﻲﻨﻴﻋ ﻲﻣ دﻮﺟو ،نارﺎﻜﻤﻫ و ﻲﺳرﺎﻓ ﻲﻬﻠﻟاﺪﻳ) ﺪﻳآ 1390
ﻳﺮﻳﺪﻣ و نﺎﻣزﺎﺳ ﺪﻳﺪﺟ تﺎﻴﺑدا رد .(
ﻦﻳا ،ﺖ
ﻲﮔﮋﻳو ﻲﻣ نﺎﻴﺑ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ هژاو رد ار ﺎﻫ ﻲﻳﺎﻨﻴﻣ) ﺪﻨﻨﻛ
،رﻮـﭘ 1384 ﺎـﺑ .(
ﺖـﺷﺬﮔ نﺎـﻣز
ﻪﻌـﺳﻮﺗ ﺎـﺑ و
رد ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ،ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﮓـﻨﻫﺮﻓ
.ﺪـﺷ ﺪـﻫاﻮﺧ ﻪـﻴﺒﻌﺗ نﺎﻣزﺎـﺳ ﻲـﺧﺮﺑ
زا نﺎﻣزﺎـﺳ
ﺖﺒـﺴﻧ ﺎـﻫ ﻪـﺑ
نﺎﻣزﺎﺳ و ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ياﺮﻳﺬﭘ ﺮﺘﺸﻴﺑ ﺮﮕﻳد يﺎﻫ ﻦﻳا
ﺖﻬﺟ ﺮﺑ ﻞﻣﺎﻋ يﺮﻴﮔ
ﺎﻬﻧآ ﺖﺒﺴﻧ ﻪﺑ ﻳد ﺮـﮕ
ﻞﻣاﻮﻋ ﺖﺑﺎﻗر ﺪﻨﻧﺎﻣ
،يروآﻮﻧ
،نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ رازﺎﺑ
و ﺮﻴﺛﺄﺗ شزﻮﻣآ ﻲﻣ
.دراﺬﮔ
ﻲﻣ ﺮﻴﺛﺄﺗ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﺮﺑ يدﺎﻳز ﻞﻣاﻮﻋ .ﺖـﺳا ﻲﻧﺎﻣزﺎـﺳ ﺖﻣﻼﺳ ﺎﻬﻧآ زا ﻲﻜﻳ ﻪﻛ ﺪﻧراﺬﮔ
ﻲﻣ ﺮﻴﺛﺄﺗ يرﺎﻴﺴﺑ ﻞﻣاﻮﻋ زا ﻢﻫ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ ﻲﻣ ﻪﻛ دﺮﻳﺬﭘ
نﺎﻣزﺎـﺳ فاﺪﻫا ﻪﺑ ﻲﺑﺎﻴﺘﺳد رد ﺪﻧاﻮﺗ
ﺮﺛﺆﻣ ﺠﻨﻣ ،دﻮﺷ ﻊﻗاو رد و دﻮﺷ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲﺸﺨﺑﺮﺛا ﻪﺑﺮ
ﻲﻳارﺎﻛ نﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻫدزﺎﺑ و ﻲﻫددﻮﺳ رد ﺖﻳﺎﻬﻧ
ﺎﺑ ﻪﺘﺷاد ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ حﻼﻄﺻا .ﺪﺷ ار
ﻦﻴﺘﺴﺨﻧ رﺎﺑ
، لﺎﺳ رد ﺰﻠﻳﺎﻣ 1967
دﺮـﺑ رﺎﻛ ﻪﺑ )
Tsui &
Cheng, 1999; Korkmaz, 2007
( نﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ ﺶﺠﻨﺳ ياﺮﺑ ﻲﺣﺮﻃ دﺎﻬﻨﺸﻴﭘ ﻦﻤﺿ و ﺎـﻫ
ﻟﺎﺳ ﻪﺸﻴﻤﻫ نﺎﻣزﺎﺳ ﻪﻛ دﺮﻛ يروآدﺎﻳ ﺖﺳا ﺪﻘﺘﻌﻣ ﺰﻠﻳﺎﻣ .دﻮﺑ ﺪﻫاﻮﺨﻧ ﻢ
، زا ﻲﻧﺎﻣزﺎـﺳ ﺖﻣﻼﺳ دﺮﻜﻳور
ﺮﻈﻧ ﻳﻮﭘ ﻢﻬﻓ نﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻳﺎ ياﺮﺑ ﺶﺷﻮﻛ و ﺶﻫوﮋﭘ و ﺎﻫ
ﻞﺑﺎﻗ ﻲﻤﻠﻋ يﺎﻳاﺰﻣ ،ﺎﻬﻧآ يزﺎﺴﻬﺑ ﻪﻈﺣﻼﻣ
يا
نﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ زا ترﺎﺒﻋ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ .دراد ﻦـﻳا دﻮـﺒﻬﺑ و ﻂﻴـﺤﻣ ﺎـﺑ شزﺎﺳ و ﺎﻘﺑ ﻆﻔﺣ رد ﺎﻫ
ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ رد ﻲﺘﻴﻌﺿو ﺖﻣﻼﺳ .ﺖﺳﺎﻫ ﺪـﺣ زا ﺮﺗﻻﺎـﺑ دﺮـﻜﻠﻤﻋ نﺎـﻜﻣا ﻪﻛ ﺖﺳا عﻮﺒﺘﻣ نﺎﻣزﺎﺳ و داﺮﻓا
ﻲﻣ ار لﻮﻤﻌﻣ
فﺎـﻄﻌﻧا و ﺪـﻟﻮﻣ ﻲﺘﻳدﻮـﺟﻮﻣ و ﻦﻳﺮـﺘﻬﺑ ﻪﺑ دﻮﺧ ﻪﻘﺒﻃ رد نﺎﻣزﺎﺳ ﺎﺠﻨﻳا رد .ﺪﻫد ﺮﻳﺬـﭘ
ﻲﻣ ﻞﻳﺪﺒﺗ هﺰﻴﮕﻧا ﺮﮔا .دﻮﺷ
ﻪـﺑ مﺎـﻈﻧ ﻦـﻳا ،دﺮـﻴﮕﻧ ترﻮـﺻ ﻢﻟﺎﺳ مﺎﻈﻧ ﻚﻳ رد مواﺪﻣ ﻲﺸﺨﺑ ﺞﻳرﺪـﺗ
هداد ﺖﺳد زا ار دﻮﺧ ﻢﻟﺎﺳ ﺖﻴﻌﺿو ،
ﺗ ﺎﺑ ﻳا مواﺪ
ﻲـﻣ ﻲـﺷﻮﺧﺎﻧ ﺖﻴﻌﺿو دراو ناﺪﻘﻓ ﻦ ﻮـﺷ
نﺎﻣزﺎـﺳ .د
ﻲﻣ نﺎﺷرﺎﻛ ﻞﺤﻣ ﻪﺑ ﻪﻗﻼﻋ ﺎﺑ داﺮﻓا ﻪﻛ ﺖﺳا ﻲﻳﺎﺟ ،ﻢﻟﺎﺳ رﺎـﺨﺘﻓا ﻞﺤﻣ ﻦﻳا رد ندﺮﻛ رﺎﻛ ﻪﺑ و ﺪﻨﻳآ
4 ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ﯽ ود ﺪ
، هرود 5
، هرﺎﻤﺷ 1 ، رﺎﻬﺑ 1392
ﻲﻣ ﻨﻨﻛ
ﺮـﻈﻧ زا نﺎﻣزﺎـﺳ ﺖﻣﻼﺳ ﺖﻘﻴﻘﺣ رد .ﺪ
ﻪـﺴﻳﺎﺷ ،ﻖـﻠﻌﺗ ،ﺖـﻴﻨﻣا ،ﻲـﻧاور ،ﻲـﻜﻳﺰﻴﻓ ،يرﻻﺎـﺳ
يذ ﺖﻴﺼﺨﺷ
ﺖـﻴﻠﺑﺎﻗ ﻪـﺑ نداد ﺪﺷر و نﺎﻌﻔﻧ آ يﺎـﻫ
يﻮـﺳ زا هﺪـﺷ لﻮـﺤﻣ ﻒﻳﺎـﻇو مﺎـﺠﻧا و ﺎـﻬﻧ
ﻢﺘﺴﻴﺳاﺮﻓ
ﻪـﺑ ﺮﻴﺛﺄـﺗ ﻲﻤﺘﺴﻴﺳ ﺮﻫ رﺎﺘﻓر ﻲﺸﺨﺑﺮﺛا رد دﻮﺧ يﺎﻫ و يﺮـﺒﺘﻌﻠﺧ ،يﺪﻋﺎـﺳ) دراد ﻲﻳاﺰـﺳ
ﻒﺠﻧ يرﻮﻣ ،يدﺎﺑآ
1389 .(
ﺌﺴﻣ نﺎﻴﺑ ﻪﻠ
) نارﺎﻜﻤﻫ و ﺖﻴﻫ 2001
ﺪﻧﺪﻘﺘﻌﻣ (
، ﻲﻣ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﺪﻨﻳاﺮﻓ ﺖـﻴﻟﺎﻌﻓ زا ﻲﺸﺨﺑ ﺪﻧاﻮﺗ
رد ﺖﻳﺮﻳﺪـﻣ يﺎـﻫ
ﻚﻳ نورد ﺑﺎﺳ ﺎﺑ نﺎﻣزﺎﺳ
ﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ ﻲﺧﺮﺑ .ﺪﺷﺎﺑ ﻪﻘ ﺪﻧراد دﺎﻘﺘﻋا نا
، ﻚـﻳ يرﺎﺘﻓر ﻲﮔﮋﻳو ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ
ﻪﺑ ﺎﻳ ﺺﺨﺷ
كﺮـﺤﻣ) ﻲﺟرﺎـﺧ و (ترﺎـﻬﻣ و ﺖﻴـﺼﺨﺷ) ﻲـﻠﺧاد ﻞـﻣاﻮﻋ زا ﻲـﺒﻴﻛﺮﺗ ﻲﺗرﺎﺒﻋ يﺎـﻫ
ﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ .ﺖﺳا (ﻲﻋﺎﻤﺘﺟا و يدﺎﺼﺘﻗا ﻚﻣ ،ﺮﺑو ﺪﻨﻧﺎﻣ يدﺎﻳز نا
ﻪﻠﻛ ،ﻞـﻴﻣ ،نارﺎـﻜﻤﻫ و ﺰﻨﻴﻟﺎـﻛ ،ﺪﻨﻟ
رﺎـﻬﻣ و ﺖﻴـﺼﺨﺷ ﺪـﻌﺑ ﺮﺑ هﺮﻴﻏ و نﻮﺗﺎﺳ ياراد نﺎـﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﻪـﻛ ﺪـﻧﺪﻘﺘﻌﻣ ﺎـﻬﻧآ .ﺪـﻧراد دﺎـﻘﺘﻋا ت
ﻲﮔﮋﻳو ﻲـﮔﮋﻳو زا ﻲﻧﻻﻮﻃ ﻲﺘﺳﺮﻬﻓ و ﺪﻨﺘﺴﻫ هﺪﻨﻨﻛﺰﻳﺎﻤﺘﻣ ﻲﺘﻴﺼﺨﺷ يﺎﻫ دﻮـﺧ تﺎﻴـﺿﺮﻓ رد ار ﺎـﻫ
ﺠﻨﮔ هﺪﻧﺎ ،ﻲﻧﺎﻳرادرﻮﭘﺪﻤﺣا) ﺪﻧا 1389
؛(
ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ
، ﻲﻣ عﻮﺿﻮﻣ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﻪﻛ ﺖﻓﺮﮔ ﻪﺠﻴﺘﻧ ناﻮﺗ ﻢﻬﻣ
و
هﺪﻴﭽﻴﭘ يا ﺖﺳا ﻪﻛ ﻒﻴﻃ هدﺮﺘﺴﮔ يا زا اﻮﻋ ﺮـﺑ ﻪـﻛ ﻲـﻤﻬﻣ ﻞـﻣاﻮﻋ زا ﻲـﻜﻳ .دراد ﺮﻴﺛﺄﺗ نآ ﺮﺑ ﻞﻣ
ﻣ رد نﺎﻣزﺎﺳ يﺎﻘﺑ و ماود ﻪﺑ هرﺎﺷا ﻪﻛ ﺖﺳا ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ ،ﺖﺳا راﺬﮔﺮﻴﺛﺄﺗ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ دﻮﺧ ﻂﻴﺤ
ﺎﻘﺗرا و نآ ﺎﺑ يرﺎﮔزﺎﺳ و دراد ﺮﺘﻬﺑ شزﺎﺳ ياﺮﺑ دﻮﺧ ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ شﺮﺘﺴﮔ و
)
Wayne & Feldman,
(1987
ﺟﻮﺗ ،ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻢﺘﺴﻴﺳ ﺮﻫ يﺎﻘﺑ طﺮﺷ هزوﺮﻣا دﻮﺟﻮﻣ ﻲﻧﺎﺴﻧا يﺎﻫوﺮﻴﻧ ﻪﺑ ندﻮﻤﻧ ﻲﻓﺎﻛ و ﻖﻴﻤﻋ ﻪ
ناﻮﻨﻋ ﺎﺑ ﻲﺷزرا ﻪﻨﻴﻣز ندروآ ﺪﻳﺪﭘ ياﺮﺑ شﻼﺗ و نﺎﻣزﺎﺳ رد
» ﺎﻣ ﻲﻳاراد ﻦﻳﺮﺗﺪﻨﻤﺷزرا ﺎﻣ ناﺪﻨﻣرﺎﻛ
ﺪﻨﺘﺴﻫ
« ،نآ ﺢﻄﺳ يﺎﻘﺗرا و ﻆﻔﺣ ،نﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ ﻦﻴﻣﺄﺗ ياﺮﺑ شﻼﺗ ناﺮﻳﺪﻣ ياﺮﺑ .ﺖﺳا ﺮﻈﻧﺪﻣ ،
ﺖﺒﺴﻧ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﺮﻳﺎﺳ ﻪﺑ هﺪﻬﻋﺮﺑ ﻪﻛ ﻲﻔﻳﺎﻇو و ﺎﻫ
ﺖﻣﻼﺳ دﺎﻌﺑا ﻪﻧﺎﻔﺳﺎﺘﻣ ﺎﻣا ،دراد راﺮﻗ ﺖﻳﻮﻟوا رد ﺪﻧراد
ﻪﺑ نآ ﺶﻘﻧ و ﺖﻴﻤﻫا و ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻪﻟﺰﻨﻣ
ي ﻦﻴﻴﻌﺗ ﻞﺻا ﻚﻳ ﺮﺑ ﺶﺨﺑﺮﺛا هﺪﻨﻨﻛ
ﺖﺳد يا مﺎﻈﻧ نارﺎﻛرﺪﻧا
،ﻲﺷزﻮﻣآ ﻪﺘﺧﺎﻨﺷﺎﻧ مﻮﻬﻔﻣ ﻪﺑ و ﺖﺳا يا
ﻣ ﻚـﻳ رد ﻪـﻛ يداﺮﻓا ﺮﺘﺸﻴﺑ ﺖﻠﻋ ﻦﻴﻤﻫ رﺎـﺠﻨﻬﺑﺎﻧ ﺖـﻴﻌﻗﻮ
ﺪﻨﻧﺎﻣ ﻲﺘﻳﺮﻳﺪﻣ ﻢﻛ
ﺎﺿﺎﻘﺗ ،ﺖﺒﻴﻏ ،يرﺎﻛ نﺎﻣزﺎﺳ ﻪﺑ لﺎﻘﺘﻧا ياﺮﺑ دﺪﻌﺘﻣ ي
ﻦﻴﻳﺎـﭘ ﺖـﻴﻔﻴﻛ ،ﺮـﮕﻳد يﺎﻫ
ﻲﻣ راﺮﻗ ...و نﺎﻣﺎـﺳوﺮﺳ ار ﻊـﺿو ﻦـﻳا نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻪﺑ رﺎﺸﻓ ﺎﻳ يرﺎﻜﺘﺳد ﺎﺑ ﺎﺗ ﺪﻧراد نآ ﺮﺑ ﻲﻌﺳ ،ﺪﻧﺮﻴﮔ
ﻦﻳا زا ﻞﻓﺎﻏ ،ﺪﻨﺸﺨﺑ هار و ﺖﺳا يﺮﮕﻳد يﺎﺟ ﻞﻜﺸﻣ ﻪﻛ
ﻊـﺿو ﻢـﻬﻓ .ﺖﺳا يﺮﮕﻳد ﺰﻴﭼ رد نآ ﻞﺣ
ﻲﻣ نﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ ﺎﺨﺘﻧا رد ار ﺎﻣ ﺪﻧاﻮﺗ
شور ﺶﻨﻳﺰﮔ و ب ﻲـﺸﺨﺑﺮﺛا ياﺮـﺑ ﺐﺳﺎﻨﻣ ﻲﺘﻳﺮﻳﺪﻣ يﺎﻫ
ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ .ﺪﻨﻛ يرﺎﻳ نآ ﺶﻫوﮋﭘ ،
مﻮﻬﻔﻣ و ﺖـﻴﻟﺎﻌﻓ ﻪﻣزﻻ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ يزادﺮﭘ و ﻪـﻨﻣادﺮﭘ يﺎـﻫ
ﺴﮔ نﺎﻣزﺎﺳ هدﺮﺘ ياﺮﺑ يرادﺎﻨﻌﻣ ﺶﺷﻮﻛ ﺮﻫ و ﺖﺳﺎﻫ
ﺖـﻘﻴﻘﺣ) دراد ﺖﻴﻤﻫا نﺎﻣزﺎﺳ يزﺎﺴﻬﺑ و ﻮـﺟ
،نارﺎﻜﻤﻫ 1388
.(
ﺖﻣﻼﺳ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺐﺒﺳ دﺎﺠﻳا ﻲﻄﻴﺤﻣ ﺮﻳﺬﭙﻟد ياﺮﺑ رﺎﻛ و ﻻﺎﺑ ،ﺶﺷﻮﻛ ﻦﺘﻓر
ﻪﻴﺣور و ﻲﮔﺪﻧزﺎﺳ
ﻲﺑﺎﻴﺘﺳد ﻪﺑ فاﺪﻫا ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺪﻫاﻮﺧ ﺪﺷ . رد نﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻳرﻮﻣﺄﻣ ،ﻢﻟﺎﺳ و
فاﺪﻫا نﺎﻣزﺎـﺳ ياﺮـﺑ ﻪـﻤﻫ
داﺮﻓا ﻦﺷور ﺖﺳا . ﻪﻤﻫ ﻲﻣ ﺪﻨﻧاد ﻪﻛ شزرا يﺎﻫ ﻪﺘﻓﺮﻳﺬﭘ هﺪﺷ نﺎﻣزﺎﺳ ماﺪﻛ ﺪﻨﺘﺴﻫ و ﻦﻳا شزرا ﺎـﻫ
ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻪﻛ يﺎﻫزﺮﻣ ﺎﻫرﺎﺘﻓر و ﺖﺳرد و ﺖﺳردﺎﻧ ار ﺺﺨﺸﻣ ﻲﻣ ﺪـﻨﻨﻛ . ﻦﻳاﺮﺑﺎـﻨﺑ
، ﺖـﻛﺮﺣ داﺮـﻓا رد
هدوﺪﺤﻣ شزرا يﺎﻫ ﮓﻨﻫﺮﻓ ،نﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ
ﻚﻳ نﺎﻣزﺎﺳ ﺖـﺳرﺪﻨﺗ ﺖـﺳا
و دﺮـﻜﻠﻤﻋ نﺎـﻨﻛرﺎﻛ
ﺮﺑ سﺎﺳا ﻦﻳا شزرا ﺎﻫ ﻲﺑﺎﻳزرا ﻲﻣ .دﻮﺷ
مﺎـﺠﻧا تﺎـﻌﻟﺎﻄﻣ ﻲﺳرﺮﺑ
ﻲـﻣ نﺎـﺸﻧ رﻮـﺸﻛ رد هﺪـﺷ ﺪـﻫد
،
ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ مﺎﻈﻧ رد ﻪﻛ يا ﻟﺎﻋ شزﻮﻣآ ﻪﻠﻤﺟ زا ﻲﺷزﻮﻣآ يﺎﻫ
ﻪﺑ و ﻲ هﺎﮕﺸﻧاد هﮋﻳو ﻲﻓﺎﻛ و مزﻻ ﻂﻳاﺮﺷ ﺎﻫ
ﺮﺑ
؛دراﺪﻧ دﻮﺟو نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ يا ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ
، ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ
ﻞـﺑﺎﻗ يﺎـﻫرﺎﻜﻫار ،دﻮﺟﻮﻣ ﺖﻴﻌﺿو ﻪﺑ اﺮـﺟا
هﺎﮕﺸﻧاد رد ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﺶﻳاﺰﻓا ياﺮﺑ ﻪﺑ يروﺮﺿ ﺎﻫ
ﻲـﻣ ﺮﻈﻧ نﺎـﺸﻧ ﻲـﺑﺮﺠﺗ ﺪﻫاﻮـﺷ .ﺪـﺳر
ﻲﻣ ﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﺮﺑ راﺬﮔﺮﻴﺛﺄﺗ ﻞﻣاﻮﻋ ﻪﻠﻤﺟ زا ﻪﻛ ﺪﻫد ﻪـﻛ ﺖـﺳا ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ ،نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻨ
ﻲﻳﻮﮕـﺸﻴﭘ و دراد نﺎﻣزﺎﺳ دﺮﻜﻠﻤﻋ ﻊﺒﻄﻟﺎﺑ و نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﺖﻳﺎﺿر ﺮﺑ يﺪﺟ و هﻮﻘﻟﺎﺑ ﺶﻘﻧ ﻲﺑﻮـﺧ هﺪـﻨﻨﻛ
ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ﻢﻫ دﻮﺟﻮﻣ ﻊﺑﺎﻨﻣ .ﺖﺳا ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ياﺮﺑ ﺪﻫد
، ﺎـﺑ نآ ﻪﻄﺑار و ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﺚﺤﺑ ﻪﺑ
ﺸﻧاد و ناﺮﻳا ﻲﻟﺎﻋ شزﻮﻣآ ﻪﻄﻴﺣ رد ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ هﺎﮕ
،ﻦﻳا ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ .ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺟﻮﺗ ﺮﺘﻤﻛ ﺎﻫ
هﺎﮕـﺸﻧاد نﺎـﻨﻛرﺎﻛ ﻦﻴـﺑ رد ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ و ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ ﻪﻄﺑار ﻲﺳرﺮﺑ ﻪﺑ ﺮﺿﺎﺣ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﺎـﺑ ﻲﻧﺎﻣزﺎـﺳ ﺖﻣﻼﺳ ﻪﻄﺑار ﻲﺳرﺮﺑ ،ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ ﻲﻠﻛ فﺪﻫ ،ﺎﺘﺳار ﻦﻳا رد .ﺖﺳا ﻪﺘﺧادﺮﭘ ناﺮﻬﺗ فاﺪﻫا و ناﺮﻬﺗ هﺎﮕﺸﻧاد نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ :زا ﺪﻨﺗرﺎﺒﻋ نآ ﻲﺻﺎﺼﺘﺧا
1 . ﺮﺑ ﻲﮔﮋﻳو ﻲﺳر
؛ﻪﻌﻟﺎﻄﻣدرﻮﻣ نﺎﻨﻛرﺎﻛ يدﺮﻓ يﺎﻫ
2 . ﻪﺒﺗر طﻮﺑﺮﻣ يﺎﻫﺮﮕﻧﺎﺸﻧ يﺪﻨﺑ ﻼﺳ ﻪﺑ
؛ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ و ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣ
3 . زﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ دﺎﻌﺑا ﻪﻄﺑار ﻲﺳرﺮﺑ
؛ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ دﺎﻌﺑا ﺎﺑ ﻲﻧﺎﻣ
4 . ﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ ﺮﻴﺛﺄﺗ ﻲﺳرﺮﺑ درﻮﻣ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﺮﺑ ﻲﻧﺎﻣز
.ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ
تﺎﻴﺑدا ﺶﻫوﮋﭘ
) ﻞﻜﻨﻴﻠﮔ و نﺪﻳﻻ 2000
(
،
ﻲـﻣ ﻲﻧﺎﻣزﺎـﺳ ﺖﻣﻼﺳ ﺎﺑ ﻪﻄﺑار رد مﻮـﻬﻔﻣ ﻲﻧﺎﻣزﺎـﺳ ﺖﻣﻼـﺳ :ﺪﻨـﺴﻳﻮﻧ
هزﺎﺗ ﻒﻳﺎﻇو مﺎﺠﻧا ياﺮﺑ نﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ ﻞﻣﺎﺷ ﺎﻬﻨﺗ ﻪﻧ ﻪﻛ ﺖﺳا يا ﻪﺑ
رﻮﻃ ﺮﺛﺆﻣ ﻞﻣﺎـﺷ ﻪـﻜﻠﺑ ،ﺖﺳا
ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ ﻲﻣ ﺰﻴﻧ دﻮﺒﻬﺑ و ﺪﺷر رد نﺎﻣزﺎﺳ ﻮﺷ
،نارﺎﻜﻤﻫ و ﻢﻇﺎﻧ) د 1389
ﻳﺎـﺟ ﻢﻟﺎـﺳ نﺎﻣزﺎﺳ ﻚﻳ .(
ﻲ
ﻲﻣ داﺮﻓا ﻪﻛ ﺖﺳا ﺧ
؛ﺪﻨﻨﻛ رﺎﻛ و ﺪﻨﻧﺎﻤﺑ ﺎﺠﻧآ رد ﺪﻨﻫاﻮ ﻲﻣ رﺎﺨﺘﻓا نﺎﻣزﺎﺳ ﻪﺑ
يداﺮـﻓا ﺰﻴﻧ دﻮﺧ و ﺪﻨﻨﻛ
و ﺪﻨﻣدﻮﺳ ﺮﺛﺆﻣ
.ﺪﻨﺘﺴﻫ
6 ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ﯽ ود ﺪ
، هرود 5
، هرﺎﻤﺷ 1 ، رﺎﻬﺑ 1392
ﻲﻣ نﺎﻴﺑ ﻦﻴﻨﭼ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ ﻒﻳﺮﻌﺗ رد ﺰﻧﻮﺳرﺎﭘ ﺪﻨﻛ
مﺎﻈﻧ ﻪﻤﻫ ،
ﺎـﻘﺑ ياﺮـﺑ ﻲﻋﺎـﻤﺘﺟا يﺎﻫ و
ار دﻮﺧ ﻊﺑﺎﻨﻣ ،ﺪﻨﻫد قﺎﺒﻄﻧا فاﺮﻃا ﻂﻴﺤﻣ ﺎﺑ ار دﻮﺧ ﺪﻳﺎﺑ ،ﻪﻌﺳﻮﺗ دﻮـﺧ ﺪﺻﺎﻘﻣ ندروآ ﺖﺳد ﻪﺑ ياﺮﺑ
ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ،ﺪﻨﻨﻛ ﺞﻴﺴﺑ و ﺪﻧزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺎﻤﻫ ار دﻮﺧ يﺎﻫ
ﻨﻛ هﺰـﻴﮕﻧا دﺎﺠﻳا دﻮﺧ نﺎﻨﻛرﺎﻛ رد ﻦـﻳا رد و ﺪـﻨ
رﻮﺻ ﻲﻣ ﻦﻴﻤﻀﺗ ﺎﻬﻧآ ﺖﻣﻼﺳ ﻪﻛ ﺖﺳا ت ﻮﺷ
) د
Hoy & Wolfolk,1993
( . ﺰﻠﻳﺎﻣ ﺮﻈﻧ زا
، ﺖﻣﻼﺳ
هﺎﺗﻮﻛ ﻲﺸﺨﺑﺮﺛا زا ﺮﺗاﺮﻓ ﻲﺘﻴﻌﺿو ﻪﺑ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ و دراد هرﺎﺷا نﺎﻣزﺎﺳ تﺪﻣ
ﻪﻋﻮﻤﺠﻣ ﻪﺑ ﺺﻳﺎﺼﺧ زا يا
ﻲﻣ هرﺎﺷا ماودﺮﭘ ًﺎﺘﺒﺴﻧ رد نﺎﻣزﺎﺳ يﺎﻘﺑ و ماود زا ترﺎﺒﻋ ﻪﻛ ﺪﻨﻛ
و نآ ﺎـﺑ يرﺎﮔزﺎـﺳ ،دﻮـﺧ ﻂﻴـﺤﻣ
ﺎﻘﺗرا ،ﺪﻫﺎﺟ) ﺖﺳا ﺮﺘﺸﻴﺑ يرﺎﮔزﺎﺳ ياﺮﺑ نﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ شﺮﺘﺴﮔ و 1384
ﺪـﻫاﻮﺨﺑ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺮﮔا .(
،فﺪﻫ ﺐﺴﻛ ،قﺎﺒﻄﻧا ﻞﻜﺸﻣ ﻪﻛ ﺪﻳﺎﺑ ،ﺪﺑﺎﻳ ﻪﻌﺳﻮﺗ و ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد ﺎﻘﺑ ﻪﻛ ﻞـﺣ ار ﻲﻳاﺪـﻴﭘﺎﻧ و ﻲﮕﻧﺎﮕﻳ
ﻨﻛ نﺎﻣزﺎﺳ .ﺪ ﻪﺑ ﻲﻓﺎﻛ ﻊﺑﺎﻨﻣ ﺪﻳﺎﺑ ﺎﻫ
ﻪﺘـﺳاﻮﺧ ﺎـﺑ ار دﻮﺧ و ﺪﻧروآ ﺖﺳد ﺪـﻨﻫد ﻖـﻴﺒﻄﺗ ﻲـﻄﻴﺤﻣ يﺎـﻫ
ﻧا)
،هدﺮﻛ ﻒﻳﺮﻌﺗ ار دﻮﺧ فاﺪﻫا ،(قﺎﺒﻄ ﻦﻴـﺑ ار دﺎـﺤﺗا و ﻲﮕﺘـﺴﺒﻤﻫ ،(فﺪـﻫ ﺐـﺴﻛ) ﺪـﻨﻫد مﺎﺠﻧا
ر نﺎﻣزﺎﺳ ﻢﻴﻠﻗا ﻲﺷﺰﻴﮕﻧا و ﻲﮕﻨﻫﺮﻓ يﺎﻫﻮﮕﻟا و (ﻲﮕﻧﺎﮕﻳ) ﺪﻨﻨﻛ ﻆﻔﺣ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﺪﻨﻨﻛ ﺪﻳﺪﺠﺗ و ﻆﻔﺣ ا
ﻚﻴﺑ) (ماود) ﻦﻴﻣا ﻲﻣاﺮﻴﺑ و هداز
،ﻲﻳﻮﻟ 1384 ) ﻞﻜـﺴﻴﻣ و يﻮـﻫ .(
1371 (
، رد ار ﻲﻧﺎﻣزﺎـﺳ ﺖﻣﻼـﺳ
ﻲﻣ ﻞﻴﻜﺸﺗ نﺎﻣزﺎﺳ نورد ار رﺎﺘﻓر و ﻞﻣﺎﻌﺗ يﻮﮕﻟا ﻪﻛ ﺪﻌﺑ ﺖﻔﻫ هدﺮﻛ ﻒﻳﺮﻌﺗ ،ﺪﻨﻫد
:ﺪﻧا
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ رد يدﺎﻬﻧ ﻲﮕﻧﺎﮕﻳ :يدﺎﻬﻧ ﻲﮕﻧﺎﮕﻳ ؛يدﺎﻬﻧ ﺢﻄﺳ كرد يﺎـﻨﻌﻣ ﻪـﺑ نﺎﻣزﺎـﺳ ﻚـﻳ يﺎـﻫ
.(يدﺎﻬﻧ يﺎﻫزﺎﻴﻧ) ﺖﺳا دﻮﺧ ﻂﻴﺤﻣ ﺎﺑ يرﺎﮔزﺎﺳ رد نﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ و نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻖﻳﻼﻋ
ﺖﺧﺎﺳ ؛يرادا ﺢﻄﺳ ﻪﻔﻴﻇو رﺎﺘﻓر ﻪﺑ :ﻲﻫد
ﺖﻴﻘﻓﻮﻣ و راﺪﻣ
.دراد هرﺎﺷا راﺪﻣ ار دﻮﺧ تارﺎﻈﺘﻧا ﺮﻳﺪﻣ
،هدﺮﻛ ﺺﺨﺸﻣ
ﻲـﻣ ﻆـﻔﺣ ار دﺮـﻜﻠﻤﻋ ﻖـﻴﻗد يﺎﻫدراﺪﻧﺎﺘﺳا
زﺎـﻴﻧ) ﺪـﻨﻛ
ﻪـﻈﺣﻼﻣ .(يراﺰـﺑا :يﺮـﮔ
نﺎﺸﻧ هﺪﻨﻫد ﺎﺘﻓر ﺮﻳﺪـﻣ ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ ﻪﺑ هرﺎﺷا :ﺮﻳﺪﻣ ذﻮﻔﻧ .(ﻲﻧﺎﻴﺑ زﺎﻴﻧ) ﺖﺳا ﺮﻳﺪﻣ زﺎﺑ و ﻲﺘﻳﺎﻤﺣ ،ﻪﻧﺎﺘﺳود ر
دﻮﺧ ﻪﻴﺣﺎﻧ ﺲﻴﺋر ﺎﺑ ذﻮﻔﻧ ﺎﺑ ﺮﻳﺪﻣ .دراد دﻮﺧ قﻮﻓﺎﻣ ﺮﺑ يراﺬﮔﺮﻴﺛﺄﺗ رد ﻪﺑ
رﻮﻃ ﻲـﻣ رﺎﻛ ﻲﺸﺨﺑﺮﺛا ﺪـﻨﻛ
نﺎﻣزﺎﺳ ﻪﺑ :ﻊﺑﺎﻨﻣ ﺖﻳﺎﻤﺣ .(يراﺰﺑا زﺎﻴﻧ) ﻲﻣ هرﺎﺷا ﻲﻳﺎﻫ
ﻞـﻤﻋ ياﺮﺑ مزﻻ ﻊﺑﺎﻨﻣ ياراد ﻪﻛ ﺪﻨﻛ ـﻣ
ﺮﺛﺆ
.(يراﺰﺑا زﺎﻴﻧ) ﺪﻨﺘﺴﻫ
دراد هرﺎـﺷا ﺪﻨﻣرﺎﻛ و ﺮﻳﺪﻣ ﻞﺑﺎﻘﺘﻣ دﺎﻤﺘﻋا و ندﻮﺑ زﺎﺑ ،ندﻮﺑ ﻲﻌﻤﺟ ﺲﺣ ﻪﺑ :ﻪﻴﺣور :ﻲﻨﻓ ﺢﻄﺳ ﻲﻳﺎـﻧاﻮﺗ ﻪـﺑ ناﺮﻳﺪﻣ .دراد هرﺎﺷا نﺎﻨﻛرﺎﻛ يﺮﻴﮔدﺎﻳ ياﺮﺑ نﺎﻣزﺎﺳ ﺪﻴﻛﺄﺗ ﻪﺑ :ﻲﻤﻠﻋ ﺪﻴﻛﺄﺗ .(ﻲﻧﺎﻴﺑ زﺎﻴﻧ)
ﺎﻗ ماﺮﺘﺣا و ﺪﻧراد دﺎﻘﺘﻋا يﺮﻴﮔدﺎﻳ رد ﺖﻴﻘﻓﻮﻣ ياﺮﺑ نﺎﻨﻛرﺎﻛ .(يراﺰﺑا زﺎﻴﻧ) ﺪﻨﻠﺋ
ﺶﻫوﮋﭘ يﺎﻫ عﻮﻤﺠﻣ رد دﻮﺟﻮﻣ هدزﺎﻳ
ﻪﻔﻟﺆﻣ ﺮـﺑ ار (ﻢﻫ ﻪﺑ ﻂﺒﺗﺮﻣ ﺎﻣا ﻪﻧﺎﮔاﺪﺟ ﺪﻌﺑ) ﺖﻣﻼـﺳ يا
ﻲﻟﺎﻋ شزﻮﻣآ رد ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻪﻗﻼﻋ) ﺖﺳا هدﺮﻛ ﻪﺋارا
،ﺪﻨﺑ 1378 :(
1 . و نﺎﺘـﺳدﺮﻳز نﺎـﻴﻣ ﻲﺑﻮﺧ نﺎﻤﻫ ﻪﺑ و نﺎﻨﻛرﺎﻛ نﺎﻴﻣ ﺮﻤﺘﺴﻣ طﺎﺒﺗرا ﻢﻟﺎﺳ نﺎﻣزﺎﺳ رد :طﺎﺒﺗرا
ﺪﻳﺎﺑ نﺎﺘﺳداﺮﻓ ﺚﺤﺑ نﺎﻣزﺎﺳ رد .دﻮﺷ ﻞﻴﻬﺴﺗ
هﺮﻬﭼ يﺎﻫ ﻪﺑ
ﺖـﻴﻤﻫا هزاﺪـﻧا نﺎـﻤﻫ ﻪـﺑ هﺮﻬﭼ
.ﺖﺳا ﻢﻬﻣ كراﺪﻣ و دﺎﻨﺳا 2
. ﻢﻟﺎـﺳ نﺎﻣزﺎـﺳ ﻚـﻳ رد :نﺎﻣزﺎﺳ رد ندﻮﺑ ﺮﻴﮔرد و ﺖﻛرﺎﺸﻣ
حﻮﻄﺳ ﻪﻤﻫ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻪﺑ
رﻮﻃ ﻢﻴﻤﺼﺗ ﺮﻴﮔرد ﻲﺒﺳﺎﻨﻣ يﺮﻴﮔ
ﻲﻣ نﺎﻣزﺎﺳ يﺎﻫ .ﺪﻧﻮﺷ
3 . ﺎﻳ رﺎﺒﺘﻋا
ﺆﻣ تﺮﻬﺷ
زا تﺎـﻛاردا ﻢﻟﺎـﺳ نﺎﻣزﺎﺳ ﻚﻳ :ﻪﺴﺳ نﺎـﻨﻛرﺎﻛ ﻪـﺑ ار ﺖـﺒﺜﻣ تﺮﻬـﺷ و رﺎـﺒﺘﻋا
ﻲﻣ ﺲﻜﻌﻨﻣ نﺎﻨﻛرﺎﻛ و ﺪﻨﻛ
ﻪﺑ رﻮﻃ شزرا دﻮـﺧ هزﻮـﺣ ﺎـﻳ ﺶـﺨﺑ رﺎﺒﺘﻋا و تﺮﻬﺷ ياﺮﺑ ﻲﻠﻛ
.ﺪﻨﻠﺋﺎﻗ 4 . ﺣور ﻪﺑ نﺎﻣزﺎﺳ ﻚﻳ رد ﺐﺳﺎﻨﻣ ﻪﻴﺣور :ﻪﻴ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻪﻛ ﻲﻳﺎﺟ رد ﻪﻧﺎﺘﺳود ﻮﺟ ﻪﻠﻴﺳو
ﻪﺘﻓر ﻢﻫ يور و ﺪﻧراد ﺖﺳود ار نﺎﺸﻠﻐﺷ و ﺮﮕﻳﺪﻤﻫ ﺐﻠﻏا ﻪﺑ
رﻮﻃ ـﺑ ﻢﻫ و ﻲﺼﺨﺷ ﻪ
ﺮﻃﺎـﺧ
ﻲﻣ ﻪﺘﺨﻴﮕﻧاﺮﺑ نﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻣ هداد ﺶﻳﺎﻤﻧ ﺪﻧﻮﺷ
.دﻮﺷ 5 . رد ﻻﺎـﺑ دﺎـﻤﺘﻋا ﻮـﺟ :ﺪﻬﻌﺗ و يرادﺎﻓو
و ﺪـﻨﻳﺎﻴﺑ رﺎﻛﺮـﺳ ﻪـﻛ ﺪﻨﺘـﺴﻫ ﻦـﻳا ﺮـﻈﺘﻨﻣ نﺎﻨﻛرﺎﻛ .دراد دﻮﺟو هراﻮﻤﻫ ﻢﻟﺎﺳ نﺎﻣزﺎﺳ ﻚﻳ .ﺪﻧراد دﻮﺧ نﺎﻣزﺎﺳ رد رﺎﻛ زا ﻲﺑﻮﺧ سﺎﺴﺣا 6
. هﺎـﮕﻳﺎﺟ قﻼﺧا ﻢﻟﺎﺳ نﺎﻣزﺎﺳ رد :تﺎﻴﻗﻼﺧا
هﮋﻳو .دراد يا .ﺪﻧﻮـﺷ ﻞـﺋﺎﻗ شزرا قﻼـﺧا ياﺮـﺑ ﺪـﻧراد ﻞـﻳﺎﻤﺗ نﺎـﻨﻛرﺎﻛ 7
. ﺎـﻳ ﻲﻳﺎـﺳﺎﻨﺷ
ﻲﻣ ﻖﻳﻮﺸﺗ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻢﻟﺎﺳ نﺎﻣزﺎﺳ رد :دﺮﻜﻠﻤﻋ ﻲﺳﺎﻨﺷزﺎﺑ
ﻲـﻣ سﺎـﺴﺣا و ﺪﻧﻮـﺷ ﻪـﻛ ﺪـﻨﻨﻛ
ياﺮﺑ ار ﻲﻧﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻦﻴﻨﭼ ﺮﻳﺪﻣ .ﺪﻨﺘﺴﻫ ﺪﻨﻤﺷزرا ﻲﻣ بﺎﺨﺘﻧا نﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻓﺮﺸﻴﭘ
.ﺪﻨﻛ 8 . :فﺪـﻫ
رﺎﻛ ﺖـﻴﻟﺎﻌﻓ و ﺖـﺳا ﺺﺨﺸﻣ فاﺪﻫا ﻢﻟﺎﺳ نﺎﻣزﺎﺳ رد ﻛ
مﺎـﺠﻧا فاﺪـﻫا نآ ﻖـﺒﻃ ﺮـﺑ نﺎـﻨ
ﻲﻣ ﻮﺷ .ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻞﻴﺧد ﺰﻴﻧ نﺎﻣزﺎﺳ فاﺪﻫا ﻢﻴﻈﻨﺗ رد نﺎﻨﻛرﺎﻛ .د 9
.
،يﺮـﺒﻫر :يﺮـﺒﻫر ﻞـﻣﺎﻋ
ﻦﻴﻴﻌﺗ هﺪﻨﻨﻛ ﻲـﻣ بﺎﺴﺣ ﻪﺑ نﺎﻣزﺎﺳ ﻲﺸﺨﺑﺮﺛا و ﻲﻫددﻮﺳ رد يا رﺎـﺘﻓر ﺐـﻠﻏا ناﺮـﺒﻫر .ﺪـﻳآ
ﻲﻣ نﺎﻨﻛرﺎﻛ و ﺪﻧراد ﻪﻧﺎﺘﺳود ﻪﺑ ﺪﻨﻧاﻮﺗ
ﻨﻛ راﺮﻗﺮﺑ طﺎﺒﺗرا ﺎﻬﻧآ ﺎﺑ ﻲﺘﺣار .ﺪﻨ
10 . ﻬﺑ ﻪﻌـﺳﻮﺗ ﺎﻳ دﻮﺒ
هﮋﻳو هوﺮﮔ ﺐﻠﻏا ﻢﻟﺎﺳ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻂﻴﺤﻣ ﻚﻳ رد :نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻲﻳآرﺎﻛ و شزﻮـﻣآ زا ﺖﻳﺎﻤﺣ رد يا
.دراد دﻮﺟو ﺎﻫوﺮﻴﻧ دﺮﻜﻠﻤﻋ دﻮﺒﻬﺑ 11
. ﻊﺑﺎـﻨﻣ ﻪـﻛ ﺪـﻨﻨﻛ هﺪﻫﺎﺸﻣ ﺪﻳﺎﺑ نﺎﻨﻛرﺎﻛ :ﻊﺑﺎﻨﻣ دﺮﺑرﺎﻛ
ﻪﺑ رﻮﻃ .ﺖﺳا هﺪﺷ ﻢﻴﺴﻘﺗ ﺎﻬﻧآ ﻦﻴﺑ ﻪﺘﺴﻳﺎﺷ
ﻪﻨﻴﻣز رد يدﺎﻳز تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ زﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ و ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ
ﻲﻧﺎﻣ هﺪﺷ مﺎﺠﻧا
لﺎـﺜﻣ ياﺮـﺑ .ﺖﺳا
، ﺞﻳﺎـﺘﻧ
ﺶﻫوﮋﭘ يﺎﻫ داد نﺎﺸﻧ ﻲﻛز ﺎﻨﻌﻣ و ﺖﺒﺜﻣ ﻪﻄﺑار ،
و ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ زا ناﺮﮕﺷزﻮﻣآ ﻲﻘﻠﺗ نﺎﻴﻣ يراد
،ﻲﻛز) دراد دﻮﺟو ﻪﺳرﺪﻣ يﺪﻨﻣوﺮﻴﻧ 1380
ﻪﺳرﺪﻣ ﻪﻛ ﻲﻧﺎﻣز .(
ناﺰـﻴﻣ ﺮـﺑ دﻮـﺑ ﺪـﻨﻣوﺮﻴﻧ و ﻢﻟﺎﺳ يا
ﻲﻣ هدوﺰﻓا نآ ﻲﻤﻠﻋ تاﺪﻴﻛﺄﺗ ﻖﻘﺤﺗ ﻪﻛﻮﻟ ﺶﻫوﮋﭘ .ﺪﺷ
) 2006 ( ﻲـﻣ نﺎﺸﻧ ﺪـﻫد
، زا ناﺮﻳﺪـﻣ كرد
ﻲﻣ هﺎﮔآ دﻮﺧ نﻮﻣاﺮﻴﭘ يروﺮﺿ ﺮﺻﺎﻨﻋ زا ار ﺎﻬﻧآ ،يدﺮﺒﻫار ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ مﻮﻬﻔﻣ ﻞﻣﺎﺷ ﺮﺻﺎﻨﻋ ﻦﻳا .ﺪﻨﻛ
فﺎﻄﻌﻧا ،ﻚﺴﻳر شﺮﻳﺬﭘ ،يروآﻮﻧ ،ﺖﺻﺮﻓ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ .ﺖﺳا ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺪﺷر و ﺖﻳرﻮﻣﺄﻣ و يﺮﻳﺬﭘ
ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ) يﺮﺒﻨﻗ 1377 (
،
ﺑﺎـﻨﻣ ﺖـﻳﺎﻤﺣ ﺪـﻌﺑ و ﻦﻳﺮﺗﻻﺎﺑ ار ﻪﻴﺣور ﺪﻌﺑ ﻦﻴﻳﺎـﭘ ار ﻊ
رد دﺎـﻌﺑا ﻦﻳﺮـﺗ
ﻲﻣ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ كﻮﺗرﺎﻫ و ﮓﻧﺎﺟ .ﺪﻧاد
) 2007 ( رد ﻲـﺸﻫوﮋﭘ
ﺪـﻧداد نﺎـﺸﻧ
، و ﻪـﻧاروآﻮﻧ رﺎـﺘﻓر
عﻮـﻧ و ﺖـﺳا نﺎﻣزﺎـﺳ نآ يﺎﻀﻋا ﺎﺑ ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ درﻮﺧﺮﺑ عﻮﻧ ﺖﺤﺗ نﺎﻣزﺎﺳ ﻚﻳ يﺎﻀﻋا قﻼﺧ ﺮﻜﻔﺗ نارﺎﻜﻤﻫ و ﺎﻧﺎﻴﺗﺎﺗ .دراد ار يرﻮﺤﻣ ﺶﻘﻧ ناﺪﻨﻣرﺎﻛ ﺎﺑ ناﺮﻳﺪﻣ طﺎﺒﺗرا يراﺮﻗﺮﺑ )
2007
،(
دﺎﻤﺘﻋا دﻮﺟو
هﺪﻳا لدﺎﺒﺗ ياﺮﺑ ار يدﺮﻓ ﻦﻴﺑ نﺎﻣزﺎـﺳ ﺖﻳﺮﻳﺪـﻣ و ﻢـﻫ ﺎـﺑ نﺎﻣزﺎﺳ ﻚﻳ داﺮﻓا ﻦﻴﺑ ﻪﻧﺎﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ يﺎﻫ
8 ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ﯽ ود ﺪ
، هرود 5
، هرﺎﻤﺷ 1 ، رﺎﻬﺑ 1392
ﻪﺘﺴﻧاد يروﺮﺿ ) ﻲﺣور .ﺪﻧا
1379 (
، ﻢﻴﻤﺼﺗ و ﻢﻟﺎـﺳ ﻮـﺟ دﺎـﺠﻳا رد ﻢـﻬﻣ ﻲﻠﻣﺎﻋ ار ﻲﺘﻛرﺎﺸﻣ يﺮﻴﮔ
ﻲﻣ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ .ﺪﻧاد
) نارﺎﻜﻤﻫ و ﻲﻳﻮﺳ 1994
( ﻪﻄﺑار ،
ﻲـﮔﮋﻳو و ﻪـﺳرﺪﻣ ﺖﻣﻼـﺳ زا نﺎـﻤﻠﻌﻣ كاردا يدﺮـﻓ يﺎـﻫ
ﺪﻬﻌﺗ ﺎﺑ نﺎﻤﻠﻌﻣ ﺮﺑ .ﺪﻧدﺮﻛ ﻲﺳرﺮﺑ ار ﺎﻬﻧآ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ
ﻪﺘﻓﺎﻳ سﺎﺳا ﺖﻣﻼـﺳ ﺖﻴﻌـﺿو ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﻳا يﺎﻫ
ﺶﻴﭘ ار نﺎﻤﻠﻌﻣ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺪﻬﻌﺗ ،ﻪﺳرﺪﻣ ﻲﻣ ﻲﻨﻴﺑ
ﻪﻈﺣﻼﻣ ،ﻲﻤﻠﻋ ﺪﻴﻛﺄﺗ ،ﺪﻌﺑ ﺞﻨﭘ و ﺪﻨﻛ ﻲﮕﻧﺎﮕﻳ ،يﺮﮔ
و ﻪﻴﺣور ،يدﺎﻬﻧ دﺎﻌﺑا نﺎﻴﻣ زا ﺮﻳﺪﻣ ذﻮﻔﻧ
ﺖﻔﻫ ﻪﻧﺎﮔ
ﺶﻴـﭘ يﺎـﻫﺮﻴﻐﺘﻣ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ ﺪـﻬﻌﺗ ﻲـﻨﻴﺑ
ﻪﺑ .ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻪﻈﺣﻼﻣ ﺪﻌﺑ ﻪﺳ هﮋﻳو
ﻲﻳﻻﺎـﺑ ترﺪـﻗ يدﺎﻬﻧ ﻲﮕﻧﺎﮕﻳ و ﻲﻤﻠﻋ ﺪﻴﻛﺄﺗ ،ﺮﻳﺪﻣ يﺮﮔ
ﺶﻴﭘ رد ﻪﺘﻓﺎﻳ .دراد نﺎﻤﻠﻌﻣ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺪﻬﻌﺗ ﻲﻨﻴﺑ داد نﺎﺸﻧ ﺎﻫ
، ﻪﭽﻧﺎﻨﭼ ﻪﺑ ﻪﺳرﺪﻣ ﻪﻟﺰﻨﻣ
ي ﻞﻴﻠﺤﺗ ﺪﺣاو
ﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ ﻲﻠﻛ ﺺﺧﺎﺷ ،دﻮﺷ بﺎﺨﺘﻧا ﻲﻣ نﺎ
ﺗ
ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ ياﺮـﺑ ﻲـﺼﻴﺨﺸﺗ يﻮﻗ و ﻲﻤﻠﻋ راﺰﺑا ﺪﻧاﻮ
ﻪﺳرﺪﻣ ﻲﮔﺪﻧز ﺖﻴﻔﻴﻛ .ﺪﺷﺎﺑ يا
ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ عﻮﻤﺠﻣ رد ﺶﻫوﮋﭘ
يﺎﻫ مﺎﺠﻧا هﺪـﺷ
، ﻲﻧﺎﻣزﺎـﺳ ﺖﻣﻼـﺳ
ﻪﺑ ﻪﻠﻴﺳو ﺖﺸﻫ ﺖﻛرﺎﺸﻣ ،يروآﻮﻧ ،ﻪﻴﺣور) ﺪﻌﺑ رد
ﻢﻴﻤﺼﺗ ﺪـﻬﻌﺗ ،يﺮﻴﮔ و
ﺮﻴـﺴﻣ ،لﻼﻘﺘـﺳا ،فﺪـﻫ
ﻲﮕﻧﺎﮕﻳ ،يﺮﺒﻫر و
ﻪﻌﺳﻮﺗ ،يرﺎﮔزﺎﺳ و
و (ﻲﻳآرﺎﻛ ﻛ
ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎ ﻪﺑ
ﻪﻠﻴـﺳو ﺞﻨـﭘ ﺖـﻳﺎﻤﺣ ﺪـﻌﺑ
ﺘﺳد ،ﺖﻳﻮﻘﺗ و شدﺎﭘ ،يرﺎﻛ طﺎﻴﺘﺣا ،ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ هدوﺪﺤﻣ و ﻲﻧﺎﻣز ﻲﺳﺮ
ﻲﺑﺎﻳزرا ﺪﻧﺪﺷ .
شور ﺶﻫوﮋﭘ
ﻦﻳا ﺶﻫوﮋﭘ زا ﺮﻈﻧ
،فﺪﻫ
،يدﺮﺑرﺎﻛ زا
ﺮﻈﻧ نﺎﻜﻣا لﺮـﺘﻨﻛ ﺎـﻫﺮﻴﻐﺘﻣ ﺮﻴﻏ
،ﻲـﺸﻳﺎﻣزآ زا
ﺮـﻈﻧ هﻮﻴـﺷ
ﻊﻤﺟ يروآ هداد ﺎﻫ ﻲﻧاﺪﻴﻣ و زا ﺮﻈﻧ هﻮﻴﺷ ﻞـﻴﻠﺤﺗ هداد ﺎـﻫ زا عﻮـﻧ ﻲﻔﻴـﺻﻮﺗ - ﻲﮕﺘـﺴﺒﻤﻫ ﻪـﺑ
رﺎﻤـﺷ
ﻲﻣ دور . ﻪﻌﻣﺎﺟ ي يرﺎﻣآ ﺶﻫوﮋﭘ ﻞﻣﺎﺷ ﻪﻴﻠﻛ نﺎﻨﻛرﺎﻛ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﻬﺗ ) ﺪﻧدﻮﺑ 1840
N=
ﺎﺑ .(
هدﺎﻔﺘﺳا
لﻮﻣﺮﻓ زا ناﺮﻛﻮﻛ
ﻢﺠﺣ ﻪﻧﻮﻤﻧ يرﺎﻣآ ﺮﺑاﺮﺑ ﺎﺑ 230 ﺮﻔﻧ ﻪﺒﺳﺎﺤﻣ ﺪـﺷ . راﺰـﺑا ﻲﻠـﺻا ﺶﻫوﮋـﭘ ياﺮـﺑ
ﻊﻤﺟ يروآ هداد ﺎﻫ
، ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ ﻪﻛ دﻮﺑ ﻲﻜﻴﻧوﺮﺘﻜﻟا
ﻪﺑ ﺎﻬﻧآ ﻪﻴﻠﻛ ياﺮﺑ .ﺪـﺷ لﺎﺳرا ﻲﻜﻴﻧوﺮﺘﻜﻟا ترﻮﺻ
ﻦﻳا ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ ﻪﺳ ﻞﻣﺎﺷ
ﺶﺨﺑ دﻮﺑ
؛ ﺶﺨﺑ ﺖﺴﺨﻧ : ﻲـﮔﮋﻳو يﺎـﻫ يدﺮـﻓ
،نﺎـﻨﻛرﺎﻛ ﺶـﺨﺑ
مود :
ﻞﻣﺎـﺷ ﻲﻧﺎﻣزﺎـﺳ ﺖﻣﻼـﺳ ﺶﺠﻨـﺳ ياﺮـﺑ ﻲﺳﺎﻴﻘﻣ ﺖـﺸﻫ
ﺖﻛرﺎـﺸﻣ ،يروآﻮـﻧ ،ﻪـﻴﺣور) ﺪـﻌﺑ رد
ﻢﻴﻤﺼﺗ ﺪﻬﻌﺗ ،يﺮﻴﮔ و
ﺮﻴﺴﻣ ،لﻼﻘﺘﺳا ﻲﮕﻧﺎـﮕﻳ ،يﺮﺒﻫر ،فﺪﻫ
و
ﻌـﺳﻮﺗ ،يرﺎﮔزﺎـﺳ ﻪ
و و (ﻲﻳآرﺎـﻛ
ﺶﺨﺑ مﻮﺳ : ﻲﺳﺎﻴﻘﻣ ياﺮﺑ ﺶﺠﻨﺳ ﻞﻣﺎﺷ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﺞﻨﭘ
طﺎـﻴﺘﺣا ،ﺖﻳﺮﻳﺪـﻣ ﺖـﻳﺎﻤﺣ ﺪﻌﺑ
.دﻮﺑ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ هدوﺪﺤﻣ و ﻲﻧﺎﻣز ﻲﺳﺮﺘﺳد ،ﺖﻳﻮﻘﺗ و شدﺎﭘ ،يرﺎﻛ
ﻪـﺑ ﻪﻣﺎﻨـﺸﺳﺮﭘ ﻲﻓدﺎـﺼﺗ ترﻮـﺻ
تﺎﻋﻼﻃا نآ ﻞﻴﻤﻜﺗ و ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ ﻲﺳرﺮﺑ زا ﺲﭘ نﺎﻨﻛرﺎﻛ .ﺪﺷ لﺎﺳرا ناﺮﻬﺗ هﺎﮕﺸﻧاد نﺎﻨﻛرﺎﻛ ياﺮﺑ طﻮﺑﺮﻣ هداد هﺎﮕﻳﺎﭘ ﻪﺑ ار دﻮﺧ ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ ﻪﺑ لﺎﺳرا ﻪﻃﻮﺑﺮﻣ يﺎﻫ
ﺮﻛ مﺮﻧ دراو تﺎﻋﻼﻃا ﺲﭙﺳ .ﺪﻧد راﺰﻓا
ﻪﻳﺰﺠﺗ و ﺪﻧﺪﺷ و
ﻞﻴﻠﺤﺗ ﻲﻳاور .ﺪﺷ مﺎﺠﻧا ﺎﻫ ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ
ﻂﺳﻮﺗ يﺎﻀﻋا ﺌﻴﻫ ﺖ ﻲﻤﻠﻋ هﺎﮕـﺸﻧاد ناﺮـﻬﺗ
ﺲﭘ زا حﻼﺻا و يﺮﮕﻧزﺎﺑ ﺋﺄﺗ ﺪﻴ ﺪﺷ . ياﺮﺑ ﻦﻴﻴﻌﺗ ﻲﻳﺎﻳﺎﭘ ﺶﺨﺑ يﺎﻫ ﻒـﻠﺘﺨﻣ ﻪﻣﺎﻨـﺸﺳﺮﭘ زا
ﺐﻳﺮـﺿ
يﺎﻔﻟآ خﺎﺒﻧوﺮﻛ ﺖﻣﻼـﺳ ﻦﻴـﻨﭽﻤﻫ و ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎـﻛ ﺶﺠﻨـﺳ سﺎـﻴﻘﻣ ياﺮﺑ نآ راﺪﻘﻣ ﻪﻛ ﺪﺷ هدﺎﻔﺘﺳا
لوﺪﺟ رد ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ هرﺎﻤﺷ
) 1 و ﺖﺳا هﺪﺷ شراﺰﮔ ( نﺎﺸﻧ
هﺪﻨﻫد ﻲﻳﺎـﻳﺎﭘ زا راﺰﺑا ﻪﻛ دﻮﺑ ﻦﻳا ﺐـﺳﺎﻨﻣ
ﺖﺳا هدﻮﺑ رادرﻮﺧﺮﺑ .
ﻲﻧاواﺮﻓ ﻊﻳزﻮﺗ ﻲﺳرﺮﺑ ياﺮﺑ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ ﻪـﻔﻟﺆﻣ
درﻮﻣ يﺎـﻫ و ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎـﻛ) ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ
ﺳ ﺖﻣﻼﺳ ،نارﺎﻜﻤﻫ و يﺮﺒﻛا) ﺪﺷ هدﺎﻔﺘﺳا ﺮﻳز لﻮﻣﺮﻓ زا (ﻲﻧﺎﻣزﺎ
1388 .(
A<M-SD
ﻒﻴﻌﺿ
M-SD<B<M
ﻂﺳﻮﺘﻣ
M<C<M+SD
بﻮﺧ
M+SD<D
ﻲﻟﺎﻋ
،ﺰﻠﻳﺎـﻣ) ﻲﻧﺎﻣزﺎـﺳ ﺖﻣﻼـﺳ ﻪﻣﺎﻨـﺸﺳﺮﭘ زا ﺎـﻫﺮﻴﻐﺘﻣ ﻦﻳا ﻪﻴﻬﺗ ياﺮﺑ 1996
ﺖﻣﻼـﺳ ﻲﺑﺎـﻳزرا و (
ﻻ) ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ،ﻞﮕﻨﻴﻠﻛ و نﺪﻳ
2002 ﺷ هدﺎﻔﺘﺳا ( ﻪـﺑ ﻪـﺟﻮﺗ ﺎـﺑ .ﺪﺷ هداد ﻖﻴﺒﻄﺗ ناﺮﻳا ﻂﻳاﺮﺷ رد ﻪﻛ ﺪ
ﻪﻔﻟﺆﻣ رد ،عﻮﻤﺠﻣ رد ﺎﻫﺮﻴﻐﺘﻣ مﺎﻤﺗ ،ﻞﮕﻨﻴﻠﻛ و ﺰﻠﻳﺎﻣ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻣﻼﺳ يﺎﻫ ﺖﺸﻫ
ﻪﺑ ﻪﻔﻟﺆﻣ حﺮﺷ ﺮﻳز
ﻪﺘﺳد ) ﻪﻴﺣور :ﺪﻧﺪﺷ يﺪﻨﺑ 4
) يروآﻮﻧ ،(لاﺆﺳ 4
ﻢﻴﻤﺼﺗ رد ﺖﻛرﺎﺸﻣ ،(لاﺆﺳ ) يﺮﻴﮔ
3 ﺪﻬﻌﺗ ،(لاﺆﺳ
) لﻼﻘﺘﺳا و 5
) فﺪﻫ ﺮﻴﺴﻣ ،(لاﺆﺳ 3
ﺆﺳ
،(لا ) يﺮﺒﻫر 4 ) يرﺎﮔزﺎـﺳ و ﻲﮕﻧﺎﮕﻳ ،(لاﺆﺳ 5
،(لاﺆـﺳ
) ﻲﻳآرﺎﻛ و ﻪﻌﺳﻮﺗ 3
ﺆﺳ زا ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ .(لا ﻖﻳﺮﻃ
35 درﻮﻣ ﺪﻌﺑ ﺞﻨﭘ رد و ﻪﻳﻮﮔ راﺮـﻗ ﻲﺑﺎـﻳزرا
) ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ياﺮﺑ ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ ﺖﻳﺎﻤﺣ ﻞﻣﺎﺷ ﻪﻛ ﺖﻓﺮﮔ 11
) يرﺎـﻛ طﺎﻴﺘﺣا ،(ﻪﻳﻮﮔ 7
و شادﺎـﭘ ،(ﻪـﻳﻮﮔ
) ﺖﻳﻮﻘﺗ 6 ) نﺎﻣز ﻪﺑ ﻲﺳﺮﺘﺳد ،(ﻪﻳﻮﮔ 4
(ﻪﻳﻮﮔ ) ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ هدوﺪﺤﻣ و 2
ﺖـﻳﺎﻬﻧ رد .دﻮـﺑ (ﻪـﻳﻮﮔ ﺞﻨـﭘ
.ﺪﺷ فﺬﺣ ﻞﻴﻠﺤﺗ زا ﻪﻳﻮﮔ
لوﺪﺟ 1 ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫﺮﻴﻐﺘﻣ ياﺮﺑ خﺎﺒﻧوﺮﻛ يﺎﻔﻟآ ﺐﻳﺮﺿ . ﺶﻫوﮋﭘ
ﺮﻴﻐﺘﻣ ﺆﺳ داﺪﻌﺗ
لا ﺐﻳﺮﺿ
ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ
ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ياﺮﺑ ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ ﺖﻳﺎﻤﺣ 11
93
/ 0
يرﺎﻛ طﺎﻴﺘﺣا 7
878 / 0
ﺖﻳﻮﻘﺗ و شادﺎﭘ 6
836 / 0
نﺎﻣز ﻪﺑ ﻲﺳﺮﺘﺳد 4
689 / 0
ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ هدوﺪﺤﻣ 2
827 / 0
ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳﺖﻣﻼﺳ
ﻪﻴﺣور 4
89 / 0
يروآﻮﻧ 4
83 / 0
ﻢﻴﻤﺼﺗ رد ﺖﻛرﺎﺸﻣ يﺮﻴﮔ
3 91
/ 0
لﻼﻘﺘﺳا و ﺪﻬﻌﺗ 5
78 / 0
فﺪﻫ ﺮﻴﺴﻣ 3
90 / 0
يﺮﺒﻫر 4
91 / 0
يرﺎﮔزﺎﺳ و ﻲﮕﻧﺎﮕﻳ 5
88 / 0
ﻲﻳآرﺎﻛ و ﻪﻌﺳﻮﺗ 3
83 / 0
ياﺮﺑ ﻪﻳﺰﺠﺗ و ﻞﻴﻠﺤﺗ هداد ﺎﻫ رد ود ﺶﺨﺑ رﺎﻣآ ﻲﻔﻴﺻﻮﺗ و ﻲﻃﺎﺒﻨﺘـﺳا زا
مﺮـﻧ راﺰـﻓا
SPSSwin18
هدﺎﻔﺘﺳا و ﻪﻨﻴـﺸﻴﺑ و ﻪﻨﻴﻤﻛ ،رﺎﻴﻌﻣ فاﺮﺤﻧا ،ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ ،ﺪﺻرد ،ﻲﻧاواﺮﻓ زا ﻲﻔﻴﺻﻮﺗ رﺎﻣآ ﺶﺨﺑ رد .ﺪﺷ
.ﺪﺷ هدﺎﻔﺘﺳا نﻮﻴﺳﺮﮔر ﻞﻴﻠﺤﺗ و ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﻞﻴﻠﺤﺗ زا ﻲﻃﺎﺒﻨﺘﺳا رﺎﻣآ ﺶﺨﺑ رد
10 ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ﯽ ود ﺪ
، هرود 5
، هرﺎﻤﺷ 1 ، رﺎﻬﺑ 1392
ﻪﺘﻓﺎﻳ ﺶﻫوﮋﭘ يﺎﻫ
درﻮﻣ نﺎﻨﻛرﺎﻛ يدﺮﻓ ﻲﮔﮋﻳو ﻲﺳرﺮﺑ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ
تﺎﻋﻼﻃا يروآدﺮﮔ
زا هﺪﺷ 230 ﺦﺳﺎﭘ داد نﺎﺸﻧ هﺪﻨﻫد ،
5 / 16 و ناﺮﻳﺪـﻣ ﺎـﻬﻧآ ﺪﺻرد 5
/ 83 ﺪـﺻرد
ﻦﻴـﺑ داﺮـﻓا ﺮﺘﺸﻴﺑ ﻦﺳ .ﺪﻧدﻮﺑ ناﺪﻨﻣرﺎﻛ 30
ﺎـﺗ 45 ﻲﻠﻴـﺼﺤﺗ كرﺪـﻣ .دﻮـﺑ لﺎـﺳ رﺎـﻬﭼ
زا ﺪـﺻرد
،يﺮﺘﻛد نﺎﻳﻮﮕﺨﺳﺎﭘ 31
قﻮﻓ ﺪﺻرد ،ﺲﻧﺎﺴﻴﻟ
55 هد و ﺲﻧﺎﺴﻴﻟ ﺪﺻرد .دﻮﺑ ﺲﻧﺎﺴﻴﻟ زا ﺮﺘﻤﻛ ،ﺪﺻرد
ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﻳا رد ﺖﺼﺷ
ﻓا زا ﺪﺻرد درﻮﻣ داﺮ
و دﺮﻣ ﻲﺳرﺮﺑ ﻞﻬﭼ
ﺖﻴﻌـﺿو ﺮـﻈﻧ زا .ﺪـﻧدﻮﺑ نز ﺪﺻرد
ﺰﻴﻧ ﻲﻣاﺪﺨﺘﺳا 65
،ﻲﻤﺳر ﺪﺻرد هﺪﻔﻫ
و يدادراﺮﻗ ﺪﺻرد هﺪﺠﻫ
.ﺪﻧدﻮﺑ ﻲﻧﺎﻤﻴﭘ ﺪﺻرد
ﻪﻘﺒﻃ ﺮﺑ نﺎﻨﻛرﺎﻛ يﺪﻨﺑ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﺮﻴﻐﺘﻣ سﺎﺳا
نﺎﻤﻫ شور رد ﻪﻛ رﻮﻃ ﻪﻘﺒﻃ ﺞﻳﺎﺘﻧ ﺪﺷ نﺎﻴﺑ ﺶﻫوﮋﭘ
ﺮﺑ نﺎﻨﻛرﺎﻛ يﺪﻨﺑ ﺮـﻴﻐﺘﻣ سﺎﺳا
ﻳﺮﻓآرﺎـﻛ ﺎـﺑ ﻲﻨ
ﺮﻛذ لﻮﻣﺮﻓ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ لوﺪﺟ رد هﺪﺷ
) هرﺎﻤﺷ 2 نﺎﻤﻫ .ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺋارا ( رﻮﻃ
ﻲﻣ هﺪﻫﺎﺸﻣ ﻪﻛ ﺞﻳﺎﺘﻧ ،دﻮﺷ
ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ﺪﻫد
، ﺮﺘﺸﻴﺑ رادرﻮـﺧﺮﺑ ﻲﻨﻴﻳﺎـﭘ و ﻂـﺳﻮﺘﻣ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎـﻛ ناﺰـﻴﻣ زا ناﺮـﻬﺗ هﺎﮕﺸﻧاد نﺎﻨﻛرﺎﻛ
.ﺪﻨﺘﺴﻫ
لوﺪﺟ 2 ﻪﻘﺒﻃ . يﺪﻨﺑ نﺎﻨﻛرﺎﻛ سﺎﺳاﺮﺑ ﺮﻴﻐﺘﻣ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ
ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﻲﻧاواﺮﻓ
ﺪﺻرد ﻲﻌﻤﺠﺗ ﺪﺻرد
ﻒﻴﻌﺿ 40
4 / 17 4
/ 17
ﻂﺳﻮﺘﻣ 85
37 3
/ 54
بﻮﺧ 59
7 / 25 80
ﻲﻟﺎﻋ 46
20 100
ﻪﺒﺗر يﺎﻫﺮﮕﻧﺎﺸﻧ يﺪﻨﺑ طﻮﺑﺮﻣ
ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﻪﺑ
لوﺪﺟ هرﺎﻤﺷ ) 3 (
، ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻪﺒﺗر يﺪﻨﺑ يﺎﻫﺮﮕﻧﺎﺸﻧ طﻮﺑﺮﻣ
ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﺮﻴﻐﺘﻣ ﻪﺑ ار
نﺎﺸﻧ ﻲﻣ ﺪﻫد . ﻪﺑ ﻞﻴﻟد
ﺖﻳدوﺪﺤﻣ
، ﺎﻬﻨﺗ ﻪﺳ يﺮﮕﻧﺎﺸﻧ ﻪﻛ
ﻪﺒﺗر لوا و ﺮﺧآ ار ﺐﺴﻛ
،ﺪـﻧدﺮﻛ هرﺎـﺷا هﺪـﺷ ﺖـﺳا . نﺎـﻨﻛرﺎﻛ
مﺎﮕﻨﻫ زوﺮﺑ تاﺮﻴﻴﻐﺗ رد شور ﺎﻫ و رﻮﻣا يرﺎﺟ دﻮﺧ ار رﺎﮔزﺎﺳ ﻲﻣ ﺪـﻨﻨﻛ ) 317 / 0 (
، ﺖـﺳاﻮﺧرد دراﻮـﻣ
ﺖﺳا ﻦﻴﻳﺎﭘ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻦﻴﺑ ﺖﺒﻴﻏ و لﺎﻘﺘﻧا )
345 / 0 ( و ﺮﻳﺎـﺳ ﺮـﺑ ار ﺪـﺣاو ﻦـﻳا رد ندﺮﻛرﺎﻛ نﺎﻨﻛرﺎﻛ
ﻲﻣ ﺢﻴﺟﺮﺗ دراﻮﻣ ﺪﻨﻫد
) 349 / 0 (
، ﻪﺒﺗر يﺎﻫ ﺖﺴﺨﻧ ار ﻪﺑ دﻮﺧ صﺎﺼﺘﺧا ﺪﻧداد
. ﻪـﺒﺗر ﻪـﺳ ﻦﻴـﻨﭽﻤﻫ
ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ﺮﺧآ ﺪﻫد
، ﺖﺻﺮﻓ مزﻻ يﺎﻫ ياﺮﺑ
ﻪﻓﺮﺣ ﺪﺷر ﻢﻫاﺮـﻓ نﺎـﻨﻛرﺎﻛ يا
ﻲـﻣ ﺪـﺷﺎﺑ ﺐﻳﺮـﺿ ﺎـﺑ ،
) 504 / 0 هﺎﮔﺪـﻳد ﻲﻧﻮﮔﺎﻧﻮﮔ و عﻮﻨﺗ ،(
ﺎـﻫ درﻮﻣ
ﻲـﻣ راﺮـﻗ ﻖﻳﻮـﺸﺗ دﺮـﻴﮔ
) 503 / 0 و ( نوﺪـﺑ تاﺮـﻴﻴﻐﺗ
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﻲﻓﺎﻛ ﻲﮔدﺎﻣآ و يﺰﻳر ﻲﻣ ترﻮﺻ
دﺮﻴﮔ ) 499 / 0 (
، ﻪﺒﺗر هداد صﺎﺼﺘﺧا دﻮﺧ ﻪﺑ ار ﺮﺧآ يﺎﻫ .ﺪﻧا
لوﺪﺟ 3 ﺞﻳﺎﺘﻧ . ﻪﺒﺗر ﻪﻳﻮﮔ يﺪﻨﺑ طﻮﺑﺮﻣ يﺎﻫ
ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎﻛ ﻪﺑ
ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ
فاﺮﺤﻧا رﺎﻴﻌﻣ ﺐﻳﺮﺿ تاﺮﻴﻴﻐﺗ
شور رد تاﺮﻴﻴﻐﺗ زوﺮﺑ مﺎﮕﻨﻫ نﺎﻨﻛرﺎﻛ رﺎﮔزﺎﺳ ار دﻮﺧ يرﺎﺟ رﻮﻣا و ﺎﻫ
ﻲﻣ .ﺪﻨﻨﻛ 26
/ 3 033 / 1 317
/ 0
ﺖﺒﻴﻏ و لﺎﻘﺘﻧا ﺖﺳاﻮﺧرد دراﻮﻣ .ﺖﺳا ﻦﻴﻳﺎﭘ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻦﻴﺑ
96 / 2 021 / 1 345 / 0
نﺎﻨﻛرﺎﻛ ندﺮﻛرﺎﻛ ﻲﻣ ﺢﻴﺟﺮﺗ دراﻮﻣ ﺮﻳﺎﺳ ﺮﺑ ار ﺪﺣاو ﻦﻳا رد .ﺪﻨﻫد
09 / 3 082 / 1 349 / 0
.دراد دﻮﺟو نﺎﻨﻛرﺎﻛ مﺎﻤﺗ ﻦﻴﺑ ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ سﺎﺴﺣا عﻮﻧ ﻚﻳ 926
/ 2 027 / 1 351 / 0
ﻲﻣ ﺐﻴﻏﺮﺗ ﺎﻫرﺎﻛ رد ﻲﮕﻨﻫﺎﻤﻫ ﻪﺑ ار نﺎﻨﻛرﺎﻛ ،ناﺮﻳﺪﻣ .ﺪﻨﻨﻛ
16 / 3 191 / 1 377 / 0
ﻞﺑﺎﻗ و ﻲﻤﻴﻤﺻ ناﺮﻳﺪﻣ .ﺪﻨﺘﺴﻫ سﺮﺘﺳد
18 / 3 206 / 1 378
/ 0
ﺖﺒﺴﻧ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻲﻣ رﺎﺨﺘﻓا سﺎﺴﺣا نﺎﻜﻣ ﻦﻳا رد ندﺮﻛ رﺎﻛ ﻪﺑ
.ﺪﻨﻨﻛ 01
/ 3 150 / 1 382
/ 0
رد ﻜﻳ و ﻲﻟﺪﻤﻫ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻦﻴﺑ رﺎﻛ ﻂﻴﺤﻣ .دراد دﻮﺟو ﻲﮕﻧﺮ
77
/ 2 061 / 1 382 / 0
.دراد دﻮﺟو ﻲﮕﻨﻫﺎﻤﻫ و يرﺎﮔزﺎﺳﺎﻧ ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ و نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻦﻴﺑ 02
/ 3 193 / 1 394
/ 0
.ﺪﻧراد يروآﻮﻧ ﻪﺑ ﻞﻳﺎﻤﺗ ﺪﺣاو ﻦﻳا نﺎﻨﻛرﺎﻛ
87 / 2 134 / 1 394 / 0
ﻲﻣ ﻲﻠﻐﺷ ﺖﻴﻨﻣا سﺎﺴﺣا نﺎﻨﻛرﺎﻛ .ﺪﻨﻨﻛ
03 / 3 209 / 1 398
/ 0
هﺪﻳا نﺎﻨﻛرﺎﻛ ياﺮﺑ ار يﺪﻳﺪﺟ يﺎﻫ
ﻲﻣ ﻪﻳارا ﺎﻫرﺎﻛ دﻮﺒﻬﺑ ﻨﻛ
.ﺪﻨ 71
/ 2 038 / 1 399 / 0
هﺎﮔﺪﻳد شﺮﻳﺬﭘ ﻲﮔدﺎﻣآﺪﺣاو ﻦﻳا ار ﺪﻳﺪﺟ يﺎﻫرﺎﻜﻫار و ﺎﻫ
.دراد ﺮﻴﻴﻐﺗ ياﺮﺑ 06
/ 3 231 / 1 402
/ 0
شﻮﺧ ﻮﺟ ﻚﻳ .دراد دﻮﺟو نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻦﻴﺑ رد ﻲﻨﻴﺑ
65 / 2 082 / 1 408
/ 0
.دراد تاﺮﻴﻴﻐﺗ ﻪﺑ ﻲﺸﺨﺑ ﺖﻟﻮﻬﺳ ياﺮﺑ ﺮﻤﺘﺴﻣ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﻚﻳ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺪﺣاو ﻦﻳا 77
/ 2 176 / 1 425 / 0
.ﺖﺳا كرد ﻞﺑﺎﻗ و ﻦﺷور نﺎﻨﻛرﺎﻛ ياﺮﺑ نﺎﻣزﺎﺳ فاﺪﻫا 93
/ 2 263 / 1 430
/ 0
و ناﺮﻳﺪﻣ .ﺪﻧﺮﮕﻳﺪﻜﻳ رﺎﻜﻤﻫ نﺎﻨﻛرﺎﻛ 89
/ 2 258 / 1 435
/ 0
ﻢﻫ نارﺎﻜﻤﻫ ،ناﺮﻳﺪﻣ ﻲﻣ هوﺮﮔ ﻚﻳ يﺎﻀﻋا ار دﻮﺧ ﺖﺳدﺮﻳز و ﻒﻳدر
.ﺪﻨﻧاد 94 / 3 289 / 1 438
/ 0
ﺋارا و نﺎﻴﺑ رد نﺎﻨﻛرﺎﻛ هﺎﮔﺪﻳد ﻪ
.ﺪﻧراد ﻞﻤﻋ يدازآ دﻮﺧ يﺎﻫدﺎﻬﻨﺸﻴﭘ و ﺎﻫ 9
/ 2 274 / 1 439
/ 0
دﻮﺧ نﺎﺘﺳدﺮﻳز ﻪﺑ رﺎﻴﺘﺧا ﺾﻳﻮﻔﺗ ﻪﺑ ﻲﻠﻳﺎﻤﺗ ناﺮﻳﺪﻣ .ﺪﻧراﺪﻧ
8
/ 2 236 / 1 440
/ 0
ﻲﻣ ﻞﻤﻋ نﺎﻨﻛرﺎﻛ يﺎﻫدﺎﻬﻨﺸﻴﭘ ﻪﺑ ناﺮﻳﺪﻣ .ﺪﻨﻨﻛ
65 / 2 186 / 1 446
/ 0
نﺎﻣز لوﺪﺟ سﺎﺳاﺮﺑ رﻮﻣا مﺎﺠﻧا ياﺮﺑ ناﺮﻳﺪﻣ يﺪﻨﺑ
ﻲﻣ ﻞﻤﻋ هﺪﺷ رﺎﻛ و ﺪﻨﻨﻛ
ﻲﻣ مﺎﺠﻧا ﻪﻨﻳﺰﻫ ﻞﻗاﺪﺣ ﺎﺑ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﻖﺒﻃ ار .ﺪﻨﻫد
82 / 2 267 / 1 449
/ 0
ﻪﻄﻘﻧ و ﺪﻳﺎﻘﻋ ﻪﺑ و ﺖﺳاﻮﺧرد نﺎﻨﻛرﺎﻛ تاﺮﻈﻧ
ﻲﻣ ﻪﺘﻓﺮﮔ رﺎﻛ .دﻮﺷ
53
/ 2 154 / 1 450 / 0
ﺪﻧﺮﻳﺬﭘدﺎﻘﺘﻧا ناﺮﻳﺪﻣ .
79 / 2 261 / 1 452
/ 0
ﻪﺑ رد نﺎﻨﻛرﺎﻛ شور يﺮﻴﮔرﺎﻛ
ﻲﻣ ﻖﻳﻮﺸﺗ ﺎﻫرﺎﻛ مﺎﺠﻧا رد ﺪﻳﺪﺟ يﺎﻫ .ﺪﻧﻮﺷ
51 / 2 162 / 1 462
/ 0
هرود رد ﺖﻛﺮﺷ ،ناﺮﻳﺪﻣ ﻣآزﺎﺑ يﺎﻫ
درﻮﻣ ار ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ نوﺮﺑ و نورد يزﻮ
ﻲﻣ راﺮﻗ ﺖﻳﺎﻤﺣ و ﻖﻳﻮﺸﺗ .ﺪﻨﻫد
66 / 2 235 / 1 464
/ 0
ﻢﻴﻤﺼﺗ مﺎﮕﻨﻫ رد يﺮﻴﮔ
هﺎﮔﺪﻳد و تاﺮﻈﻧ ﻪﺑ ﺎﻫ ﻲﻣ ﻪﺟﻮﺗ نﺎﻨﻛرﺎﻛ يﺎﻫ
.دﻮﺷ 57 / 2 279 / 1 469
/ 0
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ نوﺪﺑ تاﺮﻴﻴﻐﺗ ﻲﻓﺎﻛ ﻲﮔدﺎﻣآ و يﺰﻳر
ﻲﻣ ترﻮﺻ .دﺮﻴﮔ 6
/ 2 300 / 1 499
/ 0
هﺎﮔﺪﻳد ﻲﻧﻮﮔﺎﻧﻮﮔ و عﻮﻨﺗ ﺎﻫ
درﻮﻣ ﻲﻣ راﺮﻗ ﻖﻳﻮﺸﺗ .دﺮﻴﮔ
36 / 2 188 / 1 503
/ 0
ﺖﺻﺮﻓ ﺪﺷر ﺖﻬﺟ مزﻻ يﺎﻫ ﻪﻓﺮﺣ
ﻲﻣ ﻢﻫاﺮﻓ نﺎﻨﻛرﺎﻛ يا .ﺪﺷﺎﺑ
57 / 2 298 / 1 504
/ 0
